ચીન યુએસ-નિર્મિત શસ્ત્ર પ્રણાલી પર હુમલાઓનું અનુકરણ કરી રહ્યું છે: તાઇવાન
મંગળવારે ચીને ઉત્તર અને દક્ષિણ તાઇવાનના પાણીમાં રોકેટ છોડ્યા અને ટાપુની નાકાબંધી માટે રિહર્સલ કરતી તેની સૌથી વ્યાપક યુદ્ધ રમતોના બીજા દિવસે બોમ્બર વિમાન અને વિનાશક સાથે નવા ઉભયજીવી હુમલો જહાજાે તૈનાત કર્યા.
પૂર્વીય થિયેટર કમાન્ડે જણાવ્યું હતું કે લાઇવ-ફાયરિંગ સાંજે ૬ વાગ્યા (૧૦૦૦ ય્સ્) સુધી ચાલશે, જે તાઇવાનની આસપાસના પાંચ સ્થળોના સમુદ્ર અને હવાઈ ક્ષેત્રને અસર કરશે. તેણે એક વિડિઓ પણ બહાર પાડ્યો જેમાં ચીનમાં એક અનિર્દિષ્ટ સ્થાનથી સમુદ્રમાં ફાયરિંગ કરતું મોબાઇલ ઁઝ્રૐ-૧૯૧ રોકેટ લોન્ચર દેખાતું હતું.
ચીની સૈન્યએ જણાવ્યું હતું કે નૌકાદળ અને વાયુસેનાના એકમોએ તાઇવાનના દરિયાઈ અને હવાઈ લક્ષ્યો તેમજ લોકશાહી રીતે શાસિત ટાપુના ઉત્તર અને દક્ષિણમાં સબમરીન વિરોધી કામગીરીનું અનુકરણ પણ કર્યું હતું.
“જસ્ટિસ મિશન ૨૦૨૫” નામ આપવામાં આવ્યું છે, આ કવાયત યુ.એસ. દ્વારા તાઇવાનને ઇં૧૧.૧ બિલિયનના રેકોર્ડ શસ્ત્ર પેકેજની જાહેરાત કર્યાના ૧૧ દિવસ પછી શરૂ થઈ હતી અને તે બેઇજિંગની અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કવાયત છે અને ટાપુની સૌથી નજીક છે.
તાઇવાનના એક વરિષ્ઠ સુરક્ષા અધિકારીએ મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે તાઇપેઇ ૨૦૨૨ પછીના આ છઠ્ઠા મુખ્ય યુદ્ધ રમતો પર નજર રાખી રહ્યું છે, જ્યારે તત્કાલીન યુએસ હાઉસ સ્પીકર નેન્સી પેલોસીએ ટાપુની મુલાકાત લીધી હતી, ત્યારે ચીન તાઇવાન પર મિસાઇલો છોડશે કે નહીં.
બેઇજિંગ આ કવાયતોનો ઉપયોગ યુ.એસ.-નિર્મિત ૐૈંસ્છઇજી રોકેટ સિસ્ટમ જેવા જમીન-આધારિત લક્ષ્યોને પ્રહાર કરવા માટે પણ કરી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે, સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે, લગભગ ૩૦૦ કિમી (૧૮૬ માઇલ) ની રેન્જ ધરાવતી એક અત્યંત મોબાઇલ આર્ટિલરી સિસ્ટમ જે દક્ષિણ ચીનમાં દરિયાકાંઠાના લક્ષ્યોને હિટ કરી શકે છે.
ચીનનું ઁઝ્રૐ-૧૯૧ એક અદ્યતન મોડ્યુલર લાંબા-અંતરના રોકેટ લોન્ચર છે જેની સ્ટ્રાઇક રેન્જ ૐૈંસ્છઇજી સિસ્ટમ જેવી જ છે. ચીનના રાજ્ય મીડિયા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં બીજા વિશ્વયુદ્ધના અંતને ચિહ્નિત કરવા માટે બેઇજિંગની વિશાળ લશ્કરી પરેડમાં દર્શાવવામાં આવતા, આ સિસ્ટમ તાઇવાન પર કોઈપણ બિંદુ પર પ્રહાર કરી શકે છે.
