વાણી-વર્તનમાં તીવ્ર વધારો થતાં, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇરાકને ચેતવણી આપી છે કે જાે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન નૂરી અલ-મલિકી સત્તામાં પાછા ફરે તો વોશિંગ્ટન તમામ ટેકો પાછો ખેંચી લેશે. શિયા પક્ષોના શક્તિશાળી કોઓર્ડિનેશન ફ્રેમવર્ક બ્લોકે અલ-મલિકીને ટેકો આપવાનો સંકેત આપ્યા પછી તરત જ આ ચેતવણી આપવામાં આવી હતી, જે નેતા લાંબા સમયથી અમેરિકા દ્વારા ઈરાન સાથે ખૂબ નજીકથી જાેડાયેલા માનવામાં આવતા હતા. ટ્રમ્પે જાહેરમાં પોતાનો વાંધો ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે, “છેલ્લે જ્યારે મલિકી સત્તામાં હતા, ત્યારે દેશ ગરીબી અને સંપૂર્ણ અરાજકતામાં ડૂબી ગયો હતો. આવું ફરીથી થવા દેવું જાેઈએ નહીં,” એસોસિએટેડ પ્રેસ (એપી) એ અહેવાલ આપ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે “જાે ચૂંટાયા તો, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા હવે ઇરાકને મદદ કરશે નહીં અને, જાે આપણે મદદ કરવા માટે ત્યાં ન હોઈએ, તો ઇરાક પાસે સફળતા, સમૃદ્ધિ અથવા સ્વતંત્રતાની શૂન્ય તક છે.”
ઈરાન સાથે વધતા તણાવ વચ્ચે યુએસની ચિંતાઓ વધી છે
ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓ એક સંવેદનશીલ ક્ષણે આવી છે જ્યારે તેઓ ઈરાન સામે નવી લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. ૨૦૦૩ માં સદ્દામ હુસૈનને પદભ્રષ્ટ કર્યા પછી ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઇરાકી રાજકારણમાં ભારે પ્રભાવ પાડવાનું ચાલુ રાખે છે. વોશિંગ્ટન વારંવાર ચેતવણી આપી ચૂક્યું છે કે બગદાદમાં ઈરાન તરફી સરકાર ઈરાકની સ્થિરતાને જાેખમમાં મૂકશે અને યુએસ-ઈરાક ભાગીદારીને પાટા પરથી ઉતારશે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં, ટ્રમ્પે સરકાર વિરોધી વિરોધીઓ પરના ઘાતક કાર્યવાહી બદલ તેહરાન પર લશ્કરી હુમલાઓની ધમકી આપી છે. જ્યારે તેમણે પાછળથી દાવો કર્યો હતો કે ઈરાને સેંકડો ફાંસીની સજા અટકાવી દીધી છે, ઈરાની અધિકારીઓએ આ દાવાને ખોટો ગણાવ્યો છે.
અલ-મલિકીનો વોશિંગ્ટન સાથેનો જટિલ ઇતિહાસ
૨૦૦૬ થી ૨૦૧૪ દરમિયાન બે વાર વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપનારા અલ-મલિકી હજુ પણ એક ધ્રુવીકરણ કરનાર વ્યક્તિ છે. ૨૦૦૬ માં સત્તા સંભાળ્યા પછી શરૂઆતમાં ભૂતપૂર્વ યુએસ રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ ડબલ્યુ બુશે તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું, પરંતુ તેમની સરકાર પર શિયા જૂથોની તરફેણ કરવાનો અને સુન્ની અને કુર્દોને હાંસિયામાં ધકેલી દેવાનો આરોપ મૂકવામાં આવતા સંબંધોમાં તિરાડ પડી ગઈ હતી. ૨૦૧૪ સુધીમાં, વધતા સાંપ્રદાયિક તણાવ અને ઇસ્લામિક સ્ટેટ જૂથના ઉદભવને કારણે ઓબામા વહીવટીતંત્રે તેમના પર વિશ્વાસ ગુમાવી દીધો હતો. ઇરાકની તાજેતરની સંસદીય ચૂંટણીઓમાં સૌથી મોટા જૂથ જીત્યા છતાં સરકાર બનાવવામાં નિષ્ફળ ગયા પછી કાર્યકારી વડા પ્રધાન મોહમ્મદ શિયા અલ-સુદાનીએ પદ છોડ્યા બાદ તેમનું રાજકીય પુનરુત્થાન થયું.
અમેરિકાએ ઇરાકની રાજકીય દિશા અંગે ગંભીર ચિંતાઓનો સંકેત આપ્યો
વિદેશ સચિવ માર્કો રુબિયોએ અલ-સુદાની સાથે ફોન પર વોશિંગ્ટનની અસ્વસ્થતા વ્યક્ત કરી, ચેતવણી આપી કે “ઈરાન દ્વારા નિયંત્રિત સરકાર સફળતાપૂર્વક ઇરાકના પોતાના હિતોને પ્રથમ સ્થાન આપી શકતી નથી.” થિંક ટેન્ક સંશોધક હુસૈન અબ્દુલ-હુસૈને નોંધ્યું કે ટ્રમ્પનો જાહેર વિરોધ અલ-મલીકીની તકોને જટિલ બનાવે છે પરંતુ ઉમેર્યું, “પરંતુ આ ઇરાક છે, તેથી ક્યારેય ક્યારેય ન કહો”, અલ-મલીકીની અણધારી રાજકીય સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રકાશિત કરે છે.
લશ્કરી હિલચાલ અટકળોમાં વધારો કરે છે
યુએસ નૌકાદળની હાજરીમાં ફેરફારથી ઈરાન પર સંભવિત હુમલાઓ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. જ્યારે એક વિમાનવાહક જહાજ તાજેતરમાં દક્ષિણ અમેરિકામાં કામગીરી માટે વાળવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે યુએસએસ અબ્રાહમ લિંકન અને તેની સાથેના યુદ્ધજહાજાે હવે મધ્ય પૂર્વમાં આવી ગયા છે, જે સંભવિત યુએસ કાર્યવાહી અંગે અટકળોને વેગ આપે છે. દરમિયાન, વોશિંગ્ટન બગદાદ પર નોંધપાત્ર રાજકીય અને લશ્કરી પ્રભાવ ધરાવતા ઈરાન સમર્થિત લશ્કરી જૂથો પર લગામ લગાવવા માટે દબાણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે. નોંધનીય છે કે, ટ્રમ્પે પદ પર પાછા ફર્યા પછી આ પહેલી વાર નથી જ્યારે ટ્રમ્પે બીજા દેશના રાજકીય પરિદૃશ્યમાં દખલ કરી હોય. ગયા વર્ષે, તેમણે આજેર્ન્ટિના, હોન્ડુરાસ અને પોલેન્ડમાં ખુલ્લેઆમ જમણેરી ઉમેદવારોને ટેકો આપ્યો હતો. આમ, ઇરાકને તેમની તાજેતરની ચેતવણી વૈશ્વિક રાજકીય પરિવર્તનોમાં અડગ સંડોવણીના વ્યાપક નમૂનાને બંધબેસે છે.