સીનિયર અધિકારીઓને જાન્યુઆરીથી પગાર મળ્યો નથી, કાફલામાં પોતાના ૧૩ વિમાન જ બચ્યા
દેશની પ્રાઈવેટ એરલાઈન સ્પાઈસજેટ ગંભીર સંકટમાંથી પસાર થઈ રહી છે. ઓપરેશનલ ક્ષમતા ઘટવા પર કંપનીએ ૨૦% સ્ટાફ ઓછો કરવાનો ર્નિણય કર્યો છે, જેમાં ૫૦૦થી વધુ કર્મચારીઓને પગાર વગર રજા પર મોકલી શકાય છે.એરલાઈન પાસે ૬,૮૦૦ કર્મચારીઓ છે. તેના ફક્ત ૧૩ વિમાન બચ્યા છે, જેમાં ૧૦ બોઈંગ અને ૩ ઊ૪૦૦ સામેલ છે. આ ઉપરાંત ૧૪ વિમાન વેટ-લીઝ (ક્રૂ સહિત) પર ચાલી રહ્યા છે.સીનિયર અધિકારીઓને જાન્યુઆરીથી પગાર મળ્યો નથી અને અન્ય કર્મચારીઓની સેલરી ૨-૩ મહિના મોડી મળી રહી છે. કંપની પર ય્જી્, ્ડ્ઢજી અને ઁહ્લનું ૧૦૦ કરોડથી વધુ બાકી છે. ્ડ્ઢજી એપ્રિલ ૨૦૨૫થી અને ય્જી્ ૫ મહિનાથી જમા થયું નથી.એરલાઇને રાજીનામું આપી ચૂકેલા ડઝનબંધ એન્જિનિયરોનો ત્રણ મહિનાનો નોટિસ પિરિયડ સમાપ્ત કરી દીધો છે. ૩૧ માર્ચના આદેશ બાદ આ કર્મચારીઓને તાત્કાલિક નોકરી છોડવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.ઘરેલુ બજારમાં સ્પાઈસજેટનો હિસ્સો ઘટીને માત્ર ૩.૯% રહી ગયો છે. સરખામણીમાં નવી એરલાઇન આકાશાનો ૩૭ વિમાનો અને ૫,૦૦૦ કર્મચારીઓ સાથેનો હિસ્સો ૪.૯% છે. જૂના કર્મચારીઓ પણ તેમનું ફુલ એન્ડ ફાઇનલ બાકી ન મળવા પર નારાજગી વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
પાયલટો માટે નવો નિયમ આવ્યો છે. તેમને ૨૧ દિવસ કામ અને ૯ દિવસ રજા લેવી પડશે. આનાથી કેપ્ટનનો ૭.૫ લાખ રૂપિયાનો માસિક પગાર ઘટીને ૬ લાખ રૂપિયા થઈ જશે.લો કોસ્ટ એરલાઇન સ્પાઇસજેટનો જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટર (ઊ૨હ્લરૂ૨૬) માં કોન્સોલિડેટેડ નેટ લોસ વાર્ષિક ધોરણે ૩૫% વધીને ?૬૨૧ કરોડ પહોંચી ગયો હતો. આ ગયા વર્ષના સમાન ક્વાર્ટરમાં ?૪૫૮ કરોડ હતો. કંપનીની ઓપરેશનલ રેવન્યુ પણ ૧૩% ઘટીને ?૭૯૨ કરોડ રહી ગઈ. આ ગયા વર્ષના સમાન ક્વાર્ટરમાં ?૯૧૫ કરોડ હતી.ઓપરેટિંગ કોસ્ટમાં વધારો: ફ્લીટ રિવાઇવલનો અર્થ છે જૂના વિમાનોને સુધારવા- જેમ કે એન્જિન ઠીક કરવા, પાર્ટ્સ બદલવા. સ્પાઇસજેટે ઊ૨માં ઘણા વિમાનો ગ્રાઉન્ડેડ (ઉડાન બંધ) રાખ્યા, જેનો ખર્ચ ?૨૯૭ કરોડ સુધી પહોંચી ગયો. એક્સપેન્શન (નવી ફ્લાઇટ્સ ઉમેરવી) નો પણ ખર્ચ વધ્યો, કારણ કે નવા વિમાનો ખરીદવા અથવા લીઝ પર લેવામાં પૈસા લાગ્યા. આનાથી કુલ ઓપરેટિંગ કોસ્ટ (રનિંગ ખર્ચ) વાર્ષિક ધોરણે ૧૩% વધી ગયો. કંપનીનું કહેવું છે કે આ ટૂંકા ગાળાની સમસ્યા છે, પરંતુ લાંબા ગાળે ફ્લીટ મજબૂત બનશે.
