મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લામાં હાઇ-સ્પીડ પર્વતીય ટનલના સફળ સફળતા સાથે ભારતનો પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન પર પહોંચ્યો છે, એમ રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું. એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે માઉન્ટેન ટનલ ૫ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, જે મુંબઈ અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટનો એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે. તેમણે કહ્યું કે કોરિડોરમાં કુલ ૭ પર્વતીય ટનલ અને ૧ પાણીની અંદરની ટનલનો સમાવેશ થાય છે.
બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર ૫૦૮ કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલો છે, જેમાં ૨૭.૪ કિલોમીટર ટનલ આવરી લેવામાં આવી છે. આમાંથી, લગભગ ૨૧ કિલોમીટર ભૂગર્ભ ટનલ અને ૬.૪ કિલોમીટર સપાટી ટનલ છે. આ પ્રોજેક્ટમાં કુલ ૮ પર્વતીય ટનલનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં મહારાષ્ટ્રમાં ૭ ની સંયુક્ત લંબાઈ ૬.૦૫ કિલોમીટર છે, અને ગુજરાતમાં ૧ ટનલ ૩૫૦ મીટર છે.
થાણે અને બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ વચ્ચે લગભગ ૫ કિલોમીટર લાંબી પહેલી ભૂગર્ભ ટનલ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં પૂર્ણ થઈ હતી. બીજી ટનલ, માઉન્ટેન ટનલ ૫, પાલઘર જિલ્લામાં સ્થિત છે અને ૧.૪૮ કિલોમીટર અથવા હૂડ અને પોર્ટલ સિવાય ૧.૩૯ કિલોમીટર લાંબી છે. સ્૫ ૭ આયોજિત પર્વતીય ટનલમાંથી પ્રથમ અને સૌથી લાંબી છે.
વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટમાં ૧૨ સ્ટેશન હશે, જેમાં સાબરમતી ગુજરાતમાં ટર્મિનલ સ્ટેશન તરીકે અને બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ મુંબઈમાં ટર્મિનલ તરીકે સેવા આપશે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ૩ ડેપો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જાેકે આ લંબાઈના કોરિડોરને સામાન્ય રીતે ફક્ત ૨ ની જરૂર પડશે, કારણ કે અગાઉની મહારાષ્ટ્ર સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન મંજૂરીઓમાં વિલંબ થયો હતો.
ગયા મહિને, પ્રોજેક્ટે ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લાના કંથારિયા ગામ નજીક રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૬૪ અને ભરૂચ દહેજ ફ્રેઇટ રેલ લાઇન પર ૨૩૦ મીટર લાંબા સ્ટીલ બ્રિજના ૧૩૦ મીટર સ્પાનનું લોન્ચિંગ પૂર્ણ કર્યું. આ પુલમાં ૧૩૦ મીટર અને ૧૦૦ મીટરના બે સ્પાન છે.
૧૩૦ મીટરનો સ્પાન, જે ૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો, તે લગભગ ૧૮ મીટર ઊંચો, ૧૪.૯ મીટર પહોળો અને આશરે ૨,૭૮૦ મેટ્રિક ટન વજન ધરાવે છે. ભુજમાં બનેલો, આ પુલ ૧૦૦ વર્ષ સુધી ચાલે તે રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે અને ૧,૨૨,૧૪૬ થી વધુ ઉચ્ચ શક્તિવાળા ટોર શીયર બોલ્ટ, ઝ્ર૫ સિસ્ટમ પેઇન્ટિંગ અને મેટાલિક બેરિંગ્સનો ઉપયોગ કરીને એસેમ્બલ કરવામાં આવ્યો છે.
સલામતી અને ચોકસાઈ સુનિશ્ચિત કરવા માટે દ્ગૐ ૬૪ પર ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન અને ફ્રેઇટ રેલ લાઇન પર અંતરાય બ્લોક્સ સાથે ૧૨ કલાકમાં પુલ લોન્ચિંગ પૂર્ણ થયું. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પગલાંથી માર્ગ વપરાશકર્તાઓ અને રેલ કામગીરીમાં વિક્ષેપ ઓછો થયો છે.
મુંબઈ અમદાવાદ હાઇ સ્પીડ રેલ કોરિડોર લગભગ ૫૦૮ કિલોમીટરને આવરી લે છે, જેમાં ગુજરાત અને દાદરા અને નગર હવેલીમાં ૩૫૨ કિલોમીટર અને મહારાષ્ટ્રમાં ૧૫૬ કિલોમીટરનો સમાવેશ થાય છે. આ રૂટ સાબરમતી, અમદાવાદ, આણંદ, વડોદરા, ભરૂચ, સુરત, બિલીમોરા, વાપી, બોઈસર, વિરાર, થાણે અને મુંબઈ જેવા મુખ્ય શહેરોને જાેડશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય એન્જિનિયરિંગ ધોરણો અનુસાર બનેલ, લગભગ ૪૬૫ કિલોમીટર, અથવા લગભગ ૮૫ ટકા કોરિડોર, જમીન સંપાદન ઘટાડવા અને સલામતી વધારવા માટે વાયડક્ટ્સ પર બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. અત્યાર સુધીમાં, ૩૨૬ કિલોમીટર વાયડક્ટનું કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, અને ૨૫ આયોજિત નદી પુલોમાંથી ૧૭ પહેલાથી જ કાર્યરત છે.
એકવાર કાર્યરત થયા પછી, બુલેટ ટ્રેન મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચેનો મુસાફરીનો સમય લગભગ ૨ કલાક ઘટાડશે તેવી અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ કોરિડોર સાથે વ્યવસાય, પર્યટન અને આર્થિક પ્રવૃત્તિને વેગ આપશે, જે લાંબા ગાળાના પ્રાદેશિક વિકાસને વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા છે.