બાંગ્લાદેશના લોકોએ દેશની ૧૩મી સંસદીય ચૂંટણીમાં મતદાન કર્યું
બાંગ્લાદેશના લોકોએ દેશની ૧૩મી સંસદીય ચૂંટણીમાં મતદાન કર્યું હતું, ત્યારે બાંગ્લાદેશમાં ૭ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪ ના રોજ ૩૦૦ બેઠકોવાળી રાષ્ટ્રીય સંસદ માટે ૧૨મી સામાન્ય ચૂંટણી યોજાઈ હતી, જેમાં વડા પ્રધાન શેખ હસીનાના અવામી લીગ શાસનને ચોથી મુદત માટે લંબાવવામાં આવ્યું હતું. મ્દ્ગઁ ના બહિષ્કાર વચ્ચે, આવામી લીગે ૨૨૪ બેઠકો મેળવી હતી, જેમાં સાથી પક્ષો અને અપક્ષો (મોટાભાગે આવામી લીગ સમર્થિત) એ ૬૨ બેઠકો મેળવી હતી, જેના કારણે ચૂંટણી પંચના આંકડા મુજબ મતદાન લગભગ ૪૦ ટકા સુધી ઘટી ગયું હતું.
વિપક્ષનો બહિષ્કાર અને વિવાદો
મુખ્ય વિપક્ષ મ્દ્ગઁ એ તટસ્થ રખેવાળ સરકારનો ઇનકાર અને હજારો કાર્યકરોની ધરપકડને કારણે ચૂંટણીને મુક્ત કે ન્યાયી ન ગણાવીને ચૂંટણી પહેલાના સમયગાળામાં હિંસા થઈ હતી, જેમાં વિપક્ષી અથડામણોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે યુએસ અને યુકે જેવા પશ્ચિમી નિરીક્ષકોએ આ પ્રક્રિયાની ટીકા કરી હતી અને તેને એક-પક્ષીય વર્ચસ્વ ગણાવ્યું હતું.
શેખ હસીનાના મોટા પાયે થયેલા વિજયે આર્થિક મુશ્કેલીઓ, ભ્રષ્ટાચાર અને સરમુખત્યારશાહી સામે ઊંડી અસંતોષને ઢાંકી દીધો હતો, જેના કારણે ૨૦૨૪ના મધ્યમાં વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વમાં વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ થયા હતા અને ઓગસ્ટમાં તેમને પદભ્રષ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. આના કારણે મુહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકાર બની, અવામી લીગ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો અને આજની ૨૦૨૬ની ચૂંટણીઓ – હવે મ્દ્ગઁ અને જમાત-એ-ઇસ્લામી વચ્ચે મુકાબલો છે, કારણ કે બપોરે ૨ વાગ્યા સુધીમાં ૪૭.૯૧ ટકા મતદાન થયું હતું, અને ગણતરી ચાલુ છે.
બાંગ્લાદેશમાં મતગણતરી ચાલી રહી છે ત્યારે શરૂઆતના વલણોમાં મ્દ્ગઁ અને જમાત વચ્ચે કાંટાની લડાઈ ચાલી રહી છે, તારિક રહેમાન પોતાની બેઠક પરથી આગળ છે.
લગભગ ૧૨.૮ કરોડ લોકોએ મતદાન માટે નોંધણી કરાવી છે, જેમાંથી ૪૯% મહિલાઓ છે. પરંતુ ૨૦૦૦ થી વધુ ઉમેદવારોમાંથી માત્ર ૮૦ મહિલાઓ છે. મતદાન ૪:૩૦ વાગ્યે પૂર્ણ થયા પછી તરત જ મતગણતરી શરૂ થશે, પ્રારંભિક વલણો મધ્યરાત્રિની આસપાસ અપેક્ષિત છે અને શુક્રવાર સવાર સુધીમાં પરિણામો સ્પષ્ટ થવાની સંભાવના છે, એમ ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું.
ગુરુવારે થયેલ મતદાન માટે, બાંગ્લાદેશમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક કરવામાં આવી હતી અને રાજધાની ઢાકા સહિત સમગ્ર દેશમાં આર્મર્ડ પર્સનલ કેરિયર્સ (છઁઝ્રજ) અને રેપિડ એક્શન ટીમ્સ (ઇછ્જ) સહિત લગભગ ૯ લાખ સુરક્ષા કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. બાંગ્લાદેશના ચૂંટણી પંચે કહ્યું છે કે, તેણે પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવા માટે ૯૦ ટકાથી વધુ મતદાન કેન્દ્રોમાં ઝ્રઝ્ર્ફ પણ લગાવ્યા છે.
