આ રાઉન્ડમાં મ્યાનમારના ૩૩૦ ટાઉનશીપમાંથી ૧૦૦ ટાઉનશીપમાં મતદાન: જન્ટા સંચાલિત યુનિયન ઇલેક્શન કમિશન
રવિવારે મ્યાનમારના મતદારો શાસક જુન્ટા દ્વારા આયોજિત ચૂંટણીના બીજા તબક્કા માટે લશ્કરી-નિયંત્રિત વિસ્તારોમાં મતદાન કરવા માટે પાછા ફર્યા, આ પ્રક્રિયાને અનેક પશ્ચિમી સરકારો અને અધિકાર જૂથોએ કાયદેસરતાના અભાવે નકારી કાઢી હતી.
જુન્ટા સંચાલિત યુનિયન ઇલેક્શન કમિશન અનુસાર, આ રાઉન્ડમાં મ્યાનમારના ૩૩૦ ટાઉનશીપમાંથી ૧૦૦ માં મતદાન થઈ રહ્યું છે. પરંતુ તે વિસ્તારોમાં પણ, લગભગ પાંચ વર્ષ પહેલાં બળવામાં શાસન દ્વારા સત્તા સંભાળ્યા પછી રાષ્ટ્રવ્યાપી નાગરિક સંઘર્ષ વચ્ચે સુરક્ષા ચિંતાઓને કારણે સેંકડો વોર્ડ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મતદાન ખુલ્લું રહેશે નહીં.
ગયા મહિને ૧૦૨ મુખ્યત્વે શહેરી ટાઉનશીપમાં યોજાયેલા પ્રથમ તબક્કાના મતદાન પછી આ મતદાન થયું છે. તે તબક્કાના પરિણામો દર્શાવે છે કે લશ્કરી-સમર્થિત યુનિયન સોલિડેરિટી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ પાર્ટી, અથવા ેંજીડ્ઢઁ, રાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક વિધાનસભાઓમાં પ્રભુત્વ મેળવવા માટે સ્થિત છે. સામાન્ય ચૂંટણીનો ત્રીજાે અને અંતિમ તબક્કો ૨૫ જાન્યુઆરીએ યોજાશે.
૨૦૨૧માં આંગ સાન સુ કીને હાંકી કાઢ્યા અને ગૃહયુદ્ધ શરૂ કર્યું, જેમાં જુન્ટાએ સત્તા કબજે કરી ત્યારથી મ્યાનમારમાં પ્રથમ ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે. તેને આશા છે કે તબક્કાવાર ચૂંટણીઓ તેને કાયદેસરતાનો પર્દાફાશ કરશે અને તેને વૈશ્વિક મંચ પર પાછા ફરવામાં મદદ કરશે.
જુન્ટા માટે દાવ પર લાગેલી તક તેના વ્યાપક અલગતાને સમાપ્ત કરવાની અને રોકાણોને નવીકરણ કરવાની છે, જે દર્શાવે છે કે તે બંધારણનું પાલન કરી રહ્યું છે અને નેતા મીન આંગ હ્લેઇંગ હેઠળ ચૂંટણીઓ યોજી રહ્યું છે. મ્યાનમારના સેનાપતિઓ પાસે વિશાળ દુર્લભ-પૃથ્વી ભંડાર અને ભારત અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાને જાેડતા વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ કોરિડોરની ઍક્સેસ છે.
ેંજીડ્ઢઁ પ્રવક્તા ૐઙ્મટ્ઠ ્રીૈહ એ જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા અત્યાર સુધી જાહેર કરાયેલા પરિણામોમાં પાર્ટીએ ૮૯% બેઠકો જીતી છે. ૧૦ જાન્યુઆરી સુધીમાં, ેંજીડ્ઢઁ એ નીચલા ગૃહમાં ૧૦૨ બેઠકો, ઉપલા ગૃહમાં ૨૧ બેઠકો અને રાજ્ય અને પ્રદેશ સંસદમાં ૧૦૮ બેઠકો મેળવી છે. અનેક વંશીય-કેન્દ્રિત પક્ષોએ મુખ્યત્વે પ્રાદેશિક સ્તરે ઓછી સંખ્યામાં બેઠકો જીતી.
“આ વખતે અમે શ્રેષ્ઠ રીતે તૈયાર છીએ તેથી અમે ત્રણેય તબક્કામાં શ્રેષ્ઠ પરિણામો જીતવાનું લક્ષ્ય રાખીએ છીએ,” હલા થેને ફોન દ્વારા જણાવ્યું. “અમે હજુ સુધી ઉપરાષ્ટ્રપતિઓ અને કેબિનેટ સભ્યો તરીકે કોને નામાંકિત કરવામાં આવશે તે પસંદ કરવાનું બાકી છે, પરંતુ બીજા તબક્કાના પરિણામો બહાર આવે ત્યારે કયો પક્ષ ચૂંટણી જીતશે તેનું સ્પષ્ટ ચિત્ર જાેવા મળશે તેવી અમને અપેક્ષા છે.”
