ખાર્ગ ટાપુ પર હુમલો: અમેરિકાના નવા હુમલામાં ઈરાનના ‘મુગટ રત્ન‘ને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું
ઈરાની સ્થાનિક મીડિયા સુત્રો અનુસાર, મંગળવારે ઈરાનના મહત્વપૂર્ણ તેલ કેન્દ્ર, ખાર્ગ ટાપુ પર હુમલો થયો હતો, જે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં મોટી ઉછાળો દર્શાવે છે.
તેહરાનના તેલ માળખાના “મુગટ રત્ન” તરીકે વર્ણવવામાં આવતા, નાના પરંતુ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ટાપુ પર અનેક હુમલાઓ થયા હોવાના અહેવાલ છે, જેના કારણે તે એક મહિનાથી ચાલી રહેલા લશ્કરી સંઘર્ષના કેન્દ્રમાં છે જેણે પહેલાથી જ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોને ખોરવી નાખ્યા છે.
ખાર્ગ ટાપુ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે
પર્શિયન ગલ્ફમાં સ્થિત, ખાર્ગ ટાપુ ઈરાનની લગભગ ૯૦% તેલ નિકાસનું સંચાલન કરવા માટે જવાબદાર છે. તેનું મહત્વ ભૂગોળ અને માળખાગત સુવિધાઓ બંનેમાંથી ઉદ્ભવે છે, ઈરાનનો મોટાભાગનો દરિયાકિનારો મોટા તેલ ટેન્કરોને સમાવવા માટે ખૂબ છીછરો છે, જેના કારણે ટાપુ તેના ઉર્જા વેપાર માટે અનિવાર્ય બને છે.
આ ટાપુ કુવૈત અને સાઉદી અરેબિયામાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓની સામે આવેલો છે, જે કોઈપણ ઉછાળામાં તેને ખૂબ જ સંવેદનશીલ બનાવે છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે અહીં કોઈપણ સતત વિક્ષેપ ઈરાનની તેલ આવકને નોંધપાત્ર રીતે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને વૈશ્વિક ઇંધણના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે.
આ સંઘર્ષે ઊર્જા બજારોને અસ્થિરતામાં ધકેલી દીધા છે, ખાસ કરીને ઈરાન દ્વારા વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કર્યા પછી.
ટ્રમ્પે ખાર્ગ ટાપુને ચેતવણી આપી હતી
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ ખાર્ગ ટાપુને નિશાન બનાવવાની શક્યતાનો સંકેત આપ્યો હતો, મીડિયા સૂત્રોને કહ્યું હતું કે, “કદાચ આપણે ખાર્ગ ટાપુ લઈએ, કદાચ આપણે નહીં લઈએ. અમારી પાસે ઘણા બધા વિકલ્પો છે.”
ટાપુ પર હુમલો તેહરાન પર તેની તેલ નિકાસને દબાવીને અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેના લાભને નબળા પાડીને દબાણ કરવાના પ્રયાસ તરીકે વ્યાપકપણે જાેવામાં આવે છે.
ટ્રમ્પનું ઈરાનને ‘અંતિમ‘ અલ્ટીમેટમ
ટ્રમ્પે સોમવારથી મંગળવાર સુધી સોદો કાપવા અથવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા માટે ઈરાન માટે સમયમર્યાદા પાછી ખેંચી લીધી છે, જે ઘણા સમયમર્યાદા વિલંબમાં નવીનતમ છે, અને ધમકી આપી છે કે સોદો વિના “તેમના પર નરક શાસન કરશે.”
ટ્રમ્પની અગાઉની સમયમર્યાદા ૨૩ માર્ચની હતી, પરંતુ આગામી અઠવાડિયામાં તે ઘણી વખત બદલાઈ ગઈ કારણ કે રિપબ્લિકન રાષ્ટ્રપતિ ગરમ ધમકીઓ, જાહેરાત કરાયેલા વિલંબ અને ઘોષણાઓ વચ્ચે ફરતા હતા કે વાટાઘાટો સારી રીતે ચાલી રહી છે, ક્યારેક સમાન નિવેદનમાં.
ઈરાને યુદ્ધવિરામનો તાજેતરનો પ્રસ્તાવ નકારી કાઢ્યો, દેશની સરકારી સમાચાર એજન્સી ૈંઇદ્ગછ એ સોમવારે અહેવાલ આપ્યો. થોડા સમય પછી, ટ્રમ્પે ઈરાનને એક ભયંકર ચેતવણી આપી કે જાે તે શરણાગતિ સ્વીકારશે નહીં અને મંગળવારે રાત્રે ૮ વાગ્યાની ઈડ્ઢ્ સમયમર્યાદા અંતિમ રહેશે તેવું સૂચન કર્યું.
“તેમની પાસે કોઈ પુલ નહીં હોય. તેમની પાસે કોઈ પાવર પ્લાન્ટ નહીં હોય. તેમની પાસે કંઈ નહીં હોય,” તેમણે કહ્યું.
ઈરાને પીછેહઠ કરવાનો ઇનકાર કર્યો
ઈરાને ૪૫ દિવસના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો છે અને કહ્યું છે કે તે યુદ્ધનો કાયમી અંત ઇચ્છે છે. ‘નરકના દરવાજા‘ ખોલવાની ટ્રમ્પની ચેતવણી પહેલાં, ઈરાની અધિકારીઓએ યુવાનોને પાવર પ્લાન્ટનું રક્ષણ કરવા માટે માનવ સાંકળ બનાવવા વિનંતી કરી છે.
ટ્રમ્પે અગાઉની સમયમર્યાદા લંબાવી છે પરંતુ સૂચવ્યું છે કે વોશિંગ્ટનમાં રાત્રે ૮ વાગ્યા માટે નિર્ધારિત સમયમર્યાદા અંતિમ છે, અને બંને પક્ષો તરફથી બોલાચાલી ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે, જેના કારણે ઈરાનીઓ ભયભીત થઈ ગયા છે. ટ્રમ્પે ધમકી આપી હતી કે જાે તેહરાન સ્ટ્રેટમાં ટ્રાફિકને સંપૂર્ણપણે ફરી શરૂ થવા દેશે નહીં, જેના દ્વારા શાંતિકાળમાં વિશ્વના પાંચમા ભાગના તેલ પરિવહન થાય છે, તો તે ઈરાનના તમામ પાવર પ્લાન્ટ અને પુલોનો નાશ કરશે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે તેમના સહિત ૧૪ મિલિયન લોકોએ સ્વૈચ્છિક રીતે લડવા માટે સેવા આપી છે.