યુરોપિયન યુનિયને રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો પર તેહરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા હિંસક કાર્યવાહી બાદ ઈરાનના અર્ધલશ્કરી રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડને આતંકવાદી સંગઠન તરીકે નિયુક્ત કર્યું છે, એમ બ્લોકના ટોચના રાજદ્વારીએ ગુરુવારે જણાવ્યું હતું. EU વિદેશ નીતિના વડા કાજા કલ્લાસે જણાવ્યું હતું કે આ ર્નિણય વિદેશ મંત્રીઓ દ્વારા સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે એક શાસન જે પોતાના હજારો લોકોને મારી નાખે છે તે આખરે પોતાના પતન તરફ કામ કરી રહ્યું છે.
EU દ્વારા પ્રતિબંધિત ઈરાની અધિકારીઓ
૨૭ દેશોના બ્લોક દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવામાં તેમની ભૂમિકા બદલ રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડના વરિષ્ઠ કમાન્ડર સહિત ૧૫ ઈરાની અધિકારીઓ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા બાદ આ યાદી બનાવવામાં આવી છે. પ્રતિબંધોની યાદીમાં છ ઈરાની સંગઠનોને પણ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ઓનલાઈન સામગ્રીનું નિરીક્ષણ અને નિયંત્રણ કરવા માટે જવાબદાર સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.
કાર્યકરો કહે છે કે કાર્યવાહીમાં ૬,૩૦૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે, જે તેને ઈરાનના તાજેતરના ઇતિહાસમાં અશાંતિના સૌથી ઘાતક એપિસોડમાંનું એક બનાવે છે. ઈેંનું આ પગલું હિંસા પ્રત્યે નવીનતમ પશ્ચિમી પ્રતિભાવ દર્શાવે છે.
કલ્લાસે અગાઉ કહ્યું હતું કે રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડને EU ની આતંકવાદી યાદીમાં ઉમેરવાથી તે અલ કાયદા, હમાસ અને દાએશ જેવા જૂથો જેવા જ સ્તરે રહેશે. તેણીએ કહ્યું કે જાે કોઈ સંગઠન આતંકવાદી સંસ્થા જેવું કાર્ય કરે છે, તો તેને એક સંગઠન તરીકે ગણવું જાેઈએ.
ઈરાન પર વધતો આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ
યુરોપિયન યુનિયનની કાર્યવાહી ઇસ્લામિક રિપબ્લિક પર વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણમાં વધારો કરે છે કારણ કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે તણાવ વધી રહ્યો છે. વોશિંગ્ટને ચેતવણી આપી છે કે તે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓની હત્યા અને સંભવિત સામૂહિક ફાંસીના અહેવાલોના જવાબમાં લશ્કરી કાર્યવાહી પર વિચાર કરી શકે છે.
યુએસ દળોએ યુએસએસ અબ્રાહમ લિંકન અને ઘણા માર્ગદર્શિત મિસાઇલ વિનાશક જહાજાેને મધ્ય પૂર્વમાં ખસેડ્યા છે, જેનો ઉપયોગ સમુદ્રમાંથી હુમલાઓ શરૂ કરવા માટે થઈ શકે છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ બળનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપશે કે કેમ તે સ્પષ્ટ નથી.
ઈરાન ચેતવણી સાથે જવાબ આપે છે
ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે તે પૂર્વ-પ્રતિક્રિયા સાથે પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે અથવા યુએસ લશ્કરી થાણાઓ અને ઇઝરાયલ સહિત પ્રદેશના વિશાળ વિસ્તારને લક્ષ્ય બનાવી શકે છે. ગુરુવારે, તેહરાને જહાજાેને ચેતવણી પણ આપી હતી કે તે આવતા અઠવાડિયે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જીવંત ફાયર લશ્કરી કવાયત કરવાની યોજના ધરાવે છે, જે એક મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ છે જેના દ્વારા વિશ્વનો લગભગ ૨૦ ટકા તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે.
ઈરાને ઈેંના ર્નિણય પર તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપી ન હતી, જાેકે તાજેતરના દિવસોમાં તેણે યુરોપિયન સરકારોની ટીકા કરી હતી કારણ કે આ પગલા પર વિચારણા ચાલી રહી હતી. આ હોદ્દો યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા લેવામાં આવેલા સમાન પગલાને અનુસરે છે, જેણે ૨૦૧૯ માં રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડને મંજૂરી આપી હતી.
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ અને કાર્યવાહીમાં તેમની ભૂમિકા
ઈરાનની ૧૯૭૯ ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિ પછી ક્રાંતિકારી ગાર્ડની રચના પાદરી નેતૃત્વ અને તેણે સ્થાપિત કરેલી રાજકીય વ્યવસ્થાને સુરક્ષિત રાખવા માટે કરવામાં આવી હતી. તે ઈરાનના નિયમિત સશસ્ત્ર દળો સાથે કામ કરે છે અને ૧૯૮૦ ના દાયકાના ઈરાન-ઇરાક યુદ્ધ દરમિયાન તેનું મહત્વ વધ્યું હતું.
યુદ્ધ પછી તેનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત હોવા છતાં, સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીએ ગાર્ડને ખાનગી સાહસમાં વિસ્તરણ કરવાની મંજૂરી આપી, જેનાથી ઈરાનના અર્થતંત્ર અને રાજકારણમાં તેની સંપત્તિ અને પ્રભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો.
ગાર્ડના બાસીજ ફોર્સે પ્રદર્શનોને દબાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હોવાનું માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને ૮ જાન્યુઆરીથી, જ્યારે અધિકારીઓએ ૮૫ મિલિયન લોકોના દેશમાં ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફોન કોલ્સ કાપી નાખ્યા હતા.
સેટેલાઇટ લિંક્સ અને અન્ય ચેનલો દ્વારા પાછળથી બહાર આવેલા વીડિયોમાં સુરક્ષા દળો વિરોધીઓ પર ગોળીબાર કરતા અને મારતા દેખાતા હતા.
રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ પર પ્રતિબંધ મૂકવાથી વ્યવહારુ પડકારો ઉભા થાય છે, કારણ કે ઈરાની પુરુષોએ ૧૮ વર્ષની ઉંમરથી ૨ વર્ષ સુધી ફરજિયાત લશ્કરી સેવા પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે. ઘણા લોકોને તેમના રાજકીય વિચારોને ધ્યાનમાં લીધા વિના ગાર્ડમાં ભરતી કરવામાં આવે છે, જે નેતૃત્વ વ્યક્તિઓ અને સિસ્ટમમાં ફસાયેલા સામાન્ય નાગરિકો વચ્ચે તફાવત કરવાના પ્રયાસોને જટિલ બનાવે છે.