International

ઇઝરાયલ સોમાલીલેન્ડને સ્વતંત્ર રાજ્ય તરીકે ઔપચારિક રીતે માન્યતા આપનાર પ્રથમ દેશ બન્યો

ઇઝરાયલ સોમાલીલેન્ડના સ્વ-ઘોષિત પ્રજાસત્તાકને સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ રાજ્ય તરીકે ઔપચારિક રીતે માન્યતા આપનાર પ્રથમ દેશ બન્યો – એક ર્નિણય જે પ્રાદેશિક ગતિશીલતાને ફરીથી આકાર આપી શકે છે અને સોમાલિયાના અલગ થવાના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિરોધની કસોટી કરી શકે છે.

વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ કહ્યું કે ઇઝરાયલ કૃષિ, આરોગ્ય, ટેકનોલોજી અને અર્થતંત્રમાં સોમાલીલેન્ડ સાથે તાત્કાલિક સહયોગ માંગશે. એક નિવેદનમાં, તેમણે સોમાલીલેન્ડના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દિરહમાન મોહમ્મદ અબ્દુલ્લાહીને અભિનંદન આપ્યા, તેમના નેતૃત્વની પ્રશંસા કરી અને તેમને ઇઝરાયલની મુલાકાત લેવા આમંત્રણ આપ્યું.

નેતન્યાહૂએ કહ્યું કે આ ઘોષણા “રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની પહેલ પર હસ્તાક્ષર કરાયેલા અબ્રાહમ કરારની ભાવનામાં છે.”

૨૦૨૦ ના કરાર ટ્રમ્પના પ્રથમ વહીવટ દ્વારા મધ્યસ્થી કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમાં ઇઝરાયલ દ્વારા સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને બહેરીન સાથે રાજદ્વારી સંબંધોને ઔપચારિક બનાવવાનો સમાવેશ થતો હતો, જેમાં અન્ય દેશો પછીથી જાેડાયા હતા.

ઇઝરાયલી નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે નેતન્યાહૂ, વિદેશ પ્રધાન ગિડીઓન સાર અને સોમાલીલેન્ડના રાષ્ટ્રપતિએ પરસ્પર માન્યતાના સંયુક્ત ઘોષણાપત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.

અબ્દુલ્લાહીએ એક નિવેદનમાં કહ્યું કે સોમાલીલેન્ડ અબ્રાહમ કરારમાં જાેડાશે, તેને પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક શાંતિ તરફનું એક પગલું ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે સોમાલીલેન્ડ ભાગીદારી બનાવવા, પરસ્પર સમૃદ્ધિ વધારવા અને મધ્ય પૂર્વ અને આફ્રિકામાં સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

પરંતુ સોમાલીયાની સરકારે ઇઝરાયલના આ પગલાને “ગેરકાયદેસર પગલું” અને તેની સાર્વભૌમત્વ પર “ઇરાદાપૂર્વકનો હુમલો” ગણાવીને તેની નિંદા કરી, વડા પ્રધાન કાર્યાલયના એક નિવેદન અનુસાર, સોમાલીલેન્ડની કોઈપણ માન્યતાને નકારી કાઢી.

“સંઘીય સરકાર તેની સાર્વભૌમત્વ, એકતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સરહદોનું રક્ષણ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર તમામ જરૂરી રાજદ્વારી, રાજકીય અને કાનૂની પગલાં લેવાના પોતાના દૃઢ નિર્ધારને સમર્થન આપે છે,” નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે.

ઇજિપ્તે જણાવ્યું હતું કે વિદેશ પ્રધાન બદ્ર અબ્દેલટ્ટીએ શુક્રવારે સોમાલિયા, તુર્કી અને જીબુટીના તેમના સમકક્ષો સાથે ફોન પર વાત કરી હતી જેથી ઇઝરાયલની જાહેરાત બાદ હોર્ન ઓફ આફ્રિકામાં ખતરનાક વિકાસ તરીકે વર્ણવવામાં આવેલી ઘટનાઓની ચર્ચા કરી શકાય.

મંત્રીઓએ ઇઝરાયલ દ્વારા સોમાલીલેન્ડને માન્યતા આપવાની નિંદા કરી, સોમાલીયાની એકતા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા માટે તેમના સંપૂર્ણ સમર્થનની પુષ્ટિ કરી, અને ચેતવણી આપી કે અલગ થયેલા પ્રદેશોને માન્યતા આપવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષા માટે ખતરો છે, ઇજિપ્તના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું.

આફ્રિકન યુનિયને પણ સોમાલીલેન્ડની કોઈપણ માન્યતાને નકારી કાઢી હતી, સોમાલીયાની એકતા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા પ્રત્યેની તેની “અટલ પ્રતિબદ્ધતા” ને પુન:પુષ્ટિ આપી હતી અને ચેતવણી આપી હતી કે આવા પગલાં સમગ્ર ખંડમાં શાંતિ અને સ્થિરતાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, છેં કમિશનના અધ્યક્ષે જણાવ્યું હતું.

સોમાલીલેન્ડે ૧૯૯૧ થી અસરકારક સ્વાયત્તતા – અને સંબંધિત શાંતિ અને સ્થિરતાનો આનંદ માણ્યો છે જ્યારે સોમાલીયા ગૃહયુદ્ધમાં ઉતર્યું હતું, પરંતુ અલગ થયેલા પ્રદેશને અન્ય કોઈપણ દેશ તરફથી માન્યતા પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ ગયો છે.

વર્ષોથી, સોમાલીયાએ સોમાલીલેન્ડને માન્યતા આપનારા કોઈપણ દેશ સામે આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારોનો વિરોધ કર્યો છે.

ભૂતપૂર્વ બ્રિટિશ સંરક્ષિત રાજ્યને આશા છે કે ઇઝરાયલ દ્વારા માન્યતા અન્ય રાષ્ટ્રોને તેનું અનુસરણ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે, તેના રાજદ્વારી ભાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પ્રવેશ વધારશે.

માર્ચમાં, સોમાલીયા અને સોમાલીલેન્ડે ગાઝામાંથી પેલેસ્ટિનિયનોને પુનર્વસન કરવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અથવા ઇઝરાયલ તરફથી કોઈપણ દરખાસ્ત પ્રાપ્ત કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, મોગાદિશુએ કહ્યું હતું કે તેણે આવા કોઈપણ પગલાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે.