બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકાર નિષ્પક્ષ ચૂંટણી સુનિશ્ચિત કરવામાં અસમર્થ છે અને તેણે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાની આવામી લીગને આગામી ચૂંટણીમાં ભાગ લેવાથી રોકી દીધી છે કારણ કે તે પાર્ટીની લોકપ્રિયતાથી ડરે છે, એમ વરિષ્ઠ આવામી લીગ નેતાઓએ જણાવ્યું હતું.
મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળના કાર્યકારી વહીવટ પર બાંગ્લાદેશના લઘુમતીઓનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ જવા અને માનવ અધિકારોને કચડી નાખવાનો આરોપ લગાવવા ઉપરાંત, આવામી લીગના નેતાઓ હસન મહમૂદ અને મોહિબુલ હસન ચૌધરીએ જુલાઈ-ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન મૃત્યુ અને હિંસા અંગે યુએન માનવ અધિકાર કાર્યાલય દ્વારા રજૂ કરાયેલા અહેવાલની ટીકા પક્ષપાતી અને એકતરફી ગણાવી હતી.
૨૦૨૪ માં વ્યાપક વિદ્યાર્થીઓની આગેવાની હેઠળના વિરોધ પ્રદર્શનો બાદ હસીનાની સરકારના પતન પછી આ પહેલી વાર હતું જ્યારે વરિષ્ઠ આવામી લીગના નેતાઓએ નવી દિલ્હીમાં મીડિયાને સંબોધન કર્યું હતું. બાંગ્લાદેશ ભાગી ગયા પછી હસીના નવી દિલ્હીમાં સ્વ-નિર્વાસનમાં રહી છે, અને ઘણા આવામી લીગના નેતાઓ હાલમાં ભારત અથવા યુરોપમાં છે. વિદેશ પ્રધાન તરીકે સેવા આપનાર મહમૂદ તાજેતરમાં બેલ્જિયમથી ભારત આવ્યા હતા.
૧૨ ફેબ્રુઆરીએ યોજાનારી બાંગ્લાદેશની સામાન્ય ચૂંટણીમાંથી પક્ષને બહાર રાખવાના વચગાળાના સરકારના ર્નિણયનો ઉલ્લેખ કરતા, મહમૂદે કહ્યું: “ચૂંટણી તટસ્થ રખેવાળ સરકાર હેઠળ થવી જાેઈએ. આ વહીવટ આપણા પ્રત્યે સંપૂર્ણપણે પ્રતિકૂળ છે, અને તેઓ આપણા પર બદલો લઈ રહ્યા છે.
“આ વહીવટ હેઠળ, અવામી લીગ માટે ક્યારેય સમાન રમતનું મેદાન શક્ય બનશે નહીં. અમે ચૂંટણીમાં ભાગ લેવા માંગીએ છીએ. અમે હંમેશા ચૂંટણી દ્વારા સત્તામાં આવ્યા છીએ. અમે લોકોની શક્તિમાં વિશ્વાસ રાખીએ છીએ.”
મહમૂદે દલીલ કરી હતી કે વચગાળાની સરકારના “અત્યાચારો, દેશ ચલાવવામાં નિષ્ફળતા ચઅનેૃ અર્થતંત્રનું સંચાલન કરવામાં નિષ્ફળતા” ને કારણે પક્ષની લોકપ્રિયતા વધી હોવાથી અવામી લીગને “વ્યવસ્થિત ચૂંટણી” થી રોકવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું, “અમે હંમેશા ચબાંગ્લાદેશૃ જવા માટે તૈયાર છીએ. અમે રાજકીય તત્વો છીએ. અમે પહેલા જેલમાં ગયા છીએ. શેખ હસીના પણ પહેલા જેલમાં ગયા હતા. કાયદાનું શાસન હોવું જાેઈએ. અમે ચોક્કસપણે દેશમાં પાછા ફરીશું… અમારા નેતા શેખ હસીના સાથે.”
શિક્ષણ મંત્રી તરીકે સેવા આપનારા મહમૂદ અને ચૌધરીએ લઘુમતીઓનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ વચગાળાની સરકારની ટીકા કરી અને દીપુ ચંદ્ર દાસના કેસ તરફ ધ્યાન દોર્યું, એક હિન્દુ વ્યક્તિ, જેમના શરીરને ઇશનિંદાના આરોપોને પગલે લિંચિંગ બાદ આગ લગાવવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર હિન્દુઓના ઘરો અને મંદિરોની લૂંટફાટ અને સળગાવવાને રોકવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે અને આવામી લીગના કાર્યકરોની હત્યાના આરોપીઓને “ક્ષતિપૂર્તિ” પણ આપી છે.
યુએસ અને યુકેમાં રહેતા આવામી લીગના કાર્યકરો સાથે આવેલા બે ભૂતપૂર્વ મંત્રીઓએ ગયા વર્ષે માનવ અધિકારો માટેના ઉચ્ચ કમિશનર દ્વારા રજૂ કરાયેલા અહેવાલની પણ ટીકા કરી હતી, જેમાં અંદાજ છે કે જુલાઈ-ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ દરમિયાન હસીનાની સરકારે વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવ્યા ત્યારે ૧,૪૦૦ લોકો માર્યા ગયા હતા, અને યુએન માનવ અધિકાર વડા વોલ્કર તુર્કની ભૂમિકા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો.
મહમૂદે દલીલ કરી હતી કે યુએન અધિકારીઓએ તેમના અને ચૌધરીનો ઇન્ટરવ્યુ લીધા પછી પણ આવામી લીગના નેતાઓના મંતવ્યો શામેલ ન હોય તે અહેવાલ “સંપૂર્ણપણે બનાવટી, પક્ષપાતી, એકતરફી અને યુનુસના શાસનને બચાવવા માટે બનાવાયેલ” હતો. ચૌધરીએ કહ્યું: “યુએનની શરૂઆત … થી થઈ હતી.” ધારણા કે અવામી લીગ સરકાર દોષિત છે.”
અવામી લીગના નેતાઓએ નોંધ્યું હતું કે યુએન દ્વારા આવી તપાસ સામાન્ય રીતે સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા ઠરાવ પસાર કર્યા પછી જ હાથ ધરવામાં આવે છે, પરંતુ તેમણે નિર્દેશ કર્યો હતો કે આ કિસ્સામાં, તુર્કે યુનુસની વિનંતીના આધારે તપાસ કરવા માટે એક ટીમ બોલાવી હતી. જ્યારે ચૌધરીએ સ્વીકાર્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓની આગેવાની હેઠળના વિરોધ પ્રદર્શનોનો સામનો કરતી વખતે સુરક્ષા દળો દ્વારા અતિરેક કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે યુએનના અહેવાલમાં પ્રદર્શનો દરમિયાન માર્યા ગયેલા અથવા ગુમ થયેલા સેંકડો પોલીસ કર્મચારીઓનો અથવા હસીનાની સરકારને હાંકી કાઢવા પછી અવામી લીગના કાર્યકરો અને નેતાઓ પર થયેલા હુમલાઓનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.
ભારતે અત્યાર સુધી હસીનાના પ્રત્યાર્પણ માટે બાંગ્લાદેશની વિનંતી પર કાર્યવાહી કરી નથી. બાંગ્લાદેશની લઘુમતીઓ સામે “સતત દુશ્મનાવટ” પ્રત્યે આંખ આડા કાન કરવાનો આરોપ લગાવતી વખતે, નવી દિલ્હીએ પડોશી દેશમાં “મુક્ત, ન્યાયી, સમાવિષ્ટ અને સહભાગી ચૂંટણીઓ” માટે પણ હાકલ કરી છે.