લદ્દાખ ડેરીના મોટા વિસ્તરણ કરવામાં આવશે; લેહમાં ૫૦ હજાર લિટર પ્રતિ દિવસનો પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવશે: અમિત શાહ
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખમાં ડેરી ઇકોસિસ્ટમમાં પરિવર્તન લાવવા માટે એક વિસ્તૃત રોડમેપ જાહેર કર્યો, જેમાં મોટા પાયે પ્રોસેસિંગ સુવિધા, નવા સંવર્ધન કેન્દ્રો અને પશુધનની સંખ્યામાં નાટ્યાત્મક વધારો કરવા માટે લાંબા ગાળાની યોજનાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી. તેમણે કહ્યું કે આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય લેહ અને કારગિલના ખેડૂતો માટે સ્થિર આવક સુરક્ષિત કરવાનો છે, જ્યારે ઊંચાઈવાળા પ્રદેશ માટે મજબૂત ડેરી કરોડરજ્જુ બનાવવાનો છે.
બુદ્ધ પૂર્ણિમાની શુભેચ્છા પાઠવતા, અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે સરકાર લેહમાં રૂ. ૭૦ કરોડના અંદાજિત ખર્ચે ૫૦,૦૦૦ લિટરની દૈનિક પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા સાથે એક આધુનિક ડેરી પ્લાન્ટ સ્થાપવાની તૈયારી કરી રહી છે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું હતું કે ટકાઉ આજીવિકાને ટેકો આપવા માટે પ્રદેશના માળખાને મજબૂત બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ઠંડા રણના વાતાવરણ માટે યોગ્ય ઉચ્ચ ઉપજ આપતી જાતિઓ રજૂ કરવા માટે લેહ અને કારગિલમાં લગભગ રૂ. ૪ કરોડના ખર્ચે પશુ સંવર્ધન કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે દર વર્ષે લગભગ ૫૦૦ સુધારેલા પશુઓને સામેલ કરવામાં આવશે, જેમાં આગામી દાયકામાં પશુધનની વસ્તી લગભગ ત્રણ ગણી કરવાની લાંબા ગાળાની યોજના છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પડકારજનક આબોહવાની પરિસ્થિતિઓ નવા પશુધનને ઓછા ઓક્સિજન સ્તર અને ભારે તાપમાનમાં અનુકૂળ થવા માટે સંશોધનને મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. તેમના મતે, સમય જતાં પશુધનનો વિસ્તરણ સ્થાનિક ડેરી ખેડૂતોને નોંધપાત્ર લાભ પહોંચાડશે.
સહકારી સંસ્થાઓ અને દૂધ ખરીદીનો વિસ્તાર
રાષ્ટ્રીય ડેરી વિકાસ બોર્ડ સાથેના સંકલન પછી, લદ્દાખ મિલ્ક ફેડરેશનએ તેની હાજરી ૨૮ ગામોમાં વધારી છે. શાહે જણાવ્યું હતું કે પશુધન માલિકો માટે સ્થિર કમાણીની ખાતરી આપવા માટે નેટવર્ક ઓછામાં ઓછા ૮૫ ટકા સક્ષમ ગામડાઓ સુધી પહોંચવું જાેઈએ. દૈનિક દૂધ ખરીદી, જે હાલમાં લગભગ ૬,૦૦૦ લિટર છે, વિસ્તૃત પ્રક્રિયા ક્ષમતા અને મજબૂત સંસ્થાકીય જાેડાણો દ્વારા ૨૧,૦૦૦ લિટર સુધી વધવાની અપેક્ષા છે.
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સેના અને ભારત-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ જેવા મુખ્ય ગ્રાહકો સાથેના કરારો, જેમની પાસે આ ક્ષેત્રમાં લગભગ ૧૮,૦૦૦ કર્મચારીઓ છે, ડેરી ઉત્પાદનો માટે વિશ્વસનીય બજાર સુરક્ષિત કરશે. વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે પ્લાન્ટ ક્ષમતા ૫ ્ન્ઁડ્ઢ થી ૧૦ ્ન્ઁડ્ઢ સુધી અપગ્રેડ કરવાના મહત્વ પર પણ તેમણે ભાર મૂક્યો.
કારગિલમાં નવો ડેરી પ્લાન્ટ અને મહિલા સશક્તિકરણ
અમિત શાહે જાહેરાત કરી કે કારગિલમાં ૨૫ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે ૧૦,૦૦૦ લિટર પ્રતિ દિવસ ડેરી પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટનો પાયો નાખવામાં આવ્યો છે, જે તેમણે કહ્યું કે ઊંચાઈ પર પણ ડેરી ચેઇનને મજબૂત બનાવશે. તેમણે ડેરી સહકારી મંડળીઓમાં સ્થાનિક મહિલાઓની સક્રિય ભૂમિકા બદલ અભિનંદન આપ્યા અને નિર્દેશ કર્યો કે હાલનું દૂધ સંઘ પહેલેથી જ દરરોજ લગભગ ૫૦૦ કિલો પનીર અને ૧,૦૦૦ કિલો દહીંનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. આધુનિકીકરણના પ્રયાસોથી કાર્યક્ષમતામાં વધુ સુધારો થશે, એમ તેમણે ઉમેર્યું.
ટેકનોલોજી-સંચાલિત ગુણવત્તા નિયંત્રણ
મોબાઇલ દૂધ પરીક્ષણ એકમો અને ડિજિટલ ઓટોમેટેડ દૂધ સંગ્રહ પ્રણાલીનો પ્રારંભ સમગ્ર પ્રદેશમાં પારદર્શિતા વધારવા અને ગુણવત્તા તપાસમાં સુધારો કરવા માટે તૈયાર છે. શાહે લદ્દાખ વહીવટીતંત્રને દરેક યોગ્ય ગામની સંભાવનાનો ઉપયોગ કરવા અને મધ ઉત્પાદન અને ઓર્ગેનિક ખેતી જેવા સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં સહકારી-સંચાલિત વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા વિનંતી કરી.