દિલ્હીની એક કોર્ટે શનિવારે ૨૦૨૦ના દિલ્હી રમખાણોના મોટા કાવતરા કેસમાં ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામની જામીન અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી. ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ હેઠળ કેસની તપાસ કરી રહેલી દિલ્હી પોલીસ દ્વારા તેમની અરજીઓનો વિરોધ કરવામાં આવ્યા બાદ એડિશનલ સેશન્સ જજ સમીર બાજપાઈએ આ આદેશ આપ્યો હતો.
“આમ, માનનીય સુપ્રીમ કોર્ટના ઉપરોક્ત આદેશને અનુસરીને, આ કોર્ટ અરજીઓ પર વિચાર કરી શકતી નથી અને અરજદારોને જામીન આપી શકતી નથી. હકીકતમાં અરજીઓ જાળવી શકાય તેવી નથી અને તેને ફગાવી દેવામાં આવે છે,” કોર્ટે જણાવ્યું હતું, જેમ કે મીડિયા સૂત્રો દ્વારા અહેવાલ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે જામીન નકારવા પર શંકા વ્યક્ત કર્યા પછી, ખાલિદ અને ઇમામે કરકરડૂમા કોર્ટમાં તેમની અરજીઓ દાખલ કરી હતી, જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટની બીજી બેન્ચ દ્વારા અગાઉના ચુકાદા પર વાંધો વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. તે બેન્ચે અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે ેંછઁછ કેસ હેઠળ પણ “જામીન એ નિયમ છે”.
તેમની અરજીઓમાં, ખાલિદ અને ઇમામે દલીલ કરી હતી કે ટ્રાયલ શરૂ કર્યા વિના તેમની સતત જેલવાસ તેમના સ્વતંત્રતાના મૂળભૂત અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે. બંનેએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ લગભગ છ વર્ષથી જેલમાં છે અને તેમના પર કોઈ કાર્યવાહી થઈ નથી, જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે જામીન નકાર્યા પછી છ મહિના વીતી ગયા છે.
નાગરિકતા (સુધારા) અધિનિયમ (ઝ્રછછ) અને પ્રસ્તાવિત રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (દ્ગઇઝ્ર) સામે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ફાટી નીકળેલા ઉત્તરપૂર્વ દિલ્હીમાં ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦ માં થયેલા રમખાણોમાં તેમની કથિત ભૂમિકા બદલ ખાલિદ અને ઇમામ, અન્ય ઘણા લોકો સાથે ેંછઁછ અને ભારતીય દંડ સંહિતા (ૈંઁઝ્ર) ની કલમો હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
આ રમખાણોમાં લગભગ ૫૩ લોકો માર્યા ગયા હતા, જ્યારે ૭૦૦ થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.
ખાલિદ અને ઇમામ અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગયા હતા, પરંતુ ૫ જાન્યુઆરીએ, મોટા કાવતરાના કેસમાં જામીન નકારી કાઢવામાં આવ્યા હતા. જાે કે, કોર્ટે સહ-આરોપી ગુલ્ફીશા ફાતિમા, મીરાન હૈદર, શિફા ઉર રહેમાન, મોહમ્મદ સલીમ ખાન અને શાદાબ અહમદને રાહત આપી હતી.
૨૨ મેના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કેસમાં તેમની ભૂમિકા અને આરોપી-આધારિત મૂલ્યાંકનને કારણે તેમને જામીન નકારવાનું સમર્થન આપ્યું હતું; જાેકે અબ્દુલ ખાલિદ સૈફી અને તસ્લીમ અહમદને રાહત આપવામાં આવી હતી. “એક સંકલન બેન્ચ મજબૂત અવલોકનો કરી શકતી નથી અને સમાન તાકાતમાં બેઠેલી અગાઉની બેન્ચના ગુણોત્તરને અસરકારક રીતે અસ્થિર કરી શકતી નથી,” કોર્ટે તે સમયે કહ્યું હતું.