૨૬ ડિસેમ્બરે બાંગ્લાદેશના ફરીદપુરમાં એક રોક કોન્સર્ટમાં ભીડે ધસી આવીને ભારે અંધાધૂંધી મચાવી દીધી હતી, જેના કારણે સુપ્રસિદ્ધ સંગીતકાર જેમ્સનું લાઇવ પર્ફોર્મન્સ રદ કરવાની ફરજ પડી હતી. સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા વીડિયોમાં પ્રેક્ષકો પર ખુરશીઓ, ઇંટો અને પથ્થરો ફેંકવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ઓછામાં ઓછા ૨૫ લોકો ઘાયલ થયા હતા. વધુ રક્તપાત અટકાવવા માટે અધિકારીઓએ હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો, જ્યારે બાંગ્લાદેશમાં “રોકના ગુરુ” તરીકે જાણીતા જેમ્સને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. ડિસેમ્બરના મધ્યભાગથી બાંગ્લાદેશમાં વધતી જતી અશાંતિ અને ટોળાની હિંસા જાેવા મળી રહી છે, તેથી આ હુમલાથી સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને કલાત્મક સ્વતંત્રતા પ્રત્યે વધતી અસહિષ્ણુતા અંગે ચિંતાઓ ફેલાઈ છે.
જેમ્સ એક બાંગ્લાદેશી પ્લેબેક ગાયક, ગિટારવાદક અને ગીતકાર છે, જેમણે ઘણી હિન્દી ફિલ્મો માટે ગીતો પણ ગાયા છે. તે બાંગ્લાદેશમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે.
બાંગ્લાદેશી લેખિકા તસ્લીમા નસરીને X (અગાઉ ટ્વિટર) પર આ ઘટનાનો વીડિયો શેર કર્યો હતો, જેમાં દેશમાં ગાયકો અને કલાકારો પર થયેલા હુમલાઓની સંખ્યા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. “સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર છાયાનૌત બળીને રાખ થઈ ગયું છે. ઉદીચી – સંગીત, રંગભૂમિ, નૃત્ય, પઠન અને લોક સંસ્કૃતિના પ્રચાર દ્વારા ધર્મનિરપેક્ષ અને પ્રગતિશીલ ચેતનાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બનાવવામાં આવેલી સંસ્થા – પણ બળીને રાખ થઈ ગઈ છે,” તેણીએ કહ્યું.
નસરીને કહ્યું કે થોડા દિવસો પહેલા, ઉસ્તાદ અલ્લાઉદ્દીન ખાનના પૌત્ર સિરાજ અલી ખાન ઢાકા આવ્યા હતા પરંતુ તેઓ ભારત પાછા ફર્યા અને કહ્યું કે તેઓ “જ્યાં સુધી કલાકારો, સંગીત અને સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ સુરક્ષિત ન હોય ત્યાં સુધી” બાંગ્લાદેશ પાછા નહીં ફરે.
“બે દિવસ પહેલા, ઉસ્તાદ રાશિદ ખાનના પુત્ર અરમાન ખાને પણ ઢાકાના આમંત્રણનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેઓ સંગીત-નફરત કરનારા જેહાદીઓથી ભરેલા બાંગ્લાદેશમાં પગ મૂકવા માંગતા નથી,” તેણીએ કહ્યું.
બાંગ્લાદેશમાં અશાંતિ અને કલાકારો પર હુમલા
ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાની હકાલપટ્ટી પછી બાંગ્લાદેશમાં કટ્ટરપંથીકરણ વધ્યું છે અને મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની વચગાળાની સરકાર તેને નિયંત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે. યુનુસ સરકારે કહ્યું છે કે તે પરિસ્થિતિને નિયંત્રણમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, તેમ છતાં દેશમાં કલાકારો અને પત્રકારો પર હુમલાઓમાં વધારો જાેવા મળી રહ્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ૧૨ ફેબ્રુઆરીએ સંસદીય ચૂંટણી માટે ઢાકામાં પ્રચાર કરતી વખતે કટ્ટરપંથી યુવા નેતા શરીફ ઉસ્માન હાદીની હત્યા થયા પછી આ હુમલાઓ વધ્યા છે.
હસીના અને તેમના આવામી લીગે યુનુસ સરકાર પર હુમલો કર્યો છે અને કહ્યું છે કે યુનુસ સરકાર હેઠળ હિંસા એક સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. સમાચાર એજન્સી છદ્ગૈં ને તાજેતરમાં આપેલા ઇમેઇલ ઇન્ટરવ્યુમાં, હસીનાએ કહ્યું હતું કે તેમના ગયા પછી અરાજકતા માત્ર અનેક ગણી વધી છે, જ્યારે લઘુમતીઓ પરના હુમલાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
“હિંસા એક સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે જ્યારે વચગાળાની સરકાર કાં તો તેનો ઇનકાર કરે છે અથવા તેને રોકવામાં શક્તિહીન છે. આવી ઘટનાઓ બાંગ્લાદેશને આંતરિક રીતે અસ્થિર બનાવે છે પરંતુ પડોશીઓ સાથેના આપણા સંબંધોને પણ અસ્થિર બનાવે છે જેઓ વાજબી ચિંતા સાથે જાેઈ રહ્યા છે… જ્યારે તમે તમારી સરહદોની અંદર મૂળભૂત વ્યવસ્થા જાળવી શકતા નથી, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર તમારી વિશ્વસનીયતા તૂટી જાય છે,” તેણીએ કહ્યું હતું.