ઈરાને બાઘર જાેલ્ઘાદરને સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના નવા વડા તરીકે નિયુક્ત કર્યા
ઈરાને તેની ટોચની સુરક્ષા સંસ્થાના નવા વડા તરીકે મોહમ્મદ બાઘર જાેલ્ઘાદરનું નામ આપ્યું છે. તેઓ ગયા અઠવાડિયે એક હુમલામાં માર્યા ગયેલા અલી લારીજાનીનું સ્થાન લેશે. આ ર્નિણયની જાહેરાત સરકારે કરી હતી અને રાજ્ય મીડિયા દ્વારા અહેવાલ આપવામાં આવ્યો હતો. જાેલ્ઘાદર હવે દેશની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલનું નેતૃત્વ કરશે.
મંગળવારે ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ દ્વારા એક નિવેદન અને રાજ્ય મીડિયા દ્વારા પ્રકાશિત કરાયેલા અહેવાલ મુજબ, અમેરિકા અને ઇઝરાયલ સામે ઈરાનના યુદ્ધ સમયના પ્રયાસોનું નેતૃત્વ કરવામાં મદદ કરનાર અનુભવી રાજકારણી લારીજાની, તેમના પુત્ર સાથે માર્યા ગયા હતા. આરબ ગલ્ફ સ્ટેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સિનિયર ફેલો અલી અલ્ફોનેહે જણાવ્યું હતું કે, સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી તરીકે, લારીજાની ઈરાનની વ્યૂહાત્મક ર્નિણય લેવાની પ્રણાલીના મૂળમાં હતા.
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે લારીજાની મુખ્યત્વે સંયોજક તરીકે કામ કરતા હતા, સુરક્ષા સ્થાપનામાંથી દરખાસ્તો એકત્રિત કરતા હતા, નેતૃત્વ પરિષદને વિકલ્પો રજૂ કરતા હતા અને ર્નિણયોના અમલીકરણની દેખરેખ રાખતા હતા.
યુદ્ધના પહેલા દિવસે હવાઈ હુમલામાં સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીની હત્યા થયા પછી, ઈરાનની સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના સચિવ અલી લારીજાનીને દેશના સૌથી શક્તિશાળી વ્યક્તિઓમાંના એક માનવામાં આવતા હતા.
“ઈરાનની પ્રગતિ અને ઇસ્લામિક ક્રાંતિ માટે જીવનભર સંઘર્ષ કર્યા પછી, તેમણે આખરે તેમની લાંબા સમયથી ચાલતી આકાંક્ષા પ્રાપ્ત કરી, દૈવી હાકલનો જવાબ આપ્યો, અને સેવાના ખાઈમાં માનપૂર્વક શહીદીનો મધુર લાભ મેળવ્યો,” ઈરાનની સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદે જાહેરાત કરી.
અલી લારીજાની કોણ હતા?
ભૂતપૂર્વ સંસદીય સ્પીકર લારીજાની, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે પરમાણુ વાટાઘાટોમાં વ્યૂહરચના અંગે સ્વર્ગસ્થ ખામેનીના વરિષ્ઠ નીતિ સલાહકાર હતા. રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનોના “સંકલન” ઈરાનના હિંસક દમનની ભૂમિકા બદલ જાન્યુઆરીમાં યુએસ ટ્રેઝરી દ્વારા તેમને પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યા હતા.
ઈરાનના સૌથી અગ્રણી રાજકીય પરિવારોમાંના એકમાં જન્મેલા, જેની સરખામણી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કેનેડી સાથે થાય છે, લારીજાનીએ તેમની કારકિર્દી દરમિયાન અનેક મુખ્ય હોદ્દાઓ સંભાળ્યા હતા. તેમના ભાઈ સાદેક લારીજાની ઈરાનના ન્યાયતંત્રના વડા તરીકે સેવા આપી હતી, જ્યારે બીજા ભાઈ, મોહમ્મદ જાવદ લારીજાની, વિદેશી બાબતોમાં મુખ્ય સલાહકાર ભૂમિકા ભજવતા હતા.
લારીજાની પોતે ૧૯૯૦ ના દાયકામાં ઈરાનના સંસ્કૃતિ મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી, જ્યાં તેમણે કડક સેન્સરશીપ નીતિઓ લાગુ કરી હતી. તેઓ પાછળથી ૨૦૦૮ થી ૨૦૨૦ સુધી સંસદના સ્પીકર બન્યા અને તાજેતરમાં સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના વડા બન્યા. રાજકારણ ઉપરાંત, તેઓ એક લેખક પણ હતા જેમણે ફિલસૂફી પર વ્યાપકપણે લખ્યું હતું, જેમાં જર્મન ચિંતક ઇમેન્યુઅલ કાન્ટ પરના કાર્યોનો સમાવેશ થાય છે.
શિયા ધર્મગુરુ ન હોવાને કારણે સુપ્રીમ લીડર બનવા માટે લાયક ન હોવા છતાં, લારીજાની એક મુખ્ય શક્તિ કેન્દ્ર રહેવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવતી હતી. ઘણા નિરીક્ષકો માનતા હતા કે તેઓ રાજ્ય બાબતોનું અસરકારક રીતે સંચાલન કરી રહ્યા હતા કારણ કે ઈરાનનું નેતૃત્વ તીવ્ર દબાણ અને સુરક્ષા જાેખમો હેઠળ કાર્યરત હતું.