કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ ગોવિંદ મોહને પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય સચિવને રવિવાર (૮ માર્ચ) સાંજે ૫:૦૦ વાગ્યા સુધીમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના સ્વાગત માટેના પ્રોટોકોલમાં કથિત ખામીઓ અંગે વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે, જેમાં દાર્જિલિંગમાં ૯મા આંતરરાષ્ટ્રીય સંતલ સંમેલન માટે સ્થળ પરિવર્તન અને સંબંધિત વ્યવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે, અધિકારીઓએ પુષ્ટિ આપી છે. મુર્મુએ કાર્યક્રમના દૂરના સ્થાન પર નારાજગી વ્યક્ત કર્યા બાદ આ પગલું ઉગ્ર રાજકીય તોફાનને વેગ આપે છે, જેના કારણે ઘણા સંતલ સમુદાયના સભ્યોને બાજુ પર રાખવામાં આવ્યા હતા અને મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી અને તેમના મંત્રીઓની ગેરહાજરી હતી.
રાષ્ટ્રપતિની સ્પષ્ટ ટિપ્પણી – “જાે રાષ્ટ્રપતિ મુલાકાત લે છે, તો મુખ્યમંત્રીએ આવવું જાેઈએ” – અને “બંગાળની પુત્રી” તરીકેની તેમની ભાવનાત્મક નોંધથી ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ના નેતાઓએ ઇરાદાપૂર્વક અપમાનનો આરોપ લગાવ્યો છે, જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (ટીએમસી) તેને ભાજપની ચૂંટણી ચાલ ગણાવીને ફગાવી દે છે.
સંતલ સંમેલનમાં રાષ્ટ્રપતિની નિરાશા
ખાનગી આંતરરાષ્ટ્રીય સંતલ પરિષદ દ્વારા આયોજિત દાર્જિલિંગ કાર્યક્રમમાં, મુર્મુએ એક વિશાળ, દુર્ગમ વિસ્તારમાં વહીવટીતંત્રના સ્થળની પસંદગી પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા, અને સ્થાનિક લોકો હાજર રહી શક્યા ન હોવાનો શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે બેનર્જીના ગેરહાજર રહેવા પર ભાર મૂક્યો, અને એક વ્યક્તિગત સ્પર્શ ઉમેર્યો, “મમતા દીદી મારી નાની બહેન છે – મને ખબર નથી કે તે મારાથી ગુસ્સે હતી કે નહીં.” પ્રારંભિક યોજનાઓથી અલગ આ પરિષદમાં, તેમના આદિવાસી મૂળ અને બંગાળ પ્રત્યેના લગાવ હોવા છતાં, તેમની નબળી સુલભતા માટે તેમનો ગુસ્સો ઉભો થયો.
ભાજપનો ટીએમસી સામે ઉગ્ર વિરોધ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેને “શરમજનક અને અભૂતપૂર્વ” ગણાવ્યું, એક આદિવાસી રાષ્ટ્રપતિ પ્રત્યેના અપમાન પર દુ:ખ વ્યક્ત કર્યું. ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ટીએમસી પર સર્વોચ્ચ પદનું “અપમાન” કરવાનો આરોપ મૂક્યો, જ્યારે નાણામંત્રી ર્નિમલા સીતારમણે તેમના ગુસ્સાને “દુર્લભ અને પીડાદાયક” ગણાવ્યો. પિયુષ ગોયલ, ભૂપેન્દ્ર યાદવ, જી. કિશન રેડ્ડી, ગિરિરાજ સિંહ અને અન્ય જેવા મંત્રીઓએ તેને લોકશાહી અને આદિવાસી સશક્તિકરણ પર હુમલો ગણાવ્યો. આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા શર્મા અને મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે રાજ્યની ચૂંટણી પહેલા ઇરાદાપૂર્વક અપમાનના દાવાઓનો પડઘો પાડ્યો.
ટીએમસીનો મજબૂત ઇનકાર અને વળતો પ્રહાર
મુખ્યમંત્રી બેનર્જીએ પ્રોટોકોલ ભંગનો ઇનકાર કર્યો, નોંધ્યું કે ખાનગી કાર્યક્રમના આમંત્રણને તેમના કાર્યાલયને બાયપાસ કરવામાં આવ્યું હતું; જિલ્લા વહીવટીતંત્રે રાષ્ટ્રપતિ ભવનને આયોજકોની તૈયારી ન હોવાની ચેતવણી આપી હતી, છતાં તે આગળ વધ્યું. “વહીવટ દ્વારા કોઈ ભૂલ નહીં – ભાજપ રાજકારણ માટે સર્વોચ્ચ ખુરશીનો દુરુપયોગ કરે છે,” તેણીએ ઠ પર પોસ્ટ કરી, તેમના રાજ્યોમાં આદિવાસી મુદ્દાઓ પર ભાજપની મૌનની ટીકા કરી. ્સ્ઝ્ર સાંસદ અભિષેક બેનર્જીએ તેને બંગાળ વિરુદ્ધ “સ્થાપના” તરીકે રજૂ કરી, જ્યારે સિલિગુડીના મેયર ગૌતમ દેબે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ભવને સ્થળ પસંદ કર્યું.
વિપક્ષના મંતવ્યો
કોંગ્રેસ નેતા ઉદિત રાજે રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુને ભૂતકાળમાં કરેલા ઇનકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા, જેમ કે સંસદ અથવા રામ મંદિરના કાર્યક્રમોમાં આમંત્રણ ચૂકી જવાનો. પ્રોટોકોલ, આદિવાસી અધિકારો અને ચૂંટણીની ગરમીને ભેળવીને ચાલી રહેલ વિવાદ, હવે ફરજિયાત અહેવાલની રાહ જાેઈ રહ્યો છે, ગોવિંદ મોહન દિલ્હી અને કોલકાતા વચ્ચેના મડાગાંઠને દૂર કરવા માટે ખામીઓની તપાસ કરી રહ્યા છે.