ભારતીય સેના થઇ વધુ સતર્ક
હિમાલય પર ઠંડીનો મારો શરૂ થઈ રહ્યો છે અને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ૪૦ દિવસનો ચિલ્લાઈ કલાનનો સમયગાળો શરૂ થઈ રહ્યો છે, ત્યારે સંરક્ષણ વિભાગના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સેનાએ કિશ્તવાડ અને ડોડા જિલ્લામાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી વધુ તીવ્ર બનાવી છે. ઠંડું તાપમાન, ભયાનક ભૂપ્રદેશ અને ભારે હિમવર્ષાથી નિરાશ થયા વિના, સેનાના એકમોએ કઠોર ઋતુનો લાભ લઈને છુપાવવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓને પીછો કરવા અને તેમને બેઅસર કરવા માટે ઊંચા અને બરફીલા વિસ્તારોમાં તેમની કામગીરીનો વિસ્તાર કર્યો છે.
પરંપરાગત રીતે, ચિલ્લાઈ કલાનનો પ્રારંભ; કાશ્મીરમાં શિયાળાનો સૌથી કઠોર તબક્કો ૨૧ ડિસેમ્બરથી ૩૧ જાન્યુઆરી સુધી ચાલે છે, જે આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં કામચલાઉ શાંતિ લાવે છે, કારણ કે સંદેશાવ્યવહાર માર્ગો બંધ થઈ જાય છે અને ભારે હિમવર્ષા પર્વતીય વિસ્તારોને અલગ કરી દે છે. જાે કે, આ શિયાળામાં ભારતીય સેના અને અન્ય સુરક્ષા દળોના કાર્યકારી અભિગમમાં નિર્ણાયક પરિવર્તન આવ્યું છે.
સેનાએ સક્રિય દેખરેખ પોસ્ટ્સ અપનાવી છે
પ્રવૃત્તિઓ ઘટાડવાને બદલે, સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે સેનાએ સક્રિય શિયાળાની સ્થિતિ અપનાવી છે, શક્ય આતંકવાદી ઠેકાણાઓ પર સતત દબાણ જાળવવા માટે બરફથી ઢંકાયેલા વિસ્તારોમાં કામચલાઉ થાણા અને દેખરેખ પોસ્ટ્સ સ્થાપિત કરી છે.
મર્યાદિત દૃશ્યતા સાથે શૂન્યથી નીચે તાપમાનમાં કાર્યરત, સેનાના પેટ્રોલિંગ નિયમિતપણે ઊંચાઈવાળા પર્વતમાળાઓ, ખીણો અને જંગલવાળા વિસ્તારોમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે જેથી આતંકવાદીઓને કોઈ પણ આશ્રય ન મળે. નિષ્ણાતોના મતે આ પરિવર્તન આતંકવાદ વિરોધી યુક્તિઓમાં ઉત્ક્રાંતિ દર્શાવે છે, જે સેનાની અનુકૂલનક્ષમતા અને ઋતુ કે ભૂપ્રદેશને ધ્યાનમાં લીધા વિના ઓપરેશનલ ગતિ જાળવી રાખવાના તેના સંકલ્પ બંનેને રેખાંકિત કરે છે.
સેનાનો ઓપરેશન્સ પ્રત્યે સંકલિત અભિગમ
આ વર્ષની આતંકવાદ વિરોધી વ્યૂહરચનાની એક વ્યાખ્યાયિત વિશેષતા ઓપરેશન્સ પ્રત્યે સંકલિત અભિગમ રહી છે. ભારતીય સેના સિવિલ એડમિનિસ્ટ્રેશન, જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસ (ત્નદ્ભઁ), સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (ઝ્રઇઁહ્લ), સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ ગ્રુપ (ર્જીંય્), ફોરેસ્ટ ગાર્ડ્સ અને વિલેજ ડિફેન્સ ગાર્ડ્સ (ફડ્ઢય્જ) સહિત અનેક સુરક્ષા અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને સંકલિત પ્રયાસનું નેતૃત્વ કરી રહી છે. આ આંતર-એજન્સી સહયોગ ગુપ્ત માહિતીની સરળ વહેંચણી, સંસાધન ઑપ્ટિમાઇઝેશન અને વધુ તીવ્ર ઓપરેશનલ અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરે છે.
આતંકવાદી હિલચાલ અને છુપાયેલા સ્થળોના ચોક્કસ પરિસ્થિતિગત ચિત્રો દોરવા માટે બહુવિધ એજન્સીઓ પાસેથી ગુપ્ત માહિતી કાળજીપૂર્વક સંશ્લેષિત કરવામાં આવે છે. ગુપ્ત માહિતીની ચકાસણી થઈ ગયા પછી, સંકલિત સંયુક્ત કામગીરીનું આયોજન અને શરૂઆત કરવામાં આવે છે, જે ઓવરલેપને ઘટાડે છે અને વ્યૂહાત્મક ચોકસાઈ સાથે મહત્તમ અસર સુનિશ્ચિત કરે છે. ગ્રાઉન્ડ યુનિટ્સ અને ઇન્ટેલિજન્સ ફ્રેમવર્ક વચ્ચેના તાલમેલને કારણે પ્રતિભાવ સમય વધ્યો છે, જેના કારણે સુરક્ષા દળો કાર્યવાહીયોગ્ય માહિતી સપાટી પર આવતાની સાથે જ ઝડપથી કાર્યવાહી કરી શકે છે.
