International

શિયા દેશની યોજનાથી ભારત મુશ્કેલીમાં મુકાશે

ઈરાને નવી જગ્યાએ રાજધાની બનાવવાની જાહેરાત કરી

ઈરાને તેહરાનને બદલે મકરાનને પોતાની રાજધાની બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. ખાસ વાત એ છે કે ભારત મકરાન પાસે ચાબહાર બંદર વિકસાવી રહ્યું છે, જ્યાંથી તેને મધ્ય એશિયામાં પ્રવેશ મળે છે. ભારતના મિત્ર અને પર્સિયન ગલ્ફનો મહત્વનો દેશ ઈરાન તેની રાજધાની બદલવા જઈ રહ્યું છે. ઈરાને કહ્યું છે કે ભવિષ્યમાં તેની રાજધાની તેહરાન નહીં હોય. તેના બદલે દરિયાકાંઠાના શહેર મકરાનને નવી રાજધાની બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

ઈરાનના આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય તેહરાનની વધુ વસ્તી, વીજળી અને પાણીની અછત જેવા સ્થાનિક મુદ્દાઓને ઉકેલવાનો છે, પરંતુ તે ભારત માટે એક મોટી તક તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. મકરાન રાજધાની બનવાથી ભારતને અહીં સીધું અને સરળ પ્રવેશ મળશે. ઈરાનના દક્ષિણ કિનારે સ્થિત મકરાન વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. આનાથી ભારતીય ઉદ્યોગોને મધ્ય પૂર્વ અને મધ્ય એશિયાના બજારોમાં સીધી પહોંચ મળે છે.

આ જાહેરાત એવા સમયે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે જ્યારે ભારત મધ્ય એશિયા સુધી પહોંચવા માટે નવા રસ્તાઓ શોધી રહ્યું છે. તે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને પણ વેગ આપશે. કેસ્પિયન સમુદ્રથી મકરાન સુધીની પાઇપલાઇન ભારતને સસ્તી અને વધુ વિશ્વસનીય પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરીને પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો કરશે. ભારત-ઈરાન-તુર્કી કોરિડોર માટે મકરાન મહત્વપૂર્ણ છે. તે ભારતને યુરોપ સાથે સીધું જાેડે છે અને ભારત-મિડલ ઈસ્ટ-યુરોપ કોરિડોર અને ચીનના મ્ઇૈંનો વિકલ્પ બનવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

તેનાથી પરંપરાગત દરિયાઈ માર્ગો પર ર્નિભરતા ઘટશે અને ઝડપી અને સુરક્ષિત વેપારને પ્રોત્સાહન મળશે. ભારતે મકરાન પાસે ચાબહાર બંદર વિકસાવ્યું છે. ઈરાનનો મકરાન ક્ષેત્ર રશિયા અને ભારત વચ્ચેના ઉર્જા સોદા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને યુરોપમાં રશિયાની ઊર્જાની ખરીદીમાં ઘટાડો થવાને કારણે મોસ્કો એશિયા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. વધુમાં, તે ઉત્તર-દક્ષિણ આંતરરાષ્ટ્રીય કોરિડોર માટે મહત્વપૂર્ણ છે, જે રશિયન અને ભારતીય અર્થતંત્રોને જાેડે છે.

મકરાનનો વિકાસ ભારત સાથે વધુ ઔદ્યોગિક અને તકનીકી સહયોગ તરફ દોરી જશે, જેનાથી ભારતીય ટેકનોલોજી અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રને મોટા પ્રમાણમાં ફાયદો થશે. ઈરાનનું આ પગલું એશિયામાં વેપાર, ઉર્જા અને વ્યૂહાત્મક પ્રભાવ વધારવાની ભારતની મહત્વકાંક્ષાઓને અનુરૂપ છે. મકરાન કિનારે ઉત્પાદન ક્ષમતા અને મુક્ત આર્થિક ક્ષેત્રના વિકાસ સાથે તે આનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની રહ્યો છે. ઈરાન મકરાન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્‌સ માટે બ્રિક્સ ફંડિંગ આકર્ષવાની યોજના ધરાવે છે. ભારતીય કંપનીઓ પોર્ટ નિર્માણ અને અન્યમાં ભાગ લઈ શકે છે, જે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.