અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે ગભરાટમાં ખરીદીના અહેવાલો વચ્ચે, સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ૧૦ રૂપિયાનો ઘટાડો કર્યો હતો. પેટ્રોલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી અગાઉ ૧૩ રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને ૩ રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે, જ્યારે ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી અગાઉ ૧૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને ૦ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. દેશભરમાં ઇંધણના ભાવ વધારા અંગે વધતી ચિંતાઓ વચ્ચે આ વિકાસ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારતની સૌથી મોટી ખાનગી ઇંધણ રિટેલર નાયરા એનર્જીએ પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૫ રૂપિયા અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૩ રૂપિયાનો વધારો કર્યા પછી આ ર્નિણય લેવામાં આવ્યો છે.
૨૮ ફેબ્રુઆરી, જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલે ઇરાન સામે લશ્કરી હુમલા શરૂ કર્યા, ત્યારથી આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવમાં લગભગ ૫૦ ટકાનો વધારો થયો હોવા છતાં, તેહરાન તરફથી ભારે બદલો લેવામાં આવ્યો, ત્યારથી આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવમાં લગભગ ૫૦ ટકાનો વધારો થયો હોવા છતાં, ભારતમાં ઇંધણ માર્કેટિંગ કંપનીઓ તણાવમાં છે કારણ કે રિટેલ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે.
આવી પરિસ્થિતિઓમાં, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ સામાન્ય રીતે ઇનપુટ ખર્ચમાં વધારાનો એક ભાગ ગ્રાહકોને આપે છે. જેમ નાયરા એનર્જી પહેલાથી જ કરી ચૂકી છે, જે ભારતના ૧૦૨,૦૭૫ પેટ્રોલ પંપમાંથી ૬,૯૬૭નું સંચાલન કરે છે.
રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને મ્ઁ ઁઙ્મષ્ઠ ના ઇંધણ છૂટક વેચાણ સંયુક્ત સાહસ, જે ૨,૧૮૫ આઉટલેટ ધરાવે છે, તેણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણ પર ભારે નુકસાન સહન કરવા છતાં અત્યાર સુધી ભાવમાં વધારો કર્યો નથી.
જાેકે, એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં આ ઘટાડાથી હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (ૐઁઝ્રન્), ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (મ્ઁઝ્રન્) અને ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (ૈર્ંંઝ્ર) જેવી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલના દર સ્થિર રાખવામાં મદદ મળશે.
આના પર પ્રતિક્રિયા આપતા, પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે સરકારે તેલ કંપનીઓને થતા ભારે નુકસાનને સરભર કરવા માટે કર આવક પર નોંધપાત્ર અસર કરી છે, જેનો અંદાજ પેટ્રોલ માટે પ્રતિ લિટર આશરે ૨૪ રૂપિયા અને ડીઝલ માટે પ્રતિ લિટર ૩૦ રૂપિયા છે.
“આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આસમાને પહોંચેલા ભાવ ઘટાડા દરમિયાન, તેલ કંપનીઓને (પેટ્રોલ માટે આશરે ૨૪ રૂપિયા/લિટર અને ડીઝલ માટે ૩૦ રૂપિયા/લિટર) ખૂબ જ ઊંચા નુકસાનને સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારે કરવેરા આવક પર મોટો ફટકો માર્યો છે. તે જ સમયે, પેટ્રોલ અને ડીઝલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા હોવાથી નિકાસ કર લાદવામાં આવ્યો છે અને વિદેશી દેશોમાં નિકાસ કરતી કોઈપણ રિફાઇનરીએ નિકાસ કર ચૂકવવો પડશે. આ ખૂબ જ સમયસર, બોલ્ડ અને દૂરંદેશી ર્નિણય માટે પીએમ નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય મંત્રી ર્નિમલા સીતારમણનો હું આભાર માનું છું,” તેમણે ઠ પર એક પોસ્ટમાં કહ્યું.
ર્ંસ્ઝ્ર એ પ્રીમિયમ પેટ્રોલના ભાવમાં ૨ રૂપિયાનો વધારો કર્યો
રિટેલ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ એપ્રિલ ૨૦૨૨ થી સ્થિર કરવામાં આવ્યા છે, રાજ્ય સંચાલિત ૈર્ંંઝ્ર, મ્ઁઝ્રન્ અને ૐઁઝ્રન્ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા હોય ત્યારે નુકસાનને શોષી લે છે અને જ્યારે દર ઓછા હોય ત્યારે નફો કરે છે.
ગયા અઠવાડિયે ત્રણ રિટેલરોએ પ્રીમિયમ અથવા ઉચ્ચ-ગ્રેડ પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૨ રૂપિયા અને ઔદ્યોગિક વપરાશકર્તાઓને વેચાતા બલ્ક ડીઝલના ભાવમાં લગભગ ૨૨ રૂપિયા પ્રતિ લિટરનો વધારો કર્યો હતો. જાેકે, સામાન્ય પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ યથાવત રહ્યા છે.