પહેલી વાર, વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ ગુરુવારે ભારત સરકાર વતી ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનીના નિધન પર શોક પુસ્તક પર હસ્તાક્ષર કર્યા. ૮૬ વર્ષીય ખામેનીએ ૧૯૮૯ થી ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને શનિવારે વહેલી સવારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંયુક્ત લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.
ભારતે પશ્ચિમ એશિયાના સંકટને વાતચીત અને રાજદ્વારી દ્વારા ઉકેલવા હાકલ કરી હોવા છતાં, તેણે ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનીના નિધન પર સીધી પ્રતિક્રિયા આપવાનું ટાળ્યું.
જાેકે, ભારતીય વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ ઈરાની દૂતાવાસની મુલાકાત લીધી અને શોક પુસ્તક પર હસ્તાક્ષર કર્યા, આ પગલું ઘણા વિરોધી પક્ષોએ ખામેનીના મૃત્યુ પર પ્રતિક્રિયા ન આપવા બદલ સરકારની ટીકા કર્યા પછી ધ્યાન ખેંચ્યું.
ભારતીય માનક સમય અનુસાર, શનિવારે રાત્રે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર અલી ખામેનીના મૃત્યુની જાહેરાત સૌપ્રથમ કરવામાં આવી હતી.
આ ઘટનાક્રમને ઈરાનના લોકો માટે તેમના દેશ પર નિયંત્રણ મેળવવાની સૌથી મોટી તક ગણાવતા ટ્રમ્પે ટ્રૂથ સોશિયલ પર લખ્યું, “ઇતિહાસના સૌથી દુષ્ટ લોકોમાંના એક, ખામેની મૃત્યુ પામ્યા છે. આ ફક્ત ઈરાનના લોકો માટે જ નહીં, પરંતુ બધા મહાન અમેરિકનો અને વિશ્વભરના ઘણા દેશોના તે લોકો માટે ન્યાય છે જેમને ખામેની દ્વારા માર્યા ગયા છે અથવા અંગવિચ્છેદ કરવામાં આવ્યા છે.”
અલી ખામેનીના મૃત્યુથી ભારત સહિત વિશ્વભરના ઘણા દેશોમાં તીવ્ર પ્રતિક્રિયાઓ આવી છે. જ્યારે ઇઝરાયલે આ કાર્યવાહી માટે તેની સેનાની પ્રશંસા કરી હતી, ત્યારે રશિયા અને ચીન આ પગલાની નિંદા કરનારા પ્રથમ દેશોમાં સામેલ હતા.
બંને દેશોએ લશ્કરી હવાઈ હુમલાઓને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું.
અલી ખામેનીનું સ્થાન કોણ લેશે?
હત્યા કરાયેલા ભૂતપૂર્વ ઈરાની સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનીના બીજા પુત્ર, મોજતબા ખામેની, ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર તરીકે તેમના પિતાના અનુગામી બનવા માટે વ્યાપકપણે ચર્ચામાં છે. તેમની સંભવિત પદોન્નતિ ઇસ્લામિક પ્રજાસત્તાકના ૪૮ વર્ષના ઇતિહાસમાં સૌથી તોફાની ગણાતા સમયગાળા દરમિયાન એક કટ્ટરપંથી નેતાને સુકાન પર બેસાડશે અને સંકેત આપશે કે દેશનો રાજકીય માર્ગ બદલવાનો તાત્કાલિક કોઈ ઇરાદો નથી.
અત્યાર સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ જારી કરવામાં આવી નથી, અને બુધવારે મુલતવી રાખવામાં આવેલા અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કાર પછી જાહેરાત મોકૂફ રાખવામાં આવી શકે છે.
મોજતબા ખામેનીને ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (ૈંઇય્ઝ્ર) ના પસંદગીના ઉમેદવાર માનવામાં આવે છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલના સંરક્ષણ પ્રધાન ગિદિયોન સારએ ચેતવણી આપી છે કે તેમની હત્યા થઈ શકે છે.