વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ના જણાવ્યા અનુસાર, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ભારતીય ડાયસ્પોરા પર સાયબર ધમકીઓ અને ગેરવસૂલી કરવાના બનાવોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આંકડા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૪ માં આઠ ફરિયાદો હતી જે ૨૦૨૫ માં વધીને ૬૧૩ થઈ ગઈ.
રાજ્યસભામાં MEA દ્વારા રજૂ કરાયેલા ડેટા અનુસાર, યુ.એસ.માં વિદેશમાં રહેતા ભારતીય પરિવારોને સંડોવતા સાયબર ધમકીઓ અને બ્લેકમેલ સંબંધિત ફરિયાદોમાં સૌથી નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
જ્યારે પાછલા વર્ષોમાં આવી ઘટનાઓ ઓછી હતી, ત્યારે ૨૦૨૫ માં તેમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો, જે ભારતીય ડાયસ્પોરા દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા વધતા જાેખમોને પ્રકાશિત કરે છે.
આ વલણ ફક્ત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પૂરતું મર્યાદિત નથી. કંબોડિયા અને મ્યાનમાર જેવા રાષ્ટ્રોએ વધુ મોટા આંકડાઓ નોંધાવ્યા છે, જે સૂચવે છે કે વિદેશમાં ભારતીયોનું સાયબર-સક્ષમ શોષણ એક વ્યાપક વૈશ્વિક મુદ્દા તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. યુએસ ખાસ કરીને તેના પીડિતો, મુખ્યત્વે વિદ્યાર્થીઓ અને કામચલાઉ વિઝા ધરાવતા કુશળ વ્યાવસાયિકોની પ્રોફાઇલને કારણે નોંધપાત્ર છે.
લોકોએ યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસીસ, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી અને યુએસ ઇમિગ્રેશન એન્ડ કસ્ટમ્સ એન્ફોર્સમેન્ટ સહિત યુએસ ઇમિગ્રેશન એજન્સીઓના અધિકારીઓ હોવાનો ઢોંગ કરતા સ્કેમર્સ તરફથી ફોન કોલ્સ પ્રાપ્ત થયાની જાણ કરી છે.
યુએસ વિઝા અનિશ્ચિતતા કૌભાંડોને આગળ ધપાવી રહી છે
ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતો દાવો કરે છે કે યુએસમાં તાજેતરના નીતિમાં ફેરફાર અને વધેલી ચકાસણીને કારણે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ ઉભું થયું છે, જેનો સ્કેમર્સ લાભ લઈ રહ્યા છે.
ઘણા છેતરપિંડીના પ્રયાસો હવે ખાસ કરીને હ્લ-૧ વિદ્યાર્થી વિઝા ધારકો, ૐ-૧મ્ કુશળ કાર્યકર વિઝા ધારકો અને ૐ-૪ વિઝા પરના આશ્રિતો માટે રચાયેલ છે.
વધુમાં, છેતરપિંડી કરનારાઓ વારંવાર વિઝા રદ કરવા અથવા રદ કરવા, જીઈફૈંજી રેકોર્ડ સાથે સમસ્યાઓ, વિઝાના નવીકરણમાં વિલંબ અને વિઝા એપોઇન્ટમેન્ટ સ્લોટની મર્યાદિત ઍક્સેસ અંગેની ચિંતાઓનો લાભ લે છે.
સ્કેમર્સ ભ્રામક સંદેશાવ્યવહારનો ઉપયોગ કરે છે. તેમના ફોન નંબર અને ઇમેઇલ સરનામાંને અધિકૃત લાગે તે માટે બદલવામાં આવે છે.
તેઓ ક્યારેક ક્યારેક વિશ્વાસ વધારવા માટે વાસ્તવિક ઇમિગ્રેશન માહિતીનો ઉલ્લેખ કરે છે અને પીડિતોને દેશનિકાલ, ધરપકડ અથવા કાનૂની કાર્યવાહીની ધમકીઓ મળે છે.
તેઓ આ મામલાને “ઉકેલવા” માટે તાત્કાલિક ચુકવણી પણ માંગે છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં, છેતરપિંડી કરનારાઓએ ભારતમાં પરિવારોને નિશાન બનાવીને તેમની યુક્તિઓ વધારી દીધી છે. એવા કિસ્સાઓ બન્યા છે કે જ્યારે માતાપિતાને ભયાનક ફોન કોલ આવ્યા હતા જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તેમના બાળકોને વિદેશમાં અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા છે, કેટલીકવાર તેઓ કૃત્રિમ બુદ્ધિ (છૈં) દ્વારા જનરેટ કરેલા અથવા બદલાયેલા વૉઇસ રેકોર્ડિંગ્સનો ઉપયોગ કરીને તેમનું અનુકરણ કરે છે.
વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો માટે ટિપ્સ-
નિષ્ણાતો ભલામણ કરે છે કે લોકોએ સાવધાની રાખવી જાેઈએ અને મૂળભૂત ચકાસણી પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવું જાેઈએ.
· અવાંછિત કૉલ્સ દરમિયાન વ્યક્તિગત અથવા નાણાકીય વિગતો જાહેર કરવાનું ટાળો
· સત્તાવાર સરકારી વેબસાઇટ્સ અથવા દૂતાવાસના પ્રતિનિધિઓ દ્વારા સીધા દાવાની પુષ્ટિ કરો
· દબાણ હેઠળ હોય ત્યારે ઉતાવળમાં ચુકવણી કરવાનું ટાળો
· કોઈપણ શંકાસ્પદ સંદેશાવ્યવહારની તાત્કાલિક યોગ્ય અધિકારીઓને જાણ કરો