બિહારના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD) ના સુપ્રીમો લાલુ પ્રસાદ યાદવે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ૈંઇઝ્ર્ઝ્ર કૌભાંડમાં ટ્રાયલ કોર્ટના ભ્રષ્ટાચાર અને ગુનાહિત કાવતરાના આરોપો ઘડવાના ર્નિણયને પડકારવા માટે દિલ્હી હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે. આ અરજી સોમવારે (૫ જાન્યુઆરી) ન્યાયાધીશ સ્વર્ણકાંત શર્મા સમક્ષ સુનાવણી માટે મુકાઈ છે, જે આ હાઇ-પ્રોફાઇલ કેસમાં નવી કાનૂની લડાઈનો સંકેત આપે છે.
ટ્રાયલ કોર્ટના આરોપો: મુખ્ય વ્યક્તિઓ સંડોવાયેલા
ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ માં, રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટના સ્પેશિયલ જજ (ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ) વિશાલ ગોગને લાલુ, તેમની પત્ની રાબડી દેવી (બિહારના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી પણ) અને પુત્ર તેજસ્વી યાદવ (બિહાર વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના વર્તમાન નેતા) સામે આરોપો ઘડ્યા હતા. તેઓ ભારતીય રેલ્વે કેટરિંગ અને ટુરિઝમ કોર્પોરેશન દ્વારા ટેન્ડર અનિયમિતતાઓ સાથે જાેડાયેલા ગુનાહિત કાવતરા અને છેતરપિંડીના આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
રેલવે કાર્યકાળ દરમિયાન સત્તાનો કથિત દુરુપયોગ
કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે કેન્દ્રીય રેલ્વે મંત્રી તરીકે લાલુએ જમીન ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં પાત્રતા માપદંડોમાં ફેરફાર કરવા માટે તેમના પદનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. તેમાં જાણવા મળ્યું કે તેમણે જાણી જાેઈને કાવતરામાં ભાગ લીધો હતો, જેનાથી જાહેર તિજાેરીને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હતું. “તેમણે સક્રિય રીતે હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો,” આદેશમાં નોંધવામાં આવ્યું હતું કે, તેમને હેરાફેરી માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.
કેસની ઉત્પત્તિ: ૨૦૦૪-૨૦૦૯ના ટેન્ડરોમાં સીબીઆઈ તપાસ
૨૦૧૭ની સીબીઆઈ એફઆઈઆરમાંથી ઉદ્ભવતા, આ કૌભાંડ કથિત રીતે ૨૦૦૪ અને ૨૦૦૯ વચ્ચે બહાર આવ્યું હતું. ફરિયાદીઓનો દાવો છે કે લાલુ અને તેમના સહયોગીઓએ પટણા અને પુરીમાં આકર્ષક ૈંઇઝ્ર્ઝ્ર હોટેલ કોન્ટ્રાક્ટ મિત્રોને આપવાનું કાવતરું ઘડ્યું હતું, જેમાં મુખ્ય જમીનના પાર્સલ અને કંપનીના શેર તરીકે લાંચ મળી હતી. સીબીઆઈ ચાર્જશીટમાં સંપૂર્ણ તપાસ બાદ લાલુ અને પરિવારના સભ્યો, ૈંઇઝ્ર્ઝ્ર અધિકારીઓ અને ખાનગી ખેલાડીઓ સહિત ૧૧ અન્ય લોકોના નામ આપવામાં આવ્યા છે.
કૌટુંબિક અને રાજકીય પરિમાણો
રાબડી દેવી અને તેજસ્વી યાદવની સંડોવણી પરિવાર-કેન્દ્રિત વાર્તાને વધારે છે, જે યાદવ સામેના અન્ય કેસોની સમાનતા દર્શાવે છે. લાલુની કાનૂની ટીમ દલીલ કરે છે કે ફ્રેમિંગમાં યોગ્યતાનો અભાવ છે, જેનો હેતુ તેને સંપૂર્ણપણે રદ કરવાનો છે. આ કેસ રાજકીય વક્તવ્યને વેગ આપે છે, જેમાં આરજેડી તેને બદલો લેવાની રણનીતિ ગણાવે છે અને ભાજપ શાસનની ખામીઓ પર પ્રકાશ પાડે છે.
દાવ અને અસરો
સોમવારનું દિલ્હી હાઇકોર્ટ સત્ર ટ્રાયલના માર્ગને બદલી શકે છે. એક અનુકૂળ ચુકાદો આરોપોને ફગાવી શકે છે અથવા તેને સમીક્ષા માટે પાછું મોકલી શકે છે, જે લાલુને સ્વાસ્થ્ય પડકારો અને સંબંધિત ઘાસચારા કૌભાંડોમાં અગાઉની સજા વચ્ચે રાહત આપે છે. આ વિકાસ આરજેડી વડાની કાયમી કાનૂની ગાથા પર બિહારની રાજકીય સ્પોટલાઇટ રાખે છે.