સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ વિક્રમ નાથે રવિવારે જણાવ્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ન્યાયતંત્ર માટે અસરકારક સહાયક તરીકે સેવા આપી શકે છે, પરંતુ તે “ન્યાયાધીશો અથવા તેમના કાર્યને ક્યારેય બદલી શકતું નથી.”
સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશન દ્વારા ન્યાયિક શાસન અને AI ની ભૂમિકા પર વૈશ્વિક દ્રષ્ટિકોણ પર બેંગલુરુમાં આયોજિત એક પરિષદમાં બોલતા, જસ્ટિસ નાથે કાનૂની ર્નિણય લેવામાં ટેકનોલોજીની મર્યાદાઓ વિશે વાત કરી.
તેમણે કહ્યું, “જ્યારે AI સંશોધનમાં મદદ કરી શકે છે અને કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરી શકે છે, તે વકીલના પ્રશિક્ષિત મન અથવા ન્યાયાધીશ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા નૈતિક અને શિસ્તબદ્ધ ર્નિણયને બદલી શકતું નથી.”
“ટેકનોલોજી નોંધ તૈયાર કરવામાં, ડેટા એકત્રિત કરવામાં, વગેરેમાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ તે ક્યારેય ન્યાયાધીશ અથવા ન્યાયાધીશો જે કાર્ય કરે છે તેનું સ્થાન લઈ શકતી નથી,” તેમણે ઉમેર્યું.
ન્યાયિક ર્નિણય લેવા માટે કોઈ નિશ્ચિત ફોર્મ્યુલા નથી તેના પર ભાર મૂકતા, જસ્ટિસ નાથે કહ્યું, “સમાન કાયદામાંથી ઉદ્ભવતા કેસોને પણ તથ્યો અને સંદર્ભના આધારે અલગ અલગ અભિગમોની જરૂર પડે છે. AI આ સૂક્ષ્મતાને સમજી અથવા નકલ કરી શકતું નથી.”
જામીન અથવા વ્યાપારી સમાધાન જેવા કિસ્સાઓમાં, તેમણે કહ્યું કે ન્યાયાધીશો ઘણીવાર અલગ અલગ મૂલ્યાંકન કરે છે. “એક જ હ્લૈંઇમાં દસ આરોપીઓ સંડોવાયેલા કેસમાં, ન્યાયાધીશ નવને જામીન આપી શકે છે અને એકને જામીન આપવાનો ઇનકાર કરી શકે છે. AI આ ભેદભાવ કરી શકતું નથી,” તેમણે કહ્યું.
તેમણે ઉમેર્યું, “જ્યારે છૈં ઍક્સેસને વિસ્તૃત કરી શકે છે અને પારદર્શિતા સુધારી શકે છે, તે ચોક્કસ જાેખમો પણ ધરાવે છે.”
ન્યાયાધીશ નાથે કાનૂની સમુદાયને મુખ્ય ન્યાયિક મૂલ્યો સાથે સમાધાન કર્યા વિના, AI સાથે જવાબદારીપૂર્વક જાેડાવા વિનંતી કરી.