હાલમાં જમ્મુ ક્ષેત્રમાં ૩૦ થી ૩૫ પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓ હાજર છે
વિવિધ ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા મૂલ્યાંકન મુજબ, જમ્મુ ક્ષેત્રમાં હાલમાં આશરે ૩૦ થી ૩૫ પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓ છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી એકત્રિત કરવામાં આવેલા ઇનપુટ્સ સૂચવે છે કે આ પાકિસ્તાની આતંકવાદી જૂથો, સફળ આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી દ્વારા પોતાને ઘેરાયેલા શોધી રહ્યા છે, તેઓ પ્રદેશના ઊંચા અને મધ્યમ પર્વતીય વિસ્તારોમાં વધુ ઊંડા ગયા છે; એવા વિસ્તારો જ્યાં હવે કોઈ રહેઠાણ નથી. આ આતંકવાદીઓ શોધથી બચવા અને સુરક્ષા દળો સાથે સીધા મુકાબલાથી બચવા માટે કામચલાઉ શિયાળુ છુપાયેલા સ્થળો શોધી રહ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અહેવાલો સૂચવે છે કે આતંકવાદી જૂથોના આ અવશેષો સ્થાનિક ગ્રામજનોને આશ્રય અને ખોરાક પુરવઠા માટે દબાણ કરવા અથવા ધમકી આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જાેકે સ્થાનિકો અને ભૂગર્ભ કામદારોમાં તેમનો ટેકો ઝડપથી ઘટ્યો છે. સુકાઈ રહેલા સ્થાનિક સમર્થન અને ઓછી ઊંચાઈ પર સતત સુરક્ષા સતર્કતાને કારણે તેમને એકલતામાં રહેવાની ફરજ પડી છે, જેના કારણે ફરીથી જૂથ બનાવવાની અથવા સંકલિત હુમલાઓનું આયોજન કરવાની તેમની ક્ષમતા વધુ મર્યાદિત થઈ છે.
સેનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નાબૂદ કરવાનો છે
આ શિયાળામાં સેના અને અન્ય દળો માટે મુખ્ય ધ્યાન બે ગણું છે: જાણીતા વિસ્તારોમાં બાકી રહેલા આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નાબૂદ કરવા અને ખાતરી કરવી કે આતંકવાદીઓ ઉચ્ચ સ્તર સુધી મર્યાદિત રહે. આ નિયંત્રણ વ્યૂહરચના આતંકવાદીઓને વસ્તીવાળા પટ્ટાઓમાં ઘૂસણખોરી અથવા ફરીથી જૂથબદ્ધ થવાથી અટકાવે છે, પરંતુ તેમની લોજિસ્ટિક્સ અને સંદેશાવ્યવહાર ચેનલોને પણ નોંધપાત્ર રીતે વિક્ષેપિત કરે છે, જે કોઈપણ કાર્યકારી ક્ષમતાને ઘટાડે છે.
સુરક્ષા દળોએ ઓવરલેપિંગ નિયંત્રણ જાળવવા અને કોઈપણ સંભવિત હિલચાલ કોરિડોરને નકારવા માટે ખીણો, મધ્યમ-ઊંચાઈવાળા પ્રદેશો અને ઉચ્ચ ટેકરીઓ સાથે એક સાથે કામગીરી શરૂ કરી છે. દરેક કામગીરી પછી સતત દેખરેખ રાખવામાં આવે છે, ખાતરી કરવામાં આવે છે કે એકવાર સાફ થઈ ગયા પછી વિસ્તારો દેખરેખ હેઠળ રહે. આ “સર્વેલન્સ-સ્વીપ-સર્વેલન્સ” ચક્ર સેનાના નવા શિયાળાના સિદ્ધાંતનો આધારસ્તંભ બનાવે છે, જે આક્રમક ક્ષેત્ર કામગીરીને સ્થિર તકનીકી દેખરેખ સાથે સંતુલિત કરે છે.
બરફથી ઘેરાયેલા પ્રદેશમાં કામગીરી માટે વિશેષ તાલીમ અને સાધનોની જરૂર પડે છે. આ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતીય સેનાએ ઘણા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં ખાસ તાલીમ પામેલા શિયાળુ યુદ્ધ સબ-યુનિટ્સ તૈનાત કર્યા છે. ઊંચાઈ પર ટકી રહેવા, બરફના નેવિગેશન, હિમપ્રપાત પ્રતિભાવ અને બરફ સામે લડવામાં કુશળ આ સૈનિકો શિયાળાના ઉછાળા દરમિયાન કામગીરીની અસરકારકતા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
કિશ્તવાડ અને ડોડામાં તાપમાન ઘટી રહ્યું છે અને પર્વતીય માર્ગો પર બરફના ઢગલા ઊંચા થઈ રહ્યા છે, તેથી આ પ્રદેશોમાં ભારતીય સેનાનો વિસ્તાર તેની સ્થિતિસ્થાપકતા અને પ્રતિબદ્ધતાનો પુરાવો છે. સંદેશ સ્પષ્ટ છે: પ્રતિકૂળ હવામાન હવે પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકવાદ માટે આશ્રયસ્થાન પૂરું પાડશે નહીં. દરેક ખીણ, દરેક પર્વતમાળા અને દરેક બરફથી ઢંકાયેલ ઢોળાવ પર સતર્ક નજર રાખવામાં આવી રહી છે.