તાઇવાનના રાષ્ટ્રપતિ લાઇ ચિંગ-તેએ ફેસબુક પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે ફ્રન્ટલાઇન સૈનિકો ટાપુનું રક્ષણ કરવા માટે તૈયાર હતા પરંતુ તાઇપેઈએ પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ન હતો.
ટાપુના સંરક્ષણ મંત્રાલયે પુષ્ટિ આપી છે કે મંગળવારે સવારે તાઇવાનના ઉત્તરમાં લાઇવ-ફાયરિંગ કવાયત થઈ હતી, અને કાટમાળ તેના નજીકના ક્ષેત્રમાં, જે ૨૪ નોટિકલ માઇલ ઓફશોર તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે, પ્રવેશી ગયો હતો. રોઇટર્સ તાત્કાલિક ખાતરી કરી શક્યું ન હતું કે ચીને કવાયતો માટે સીમાંકિત કરેલા અન્ય ઝોનમાં પણ રોકેટ છોડ્યા છે કે નહીં.
ચીનના ઇસ્ટર્ન થિયેટર કમાન્ડે જણાવ્યું હતું કે તેણે ટાપુના ઉત્તર અને દક્ષિણ બંને પાણીમાં રોકેટ છોડ્યા છે.
યુ.એસ. સ્થિત થિંક ટેન્ક ડિફેન્સ પ્રાયોરિટીઝના એશિયા પ્રોગ્રામ ડિરેક્ટર લાયલ ગોલ્ડસ્ટીને જણાવ્યું હતું કે બેઇજિંગે યુ.એસ. સાથેની તેની ટેરિફ વાટાઘાટોથી વિશ્વાસ મેળવ્યો હોવાની શક્યતા છે અને તેને લાગ્યું કે તે તાઇવાનની સંસદમાં વિભાજનનો લાભ લઈ શકે છે.
“મને કવાયતોમાં વાસ્તવિકતાનું વધતું સ્તર અને વધતી હિંમત દેખાય છે,” તેમણે કહ્યું.
“વધુ શસ્ત્રો ખરીદવાથી ચાંદીની ગોળી લાગી શકે છે, પરંતુ તે તેનાથી દૂર છે. આ એક શસ્ત્ર સ્પર્ધા છે જે તાઇવાન જીતી શકતી નથી.”
વિશ્લેષકો કહે છે કે હુમલાની સ્થિતિમાં ચીની નાકાબંધી વિનાશક રીતે વિક્ષેપકારક રહેશે.
તાઇવાન મુખ્ય વાણિજ્યિક શિપિંગ અને ઉડ્ડયન માર્ગો સાથે આવેલું છે, દર વર્ષે તાઇવાન સ્ટ્રેટમાંથી આશરે ઇં૨.૪૫ ટ્રિલિયનનો વેપાર થાય છે અને ટાપુની ઉપરનો હવાઈ વિસ્તાર ચીન, વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા અને પૂર્વ અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના ઝડપથી વિકસતા બજારો વચ્ચેનો માર્ગ છે.
તાઇવાનના નાગરિક ઉડ્ડયન સત્તામંડળે જણાવ્યું હતું કે તાઇપેઈના ૧૪ ફ્લાઇટ રૂટમાંથી ૧૧ ડ્રીલ્સથી પ્રભાવિત થયા હોવા છતાં, કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ રદ કરવામાં આવી નથી. ચીનના દરિયાકાંઠાની નજીક કિનમેન અને માત્સુના ઓફશોર ટાપુઓ તરફના રૂટ અવરોધિત છે, જાેકે, જેનાથી લગભગ ૬,૦૦૦ મુસાફરો પ્રભાવિત થાય છે.
યુએસ સ્થિત ઉડ્ડયન વિશ્લેષક લી હેનમિંગના જણાવ્યા અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય વાહકો જાપાન તરફ જતા ટાપુના ઉત્તરપૂર્વમાં ચીન દ્વારા ખુલ્લા મુકાયેલા બે એર કોરિડોરનો ભારે ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા.
