મંગળવારે વહેલી સવારે સાઉદી અરેબિયામાં હુથી વિદ્રોહીઓએ ફરી એકવાર હુમલો કર્યો, જેમાં રાજ્યના દક્ષિણ વિસ્તારમાં નાગરિક અને આર્થિક સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી. આ હુમલાઓમાં અનેક તેલ સુવિધાઓ અને ઉપયોગિતાઓમાં આગ લાગી અને મહિલાઓ અને બાળકો સહિત ૭૩ લોકો ઘાયલ થયા, સાઉદી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર. તાજેતરના હુમલાઓ યમનમાં ઈરાન-જાેડાણ ધરાવતા હુથી વિદ્રોહીઓ અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે તણાવમાં નવી વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, જે દેશના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ગૃહયુદ્ધમાં યમનની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સરકારને ટેકો આપે છે.
સાઉદીની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધનના પ્રવક્તા મેજર જનરલ તુર્કી અલ-મલકીએ જણાવ્યું હતું કે આ હુમલાઓ અભા, જાઝાન, નજરાન અને ખામિસ મુશૈતમાં “નાગરિક અને આર્થિક સુવિધાઓ” તરીકે વર્ણવેલ સ્થળોએ થયા હતા. અલ-મલકીના જણાવ્યા અનુસાર, હુમલાઓમાં ૭૩ લોકો ઘાયલ થયા હતા. તેમણે કહ્યું કે જાનહાનિમાં મહિલાઓ અને બાળકોનો સમાવેશ થાય છે પરંતુ તેમની ઇજાઓની પ્રકૃતિ અથવા ગંભીરતા વિશે વધુ વિગતો આપી નથી.
આ હુમલાઓથી સાઉદી અરેબિયાના દક્ષિણ ભાગમાં અનેક તેલ સુવિધાઓ અને ઉપયોગિતાઓમાં પણ આગ લાગી. અધિકારીઓએ સુવિધાઓને થયેલા નુકસાનનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન આપ્યું નથી. અલ-મલ્કીએ આ હુમલાઓને “ગંભીર વધારો” અને “રાજ્યની સાર્વભૌમત્વનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન અને તેના નાગરિકો અને રહેવાસીઓની સુરક્ષા અને સલામતી માટે સીધો ખતરો” ગણાવ્યો. તેમણે ચેતવણી પણ આપી હતી કે સાઉદીની આગેવાની હેઠળનું ગઠબંધન જવાબ આપશે, અને કહ્યું કે તે “આતંકવાદી હુથી લશ્કરને સંપૂર્ણ દૃઢતાથી રોકવા માટે તમામ જરૂરી ઓપરેશનલ પગલાં લેશે”.
હુથીઓએ વધુ હુમલાઓનો સંકેત આપ્યો છે
હુથી બળવાખોરોએ પોતે આ હુમલાઓ પર સત્તાવાર રીતે ટિપ્પણી કરી નથી. જાે કે, જૂથે સંકેત આપ્યો હતો કે તે સાઉદી અરેબિયાની અંદર “મોટા પાયે લશ્કરી કાર્યવાહી” તરીકે વર્ણવેલ નિવેદન જારી કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
બળવાખોરો દ્વારા સંચાલિત સબા ન્યૂઝ એજન્સીનું નિરીક્ષણ કરતી હુથી મીડિયા ઓફિસના ડેપ્યુટી હેડ નસરુદ્દીન આમેર પણ સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં હુમલાઓની ઉજવણી કરતા દેખાયા હતા. “સાઉદી દુશ્મને સમજવું પડશે કે પ્રતિક્રિયા, નિવારણ અથવા કિંમત ચૂકવ્યા વિના યમનના લોકો સામે ગુનાઓ અને નરસંહાર કરવાનો સમય સમાપ્ત થઈ ગયો છે,” તેમણે કહ્યું.