લીજન ડિમાન્ડ ઓછી, ચોમાસામાં મુસાફરો ઘટ્યા: લીજન ડિમાન્ડનો અર્થ છે ચોમાસાની ઋતુ (જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર) માં મુસાફરી ઓછી થવી. આ સમયે લોકો ઓછું ફરે છે, કારણ કે વરસાદ અને રજાઓનો સમય હોય છે. સ્પાઈસજેટની આવક ૭૯૨ કરોડ રૂપિયા રહી, જે ગયા વર્ષના ૯૧૫ કરોડથી ૧૩% ઓછી છે. ઊર્ઊ માં તે ૨૯% ઘટ્યું, કારણ કે ઊ૧ માં ડિમાન્ડ વધુ હતી. પેસેન્જર લોડ ફેક્ટર ૮૪.૩% રહ્યો, પરંતુ કુલ ટિકિટ વેચાણ ઓછું થયું. આનાથી કમાણી ઘટી, અને નુકસાન વધ્યું. કંપનીએ કહ્યું કે ઊ૩ થી તહેવારોના સિઝનમાં સુધારો થશે.સપ્લાય ચેઇનની સમસ્યા: સપ્લાય ચેઇનની સમસ્યાનો અર્થ છે પાર્ટ્સ અને એન્જિનની અછત. સ્પાઈસજેટના ઘણા વિમાનો ગ્રાઉન્ડેડ રહ્યા, કારણ કે એન્જિન ઓવરહોલ (સમારકામ) માં વિલંબ થયો. ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇન ઇશ્યુઝ (જેમ કે શિપમેન્ટમાં વિલંબ) થી પાર્ટ્સ મોડા આવ્યા. આનાથી ફ્લાઇટ્સ ઓછી ચાલી, અને ઓપરેશનલ ખર્ચ વધ્યો. ઊ૨માં ૨૯૭ કરોડનું ઓપરેટિંગ લોસ આનાથી આવ્યું. કંપનીએ કહ્યું કે ઊ૩માં ફ્લીટ તૈયાર થશે, પરંતુ હજુ પણ આ નુકસાનનું મોટું કારણ બન્યું છે.
સ્પાઇસજેટ ભારતની લો કોસ્ટ એરલાઇન છે, જે દેશના દૂરના ખૂણાઓને જાેડે છે. કંપની ભારતમાં ૪૮ ડેસ્ટિનેશન અને ઇન્ટરનેશનલ ડેસ્ટિનેશન માટે લગભગ ૨૫૦ ફ્લાઇટ્સ દૈનિક ધોરણે ઓપરેટ કરે છે. સ્પાઇસજેટના કાફલામાં બોઇંગ ૭૩૭ મેક્સ, બોઇંગ ૭૦૦ અને ઊ૪૦૦ સામેલ છે.સ્પાઇસજેટ બ્રાન્ડની શરૂઆત ૨૦૦૪માં થઈ હતી, પરંતુ તેનું એર ઓપરેટર સર્ટિફિકેટ (ર્છંઝ્ર) ૧૯૯૩નું છે. ત્યારે એસ.કે. મોદીની માલિકીની એક એર ટેક્સી કંપનીએ જર્મન એરલાઇન લુફ્થાન્સા સાથે ભાગીદારી કરી હતી. ૧૯૯૬માં તેની કામગીરી બંધ થઈ ગઈ હતી.૨૦૦૪માં, ઉદ્યોગસાહસિક અજય સિંહે ભારતની લો કોસ્ટ એરલાઇન સ્પાઇસજેટ બનાવવાની યોજના બનાવી. સ્પાઇસજેટની પ્રથમ ફ્લાઇટ ૨૪ મે ૨૦૦૫ના રોજ લીઝ પર લીધેલા બોઇંગ ૭૩૭-૮૦૦નો ઉપયોગ કરીને નવી દિલ્હી (ડ્ઢઈન્) થી મુંબઈ (મ્ર્ંસ્) માટે રવાના થઈ હતી.