તાઇવાન કોસ્ટ ગાર્ડના અધિકારીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે મંગળવારે ચૌદ ચીની કોસ્ટ ગાર્ડ જહાજાે તાઇવાનના સંલગ્ન ક્ષેત્રમાં ફરતા રહ્યા, જેમાંથી કેટલાક તાઇવાનના જહાજાે સાથે અવરોધમાં રોકાયેલા હતા.
“અમે એકબીજાના માર્ગોને નજીકથી છાયા આપતા એક-થી-એક સમાંતર નેવિગેશન અભિગમ અપનાવ્યો,” અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, તાઇવાનએ ચીની જહાજાેને પીછેહઠ કરવા માટે દબાણ કરવા માટે “તરંગ-નિર્માણ અને દાવપેચ તકનીકો”નો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો.
સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે સવારે ૬:૦૦ વાગ્યા સુધી ૨૪ કલાકમાં ૧૩૦ ચીની લશ્કરી વિમાનો અને ૨૨ નૌકાદળ અને કોસ્ટગાર્ડ જહાજાે ટાપુની આસપાસ કાર્યરત હતા.
ચીની અખબારોએ ટાઇપ ૦૭૫ ઉભયજીવી હુમલો જહાજની પ્રથમ જમાવટને પણ પ્રકાશિત કરી હતી. ચીનની રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ યુનિવર્સિટીના શિક્ષણવિદ ઝાંગ ચીએ જણાવ્યું હતું કે આ જહાજ એકસાથે હુમલો હેલિકોપ્ટર, લેન્ડિંગ-ક્રાફ્ટ, ઉભયજીવી ટાંકી અને સશસ્ત્ર વાહનો લોન્ચ કરી શકે છે.
ચીને કહ્યું હતું કે ૨૦૨૭ રેડીનેસ ટાર્ગેટ
ચીની સૈન્યએ જણાવ્યું હતું કે તેણે મંગળવારે સમુદ્ર આધારિત હુમલાઓ, હવાઈ સંરક્ષણ અને સબમરીન વિરોધી કામગીરી માટે વિનાશક, બોમ્બર્સ અને અન્ય એકમો તૈનાત કર્યા છે. આ કવાયત “સંકલિત નિયંત્રણ અને નિયંત્રણ માટે સંકલન કરવાની દરિયાઈ અને હવાઈ દળોની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરશે.”
ઇસ્ટર્ન થિયેટર કમાન્ડે સોમવારે જણાવ્યું હતું કે ટાપુના ઉત્તરમાં તાઇવાનના મહત્વપૂર્ણ ઊંડા પાણીના બંદર કીલુંગ અને દક્ષિણમાં તાઇવાનના સૌથી મોટા બંદર શહેર કાઓહસુંગની નાકાબંધીનું અનુકરણ આ કવાયતનું કેન્દ્ર હતું.
મીડિયા સુત્રો એ ગયા અઠવાડિયે અહેવાલ આપ્યો હતો કે પેન્ટાગોનના એક ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે “ચીન ૨૦૨૭ ના અંત સુધીમાં તાઇવાન પર યુદ્ધ લડી શકશે અને જીતી શકશે,” પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીની સ્થાપનાની શતાબ્દી, જે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના આધુનિકીકરણ અભિયાનમાં એક મુખ્ય પ્રતીકાત્મક સીમાચિહ્ન છે.
પરંતુ સૈન્યમાં શીના વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અભિયાને તેની તૈયારી પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. ચીની નેતાએ ઓક્ટોબરમાં ભ્રષ્ટાચારના આરોપમાં પીએલએમાંથી આઠ જનરલોને હાંકી કાઢ્યા હતા અને અહેવાલો દર્શાવે છે કે ત્રણ દાયકાથી વધતા લશ્કરી બજેટ છતાં ગયા વર્ષે ચીનની સંરક્ષણ કંપનીઓની આવકમાં ૧૦% ઘટાડો થયો હતો.
તેમ છતાં, પેન્ટાગોનના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બેઇજિંગ જરૂર પડ્યે “ક્રૂર બળ” દ્વારા તાઇવાનને કબજે કરવા માટે ચીનથી ૧,૫૦૦-૨,૦૦૦ નોટિકલ માઇલ દૂર હડતાલ કરવાનું વિચારી રહ્યું હતું.