જુન્ટાના પ્રવક્તા, મેજર જનરલ ઝાવ મીન તુને જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ તબક્કામાં મતદાન ૫૨.૧% હતું, જેમાં છ મિલિયનથી વધુ લોકોએ મતદાન કર્યું હતું. મ્યાનમારની વસ્તી ૫૧ મિલિયનથી વધુ છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને પશ્ચિમી સરકારોએ વિપક્ષી નેતાઓની અટકાયત અને મતદાનમાંથી તેમને બાકાત રાખવાનો ઉલ્લેખ કરીને ચૂંટણીને નકારી કાઢી છે. નાગરિક નેતા આંગ સાન સુ કી હજુ પણ જેલમાં છે, અને તેમની નેશનલ લીગ ફોર ડેમોક્રેસી, જેણે ૨૦૧૫ અને ૨૦૨૦ ની ચૂંટણીઓ મોટા પાયે જીતી હતી, તેને વિખેરી નાખવામાં આવી છે અને ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ નિંદામાં અમેરિકાનો પણ સમાવેશ થતો નથી, જેણે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કાર્યભાર સંભાળતા પહેલા શાસન સામે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ આ મહિનાની શરૂઆતમાં ફક્ત એટલું જ કહ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન મ્યાનમાર કટોકટી અંગે “ઊંડી ચિંતિત” રહ્યું છે.
બીજી તરફ ચીન જુન્ટા સાથે સંપર્કમાં રહ્યું છે. ગયા મહિને રાજ્ય મીડિયાએ ચીનના રાજદૂત ડેંગ ઝિજુનને ટાંકીને કહ્યું હતું કે “આ ચૂંટણીઓનું સફળ સંચાલન” મીન આંગ હ્લેઇંગ અને રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચેના સહયોગને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મતદાનની ટીકા અન્યત્ર ઘણી વધુ જાેરથી થઈ છે. માનવ અધિકાર નિષ્ણાતોના સ્વતંત્ર જૂથ, મ્યાનમાર માટેની વિશેષ સલાહકાર પરિષદે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી “જુન્ટાના પ્રોક્સી પાર્ટી માટે વિજય સુનિશ્ચિત કરવા માટે રચાયેલી હતી.” જૂથે જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ તબક્કા દરમિયાન હજારો મતદાન મથકો પર મતદાન રદ કરવામાં આવ્યું હતું, કેટલાક કિસ્સાઓમાં મતદાન શરૂ થવાના કલાકો પહેલા.
“આસિયાન સભ્યો સહિતની સરકારોએ આ છેતરપિંડીને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢીને અને મ્યાનમારના કાયદેસર લોકશાહી તરફી કલાકારો સાથે જાેડાણ કરીને આ મજાકનો અંત લાવવો જાેઈએ,” કાઉન્સિલના સભ્ય અને ભૂતપૂર્વ યુએન સ્પેશિયલ રેપોર્ટર યાંગી લીએ જણાવ્યું હતું.
મતદાનમાં ભાગ લેનારા વિરોધ પક્ષોએ ખાસ કરીને એડવાન્સ વોટિંગ સાથે સંકળાયેલી અનિયમિતતાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે, જ્યારે અન્યોએ ચૂંટણી પંચમાં ફરિયાદો નોંધાવી છે. પીપલ્સ પાર્ટીના સેક્રેટરી ક્યાવ લિને બ્લૂમબર્ગને જણાવ્યું હતું કે એડવાન્સ મતદાન “ઘણા મતવિસ્તારોમાં વિરોધાભાસી” હતું.
યુનિયન ઇલેક્શન કમિશનના ચેરમેન થાન સોએ કહ્યું છે કે એડવાન્સ મતદાન “સચોટ અને પારદર્શક રીતે” હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
“જાેકે ેંઈઝ્ર ચેરમેને કહ્યું હતું કે તેઓ પ્રક્રિયાઓ અનુસાર કાર્ય કરે છે, તેમ છતાં તબક્કા ૧ માં જમીન પર કેટલીક અનિયમિતતાઓ હતી, ખાસ કરીને જ્યારે એડવાન્સ વોટની વાત આવે છે,” ક્યાવ લિને કહ્યું. તેમની પાર્ટીએ અત્યાર સુધીમાં પ્રાદેશિક વિધાનસભામાં એક બેઠક જીતી છે.