એન્ટિમાઇક્રોબાયલ રેઝિસ્ટન્સ (AMR) ની ગંભીર સમસ્યાના પ્રતિભાવ રૂપે, ભારતીય ટેકનોલોજી સંસ્થા ગાંધીનગર (IITGN) ના સંશોધકોએ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ-સક્રિય અણુઓ વિકસાવ્યા છે. તેમનું આ સંશોધન ‘કેમિસ્ટ્રી – એન એશિયન જર્નલ‘ માં પ્રકાશિત થયું હતું.
એન્ટિબાયોટિક્સ ગળાની સામાન્ય તકલીફોથી લઈને મેનિન્જાઇટિસ અને ટિટાનસ જેવા જીવલેણ રોગો સુધીની વિવિધ સ્થિતિઓની સારવાર કરે છે. જાેકે, વિશ્વભરના ડોક્ટરો હવે એવા બેક્ટેરિયાનો વધુને વધુ સામનો કરી રહ્યા છે જે સારવારમાં પ્રતિસાદ આપતા નથી. આ ઘટના, જે છસ્ઇ તરીકે ઓળખાય છે, તે સામાન્ય ચેપની સારવારને વધુ મુશ્કેલ બનાવી રહી છે.
એન્ટિમાઇક્રોબાયલ સોનોડાયનેમિક થેરાપી એ બેક્ટેરિયાના વિકાસને રોકવા માટેની એક આશાસ્પદ વ્યૂહરચના છે જે ‘સોનોસેન્સિટાઇઝર્સ‘ કહેવાતા એજન્ટોને સક્રિય કરવા માટે અલ્ટ્રાસાઉન્ડનો ઉપયોગ કરે છે. સોનોસેન્સિટાઇઝર્સ રીએક્ટિવ ઓક્સિજન સ્પીસીસ ઉત્પન્ન કરે છે જે બહુવિધ પદ્ધતિઓ દ્વારા બેક્ટેરિયાને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે. અલ્ટ્રાસાઉન્ડનો મોટો ફાયદો એ છે કે તે પેશીઓમાં કેટલાક સેન્ટિમીટર સુધી પહોંચવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે જીડ્ઢ્ ને સ્થાનિક ઊંડા ચેપ સામે લડવા માટે એક વ્યવહારુ વિકલ્પ બનાવે છે જેની સારવાર મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. જ્યારે અલ્ટ્રાસાઉન્ડ પ્રવાહીમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તે પરપોટા પેદા કરે છે અને ઝડપથી તેને તોડે છે, જે પ્રક્રિયા ‘કેવિટેશન‘ તરીકે ઓળખાય છે. પરપોટાના ફૂટવાથી ઊર્જાનો વિસ્ફોટ થાય છે જે પાણીના અણુઓને ઘટકોમાં વિભાજિત કરી શકે છે, જે ઓક્સિજન સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને ઇર્ંજી બનાવે છે, જે બેક્ટેરિયાને મારવા માટે ઘાતક હથિયાર તરીકે કામ કરે છે. ઇમેજ ગાઇડન્સ અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડનું ધ્યાન આડઅસર ટાળવામાં મદદ કરી શકે છે.
એસ્ચેરીચીયા કોલી, બેક્ટેરિયા જે ઝાડા, તાવ અને પેશાબની નળીઓનો વિસ્તાર ચેપનું કારણ બને છે, તે ઘણીવાર છસ્ઇ પ્રદર્શિત કરી શકે છે. તેમની બે-સ્તરીય દિવાલ એન્ટિબાયોટિક્સ માટે અવરોધ તરીકે કામ કરે છે, જે બેક્ટેરિયાના અસ્તિત્વને સુનિશ્ચિત કરે છે.