ઈરાકી હવાઈ ક્ષેત્રમાં શંકાસ્પદ ઈરાની શાહેદ-૧૩૬ ડ્રોનનો પીછો કરતા યુએસ એફ-૧૫ ઈગલનો કથિત વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે. આ ફૂટેજ એવા દાવા સાથે શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ફાઈટર જેટ ડ્રોનને અટકાવવામાં નિષ્ફળ ગયું. ઈરાન સમર્થિત એકાઉન્ટ્સ દ્વારા વ્યાપકપણે શેર કરવામાં આવેલ આ ફૂટેજમાં હાઇ-સ્પીડ હવાઈ પીછો દર્શાવવામાં આવ્યો છે, જેમાં ફાઈટર જેટ અનેક ડ્રોનનો પીછો કરી રહ્યું છે. થોડીવાર પછી, જમીન પર એક મોટો વિસ્ફોટ જાેવા મળે છે, ત્યારબાદ ધુમાડાના ગોટા દેખાય છે. વીડિયો સાથેના દાવાઓ સૂચવે છે કે અદ્યતન યુએસ વિમાનની હાજરી હોવા છતાં ઓછામાં ઓછા બે ડ્રોન અવરોધથી બચી ગયા હતા.
સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે દાવો કર્યો છે કે વીડિયોમાં દેખાતું વિમાન એક એફ-૧૫ ઈગલ છે, જે કથિત રીતે ઈરાની બનાવટના શાહેદ-૧૩૬ ડ્રોનને અટકાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ઠ પરની પોસ્ટ્સ સૂચવે છે કે ૧૦ લાખ ડોલરનું અમેરિકન જેટ ઓછામાં ઓછા બે “સસ્તા” ૨૦,૦૦૦ ડોલરના ઈરાની શાહેદ-૧૩૬ ડ્રોનને “રોકવામાં નિષ્ફળ” ગયું.
આ વીડિયો ઈરાકના એર્બિલમાં બ્રિટિશ-સંકળાયેલ તેલ સુવિધા પર ઈરાની હુમલા સાથે જાેડાયેલો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેના કારણે ભારે આગ લાગી હતી. જાેકે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કે તેના સાથીઓએ આ ફૂટેજની સત્યતા કે ઘટનાની આસપાસના દાવાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી.
ઇરાનના રાજ્ય પ્રસારણકર્તા, પ્રેસ ટીવીએ પણ શાહેદ ડ્રોન અને યુએસ એફ-૧૫ ફાઇટર જેટ વચ્ચે હવાઈ સંઘર્ષ દર્શાવતો એક વિડિઓ પ્રકાશિત કર્યો છે, જેમાં યુએસ એરફોર્સ એફ-૧૫ ઇરાકી હવાઈ ક્ષેત્રમાં ઇરાની શાહેદ ડ્રોનને તોડી પાડવાના પ્રયાસમાં નિષ્ફળ જતું દેખાય છે. આ ઘટના બાદ, આ વિડિઓ સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે ઇરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે બંને પક્ષોની લશ્કરી ક્ષમતાઓ અંગે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
બુધવારે શરૂઆતમાં, ઇરાકના અર્ધ-સ્વાયત્ત કુર્દિશ પ્રદેશની રાજધાની એર્બિલમાં એક બહુ-ડ્રોન હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ઇરાકની એક મુખ્ય ઓટોમોટિવ કંપની સરદાર ગ્રુપના એક નિવેદન અનુસાર, બીપી સાથે જાેડાયેલ અને તેની પેટાકંપની કેસ્ટ્રોલ હેઠળ સંચાલિત આ સુવિધાને અસર થઈ હોવાના અહેવાલ છે.
હડતાલને કારણે ભારે આગ લાગી હતી, ઓનલાઈન ફરતા વીડિયોમાં આકાશમાં જાડા કાળા ધુમાડાના ગોટેગોટા ઉડતા જાેવા મળ્યા હતા. આ ઘટનાએ પ્રદેશમાં મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા માળખાની નબળાઈ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
યુનાઇટેડ કિંગડમમાં ઈરાનના રાજદૂત દ્વારા જારી કરાયેલી ચેતવણીઓ બાદ, વધતા તણાવ વચ્ચે આ ઘટનાક્રમ આવ્યો છે, જેનાથી પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક શક્તિઓ વચ્ચે સંભવિત ઉગ્રતા અંગે અટકળો વધુ વેગ પામી છે.
ઈરાનનું શાહેદ-૧૩૬ ડ્રોન શું છે?
શાહેદ-૧૩૬ એ ઈરાન દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ એક સસ્તું છતાં અસરકારક હુમલો કરનાર ડ્રોન છે, જેની કિંમત આશરે ઇં૨૦,૦૦૦ હોવાનું કહેવાય છે. તેનાથી વિપરીત, યુએસ હ્લ-૧૫ ફાઇટર જેટની કિંમત ઇં૧૦ મિલિયનથી વધુ છે. ઈરાની પક્ષ આ ઘટનાને યુએસ એરફોર્સની મર્યાદિત અસરકારકતાના પુરાવા તરીકે ટાંકી રહ્યો છે. તેમનો દાવો છે કે આધુનિક યુદ્ધમાં, મોંઘા ફાઇટર જેટ ઘણીવાર સસ્તા ડ્રોન સામે સંઘર્ષ કરે છે; જ્યારે શાહેદ જેવા ડ્રોન ઓછી ગતિ ધરાવે છે, તેઓ ઓછી ઊંચાઈએ ઉડાન ભરીને રડાર શોધથી બચી શકે છે અને મોટા પાયે હુમલાઓ માટે તૈનાત કરવામાં આવે છે. આ ઘટના એક તરફ ઈરાન અને બીજી તરફ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના તંગ સંઘર્ષ વચ્ચે બની છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં, ઈરાને વારંવાર દાવો કર્યો છે કે તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓએ યુએસ અને ઇઝરાયલી ડ્રોન અને જેટને નિશાન બનાવ્યા છે.