રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ બદલાતો નથી, પરંતુ “ધીરે ધીરે વિકસિત” થઈ રહ્યો છે અને સમય સાથે “માત્ર વિકસિત” થઈ રહ્યો છે, એમ મોહન ભાગવતે રવિવારે જણાવ્યું હતું.
આરએસએસના વડા અહીં સંગઠનના કાર્યાલયમાં આગામી ફિલ્મ શતકના ગીત આલ્બમના લોન્ચ માટે આયોજિત એક કાર્યક્રમને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા, જે આરએસએસની ૧૦૦ વર્ષની સફરનું વર્ણન કરે છે.
ગાયક સુખવિંદર સિંહ, દિગ્દર્શક આશિષ માલ, સહ-નિર્માતા આશિષ તિવારી અને આરએસએસના કાર્યકારી ભૈયાજી જાેશી આ પ્રસંગે હાજર હતા.
“સંગઠન તેની શતાબ્દી ઉજવી રહ્યું છે. પરંતુ જેમ જેમ સંગઠન વિકસિત થાય છે અને નવા સ્વરૂપો ધારણ કરે છે, લોકો તેને બદલાતા માને છે. જાેકે, તે વાસ્તવમાં બદલાતું નથી; તે ફક્ત ધીમે ધીમે પ્રગટ થઈ રહ્યું છે,” ભાગવતે તેમના સંબોધનમાં કહ્યું.
“જેમ બીજમાંથી અંકુર નીકળે છે, અને ફળો અને ફૂલોથી ભરેલું પરિપક્વ વૃક્ષ એક અલગ સ્વરૂપ છે, તેમ આ બે સ્વરૂપો અલગ છે. છતાં, વૃક્ષ મૂળભૂત રીતે તે બીજ જેવું જ છે જેમાંથી તે ઉગ્યું હતું,” તેમણે ઉમેર્યું.
ભાગવતે કહ્યું કે RSS ના સ્થાપક ડૉ. કેશવ બલિરામ હેડગેવાર “જન્મજાત દેશભક્ત” હતા અને તેમણે બાળપણમાં જ રાષ્ટ્રની સેવા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કરી દીધું હતું.
“સંઘ અને ડૉક્ટર સાહેબ સમાનાર્થી શબ્દો છે,” તેમણે કહ્યું.
હેડગેવાર માત્ર ૧૧ વર્ષના હતા જ્યારે તેમના માતાપિતા પ્લેગથી મૃત્યુ પામ્યા હતા, પરંતુ “તેમને તે ઉંમરે, કે પછીથી, વાતચીત કરવા કે વિશ્વાસ કરવા માટે કોઈ મળ્યું નહીં.”
ભાગવતે કહ્યું કે જ્યારે આટલી નાની ઉંમરે આટલો મોટો આઘાત આવે છે, ત્યારે વ્યક્તિ એકલો પડી જાય છે અને તેના સ્વભાવ અને વ્યક્તિત્વ પર પ્રતિકૂળ અસરો થવાની સંભાવના રહે છે, પરંતુ હેડગેવાર સાથે એવું બન્યું નહીં.
“તેમના વ્યક્તિત્વમાં, તેમના વિશ્વાસ કે સ્વભાવને સહેજ પણ ડગમગવા દીધા વિના, મોટામાં મોટા આંચકાઓનો પણ સામનો કરવાની ક્ષમતા હતી – ઉત્તમ માનસિક સ્વાસ્થ્ય, મજબૂત અને સ્વસ્થ મનની નિશાની, જે તેમની પાસે શરૂઆતથી જ હતી,” તેમણે કહ્યું.
“મને લાગે છે કે ડૉક્ટર સાહેબનું મનોવિજ્ઞાન પણ અભ્યાસ અને સંશોધનનો વિષય બની શકે છે,” તેમણે ઉમેર્યું.