બાંગ્લાદેશના ચૂંટણી પંચે નોંધ્યું છે કે, ૨૫,૦૦૦ બોડી-વોર્ન કેમેરા, જેમાંથી કેટલાક લાઇવ ફીડ માટે ૈંઁ-આધારિત છે, તેનો પણ દેખરેખ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ચૂંટણી સંસ્થાએ રાજકીય પક્ષોને કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા અને મતદાન શાંતિપૂર્ણ રીતે યોજાય તે સુનિશ્ચિત કરવા વિનંતી કરી છે. ઉદ્દીને મતદારોને તેમના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરવા માટે મોટી સંખ્યામાં આવવા પણ વિનંતી કરી.
ચૂંટણી કમિશનર અબુલ ફઝલ મોહમ્મદ સનાઉલ્લાહે ગુરુવારે એક મીડિયા બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે, “સ્થાનિક સંવેદનશીલતા મૂલ્યાંકનના આધારે સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી રહી છે.”
મ્દ્ગઁ અને જમાત આગળના દાવેદારોમાં
ઘણા પૂર્વ-ચૂંટણી સર્વેક્ષણોએ મ્દ્ગઁ ને ફાયદો આપ્યો છે, જેનું નેતૃત્વ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ખાલિદા ઝિયાના પુત્ર તારિક રહેમાન કરી રહ્યા છે. રહેમાન, જે તાજેતરમાં જ ઝિયાના મૃત્યુ પહેલા દેશમાં પરત ફર્યા હતા, તે વડા પ્રધાન પદ માટે પાર્ટીના અગ્રણી દાવેદાર પણ છે. જાેકે, મ્દ્ગઁ ને તેના ભૂતપૂર્વ સાથી, જમાત-એ-ઇસ્લામી તરફથી સખત પડકારનો સામનો કરવો પડશે.
આ દરમિયાન, હસીનાની અવામી લીગ પર ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. પાર્ટીએ આ માટે યુનુસ દ્વારા વચગાળાની સરકારની ટીકા કરી છે અને આરોપ લગાવ્યો છે કે મ્દ્ગઁ અને જમાતના નેતાઓ લોકોને ‘ધમકી‘ આપી રહ્યા છે. બીજી તરફ, વચગાળાની સરકારે આરોપોને ફગાવી દીધા છે, યુનુસે રાજકીય પક્ષો અને મતદારોને મતદાનના દિવસે સંયમ, સહિષ્ણુતા અને લોકશાહી વર્તન જાળવવા વિનંતી કરી છે.
“તમારે બધાએ તમારા સંબંધિત મતદાન અધિકારોનો સભાનપણે ઉપયોગ કરવો જાેઈએ,” તેમણે બુધવારે કહ્યું. “દેશવાસીઓ, આ રાષ્ટ્રીય ચૂંટણી દ્વારા, એવા લોકોના પ્રતિનિધિઓને ચૂંટશે, જેઓ સક્ષમ, જવાબદાર અને લોકોની આકાંક્ષાઓનું સન્માન કરે.”
ભારત બાંગ્લાદેશમાં આ ચૂંટણીઓ પર નજર રાખી રહ્યું છે, જેની સાથે તાજેતરના ભૂતકાળમાં તેના સંબંધોમાં ઘટાડો થયો છે, જે મુખ્યત્વે હસીનાના દેશનિકાલને કારણે છે. હસીના તેમની હકાલપટ્ટી પછી ભારતમાં રહે છે અને વચગાળાની સરકારે માંગ કરી છે કે નવી દિલ્હીએ તેમનું પ્રત્યાર્પણ કરવું જાેઈએ. ભારતે કહ્યું છે કે તે બાંગ્લાદેશ સાથે સહયોગ કરી રહ્યું છે, પરંતુ ઢાકા ત્યાં લઘુમતીઓનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરે તે સુનિશ્ચિત કરવા પણ વિનંતી કરી છે.
દરમિયાન, મ્દ્ગઁ અને જમાત બંનેએ કહ્યું છે કે તેઓ ભારત સાથે મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો ઇચ્છે છે, પરંતુ નોંધ્યું છે કે “પરસ્પર આદર અને વિશ્વાસ આવશ્યક છે”. “અમે અમારા પડોશી દેશો અને વિશ્વભરના મિત્રો સાથે સકારાત્મક સંબંધો ઇચ્છીએ છીએ. ભારત અમારો સૌથી નજીકનો પાડોશી છે, અને તે પ્રાથમિકતા રહેશે. અમારું લક્ષ્ય સંઘર્ષ પેદા કરવાનું નથી પરંતુ વિકાસ અને શાંતિ માટે ભાગીદારી બનાવવાનું છે,” બાંગ્લાદેશ જમાત-એ-ઇસ્લામીના વડા શફીકુર રહેમાને બુધવારે જણાવ્યું હતું.