ઉત્તર યમનમાં ઘાતક હુમલા બાદ હુમલાઓ
યમનના ઉત્તરી જૌફ પ્રાંતમાં એક જેલ પર હવાઈ હુમલો કરવાનો બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયા પર આરોપ લગાવ્યાના થોડા કલાકો પછી જ હુથીઓના તાજેતરના હુમલાઓ થયા. હુથીઓએ જણાવ્યું હતું કે હવાઈ હુમલો હાઝેમ શહેરની એક જેલ પર થયો હતો, જેમાં એક બાળક સહિત ઓછામાં ઓછા સાત લોકો માર્યા ગયા હતા અને સાત અન્ય ઘાયલ થયા હતા. બળવાખોરો દ્વારા આ આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો, અને ઉપલબ્ધ અહેવાલમાં જાનહાનિની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ મળી નથી.
ચાર વર્ષનો યમન યુદ્ધવિરામ તૂટી ગયો
યમનમાં હુથી લડવૈયાઓ અને સાઉદી સમર્થિત સરકારી દળો વચ્ચે અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી તીવ્ર અથડામણો પછી નવીનતમ ઘટના બની છે. આ લડાઈએ ચાર વર્ષનો યુદ્ધવિરામ અસરકારક રીતે તોડી નાખ્યો છે જેણે દેશના ઘણા ભાગોમાં પ્રમાણમાં શાંતિ લાવી હતી. યમનના પશ્ચિમ કિનારા સહિત અનેક મોરચે ભારે લડાઈના અહેવાલો પ્રાપ્ત થયા છે. સરકારી દળોએ હોદેદા, તાઈઝ અને બાયદાહ પ્રાંતોમાં પ્રાદેશિક પ્રગતિનો દાવો કર્યો છે. હુથીઓએ સાઉદી તેલ માળખા અને લાલ સમુદ્રમાં કાર્યરત ટેન્કરોને નિશાન બનાવીને હુમલાઓ ચાલુ રાખ્યા છે, જે વારંવાર પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા અને શિપિંગ હિતોને જાેખમમાં મૂકતા સંઘર્ષ પર દબાણ જાળવી રાખે છે.
યમનમાં ગૃહયુદ્ધ કેવી રીતે શરૂ થયું?
૨૦૧૪ માં હુથી દળોએ રાજધાની સના પર કબજાે જમાવ્યો અને ઉત્તર યમનના મોટા ભાગ પર કબજાે જમાવ્યો ત્યારબાદ યમનમાં ગૃહયુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું. આ પગલાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સરકારને દેશનિકાલ કરવાની ફરજ પડી.
૨૦૧૫ માં, સાઉદીની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધન, તેના સભ્યોમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત સાથે, સરકારને પુન:સ્થાપિત કરવા અને હુથીઓની પ્રગતિને પાછી ખેંચવાના પ્રયાસમાં લશ્કરી હસ્તક્ષેપ કર્યો. ત્યારબાદ આ સંઘર્ષ વિશ્વના સૌથી ગંભીર માનવતાવાદી કટોકટીમાંના એકમાં વિકસ્યો, જેમાં વારંવાર લડાઈ, વિસ્થાપન, ખાદ્ય અસુરક્ષા અને નાગરિકોને અસર કરતા હુમલાઓ થયા.
સાઉદી-યુએઈ તણાવમાં એક બીજું પરિમાણ ઉમેરાયું
સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત વચ્ચેના તણાવને કારણે પણ સંઘર્ષ જટિલ બન્યો છે, જાેકે બંને દેશો અગાઉ યમનની સરકારને ટેકો આપતા ગઠબંધનના મુખ્ય સભ્યો હતા. આ વર્ષની શરૂઆતમાં યમન યુદ્ધ પર તેમની ભાગીદારી બગડતાં તે તણાવ વધુ તીવ્ર બન્યો, જેના પરિણામે યુએઈ યમનમાંથી ખસી ગયું.