વિદેશ મંત્રાલય એ ગુરુવારે પુષ્ટિ આપી છે કે ચીનથી રેર-અર્થ મેગ્નેટ આયાત કરવા માટે ઘણી ભારતીય કંપનીઓને લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, જે ભારતીય કંપનીઓને મંજૂરી મળશે તેમાં જય ઉશિન લિમિટેડ, ડી ડાયમંડ ઇલેક્ટ્રિક ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને જર્મન ઓટોમોટિવ કમ્પોનન્ટ ઉત્પાદક કોન્ટિનેન્ટલ એજી અને જાપાનના હિટાચી એસ્ટેમોના ભારતીય એકમોનો સમાવેશ થાય છે.
એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા, સ્ઈછ પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે, “કેટલીક ભારતીય કંપનીઓને ચીનથી રેર-અર્થ મેગ્નેટ આયાત કરવા માટે લાઇસન્સ પ્રાપ્ત થયા છે. જ્યાં સુધી અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની તાજેતરની વાટાઘાટો અને છૂટછાટોનો પ્રશ્ન છે, હું તમારી પાસે પાછા આવીશ કે તે આપણા ક્ષેત્રમાં કેવી રીતે ભૂમિકા ભજવશે.”
કાર, વિમાન, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અદ્યતન શસ્ત્ર પ્રણાલીઓના ઉત્પાદન માટે જરૂરી ૧૭ તત્વોનું જૂથ, રેર અર્થ્સ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ચાલી રહેલા વેપાર તણાવ વચ્ચે ચીનના સૌથી શક્તિશાળી સાધનોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
આ ખનિજાે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં જાેવા મળે છે, તેમ છતાં ચીન ઉચ્ચ-પ્રદર્શન ચુંબકમાં શુદ્ધિકરણ અને પ્રક્રિયા કરવા માટે જરૂરી જટિલ ટેકનોલોજી અને માળખાગત સુવિધાઓ પર લગભગ એકાધિકાર ધરાવે છે, જે તેને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં પ્રભુત્વ આપે છે.
દુર્લભ પૃથ્વીની સંપૂર્ણ યાદી
૧૭ તત્વોની યાદી નીચે મુજબ છે: સ્કેન્ડિયમ, યટ્રીયમ, લેન્થેનમ, સેરિયમ, પ્રેસોડીમિયમ, નિયોડીમિયમ, પ્રોમેથિયમ, સમેરિયમ, યુરોપિયમ, ગેડોલિનિયમ, ટર્બિયમ, ડિસપ્રોસિયમ, હોલ્મિયમ, એર્બિયમ, થુલિયમ, યટરબિયમ અને લ્યુટેટિયમ.
તેમની માંગ અને ઔદ્યોગિક મહત્વને કારણે તેઓ મૂલ્યવાન છે. આને ‘દુર્લભ‘ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે સમગ્ર ગ્રહ પર ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં ફેલાયેલા છે, જેના કારણે દેશો માટે તેમને અન્ય તત્વોથી અલગ કરવાનું પડકારજનક બને છે. આમ, ખાણકામ મુશ્કેલ, મુશ્કેલ અને ખર્ચાળ બની જાય છે.
તેનો ઉપયોગ શેના માટે થાય છે?
દુર્લભ પૃથ્વી ધાતુઓ તેમના અનન્ય ગુણધર્મોને કારણે ખૂબ માંગમાં આવે છે, જે તેમની ઉપયોગીતામાં વધારો કરે છે, ખાસ કરીને ઝડપથી વિકસતી આધુનિક ટેકનોલોજીમાં. આનો ઉપયોગ ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્ર અને પવન ટર્બાઈનમાં ઉપયોગમાં લેવાતા મજબૂત ચુંબક બનાવવા સહિત વિવિધ પ્રવૃત્તિઓમાં થાય છે.
વધુમાં, દુર્લભ પૃથ્વી ધાતુઓનો ઉપયોગ કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન, સ્માર્ટફોન તેમજ ઈ-વાહનોના ઉત્પાદનમાં થાય છે. તેઓ સંરક્ષણ ઉદ્યોગમાં પણ અત્યંત આવશ્યક છે, જે રડાર અને માર્ગદર્શન પ્રણાલી જેવા મહત્વપૂર્ણ સાધનોના ઉત્પાદનને આવરી લે છે. તબીબી ક્ષેત્રમાં, સ્ઇૈં મશીનોને દુર્લભ પૃથ્વી ધાતુઓની જરૂર હોય છે.