અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથેના જાહેર ઝઘડાથી ટેસ્લાની સંભાવનાઓને નુકસાન થઈ શકે છે તેવી ચિંતા રોકાણકારોમાં વધી જતાં એલોન મસ્કની ઇલેક્ટ્રિક વાહન કંપનીના શેરમાં ઘટાડો થયો હતો.
યુએસ બજેટ બિલ પર રાજકીય વિવાદ વધ્યા બાદ ટેસ્લાનો શેર ૧૪ ટકાથી વધુ ઘટીને બંધ થયો. મસ્કે દાવો કર્યો હતો કે ટ્રમ્પ તેમના સમર્થન વિના ચૂંટાયા ન હોત. જવાબમાં, ટ્રમ્પે ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સ સહિત મસ્કની કંપનીઓ સામે ફેડરલ સરકારની શક્તિનો ઉપયોગ કરવાનો સંકેત આપ્યો.
“અમારા બજેટમાં પૈસા બચાવવાનો સૌથી સરળ રસ્તો, અબજાે અને અબજાે ડોલર, એલોનની સરકારી સબસિડી અને કરારોને સમાપ્ત કરવાનો છે,” ટ્રમ્પે ટ્રૂથ સોશિયલ પર પોસ્ટ કર્યું. “મને
હંમેશા આશ્ચર્ય થયું કે બિડેને તે કર્યું નહીં!”
ગુરુવારના ઘટાડાથી ટેસ્લાના બજાર મૂલ્યમાં લગભગ ેંજીડ્ઢ ૧૫૦ બિલિયન નાશ પામ્યો, જે છેલ્લા બે મહિનામાં શેરના ફાયદાને આંશિક રીતે ઉલટાવી ગયો. તે રેલી મસ્કની પુષ્ટિ પછી થઈ હતી કે ટેસ્લા આ મહિને ઓસ્ટિન, ટેક્સાસમાં સંપૂર્ણ સ્વાયત્ત “રોબોટેક્સી” સેવાનું પરીક્ષણ શરૂ કરશે.
હવે રોકાણકારો ચિંતા કરે છે કે ટ્રમ્પ, જાે ફરીથી ચૂંટાયા તો, સ્વ-ડ્રાઇવિંગ વાહનોના રોલઆઉટને સમર્થન નહીં આપે. ટેસ્લાની લાંબા ગાળાની વ્યવસાય વ્યૂહરચના રોબોટેક્સિસ પર ભારે આધાર રાખે છે.
મસ્ક-ટ્રમ્પ ઝઘડો
જ્યારે ટ્રમ્પની ધમકી સ્પેસએક્સને વધુ સીધી રીતે લક્ષ્ય બનાવતી હોય તેવું લાગતું હતું, ત્યારે ટેસ્લાના મસ્ક સાથેના ગાઢ જાેડાણ અને નિયમનકારી સદ્ભાવના પર ર્નિભરતાએ ચિંતા વધારી છે.
મસ્કની ખાનગી માલિકીની રોકેટ કંપની, સ્પેસએક્સને આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ સ્ટેશન અને અન્ય પ્રોજેક્ટ્સ માટે કાર્ગો અને ક્રૂ મિશન માટે નાસા તરફથી અબજાે ડોલરના સરકારી કરાર મળ્યા છે. તે હાલમાં આવતા વર્ષે અવકાશયાત્રીઓને ચંદ્ર પર પાછા ફરવા માટે રચાયેલ નવા રોકેટ પર કામ કરી રહી છે.
સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ પ્રદાન કરતી સ્પેસએક્સની પેટાકંપની સ્ટારલિંકને પણ મસ્કના રાજકીય સંબંધોનો ફાયદો થયો છે. ટ્રમ્પ સાથેની તાજેતરની મધ્ય પૂર્વ યાત્રા દરમિયાન, મસ્કે ઉડ્ડયન અને દરિયાઇ ક્ષેત્રોમાં ઉપયોગ માટે સાઉદી અરેબિયા દ્વારા સ્ટારલિંકને મંજૂરી આપવાની જાહેરાત કરી. જ્યારે રાજકીય પ્રેરણાઓ અસ્પષ્ટ છે, ત્યારે બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન, ભારત અને અન્ય દેશોમાં સમાન સોદા થયા છે, કારણ કે ટ્રમ્પની વેપાર ધમકીઓએ રાજદ્વારીઓને તણાવ ઓછો કરવા દબાણ કર્યું હતું.
સ્પેસએક્સના વધતા પ્રભાવનું એક સૂચક: તાજેતરના ખાનગી શેર વેચાણે કંપનીનું મૂલ્ય રૂઇં૩૫૦ બિલિયન (એક વર્ષ અગાઉ રૂઇં૨૧૦ બિલિયન) કરતાં વધુ હોવાનું કહેવાય છે.
૨૦૧૬ માં ટ્રમ્પની ચૂંટણી જીત પછી ટેસ્લાના શેર શરૂઆતમાં ઉછળ્યા હતા, જે ૧૭ ડિસેમ્બરે રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યા હતા. જાેકે, જ્યારે મસ્કે સરકારી ખર્ચ-ઘટાડવાની ટાસ્ક ફોર્સનું નેતૃત્વ સંભાળ્યું ત્યારે તેજી ઓછી થઈ ગઈ અને ટેસ્લાની જાહેર છબીને નુકસાન થયું. તાજેતરમાં, મસ્કના ટેસ્લા પર નવેસરથી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને ડ્રાઇવરલેસ ટેક્સીઓના રોલઆઉટને કારણે શેરમાં તેજી જાેવા મળી હતી.