કેન્દ્ર સરકારે ર્નિણય લીધો છે કે જથ્થાબંધ ગ્રાહકો માટે હાલની ૧૫ દિવસની સ્ટોકહોલ્ડિંગ મર્યાદાને ૩૦ દિવસ સુધી હળવી કરવામાં આવે છે, જે શરતને આધીન રહેશે કે હાલની ૧૫ દિવસની મર્યાદાથી વધુ રાખવામાં આવેલો સ્ટોકનો જથ્થો એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન સ્કીમ અને ટેરિફ રેટ ક્વોટા હેઠળ આયાત કરાયેલી ખાંડમાંથી જ વિશિષ્ટ રીતે મેળવવાનો રહેશે. ખુલ્લા બજારમાંથી ખરીદી માટેની સ્ટોકહોલ્ડિંગ મર્યાદા યથાવત રહેશે અને તે માત્ર ૧૫ દિવસના વપરાશ સુધી સીમિત રહેશે. સરકારે ખાદ્ય અને સાર્વજનિક વિતરણ વિભાગના ઓનલાઈન પોર્ટલ @ https://foodstock.dfpd.gov.in/ દ્વારા બલ્ક ગ્રાહકો દ્વારા દર શુક્રવારે ખાંડના સ્ટોકની જાહેરાત અને સાપ્તાહિક પ્રકટીકરણ માટે એક તંત્ર પણ અમલમાં મૂક્યું છે.
સરકારે ખાંડના મોટા બલ્ક ગ્રાહકો સાથે વિગતવાર મસલત કરી છે અને સ્થિર અને વ્યવસ્થિત ખાંડ બજાર જાળવી રાખવાના હેતુથી તેમના સૂચનો પર યોગ્ય વિચારણા કરવામાં આવી છે.
હાલમાં, ઉત્પાદન, વપરાશ કે ઉપયોગ માટે કાચા માલ તરીકે મહિને ૧૦ મેટ્રિક ટનથી વધુ ખાંડનો ઉપયોગ કે વપરાશ કરતા જથ્થાબંધ ગ્રાહકોને તેમના વપરાશના ૧૫ દિવસથી વધુ ન હોય તેટલા સમયગાળા માટે ખાંડનો સ્ટોક રાખવાની મંજૂરી છે. જથ્થાબંધ ગ્રાહકોએ રજૂઆત કરી હતી કે ખાસ કરીને આગામી તહેવારોની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને હાલની મર્યાદા વધારવામાં આવે. તેમણે એવું પણ સૂચન કર્યું હતું કે તેમને એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન સ્કીમ અને ટેરિફ રેટ ક્વોટા હેઠળ આયાત કરાયેલી ખાંડ ધરાવતા આયાતકારો પાસેથી સીધી ખાંડ મેળવવાની મંજૂરી આપવામાં આવે, જેથી સ્થાનિક પુરવઠા પર પ્રતિકૂળ અસર કર્યા વિના ઔદ્યોગિક વપરાશ માટે ખાંડની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
આ માપદંડનો ઉદ્દેશ્ય જથ્થાબંધ ગ્રાહકોના હિતો અને સ્થાનિક ખાંડના બજારમાં સ્થિરતા જાળવવાની જરૂરિયાત વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો છે. તે આગામી તહેવારોની મોસમ દરમિયાન વાસ્તવિક ઔદ્યોગિક ગ્રાહકોને વધુ વહીવટી લવચીકતા પૂરી પાડશે જ્યારે એ પણ સુનિશ્ચિત કરશે કે સ્થાનિક સ્ટોક પર અયોગ્ય દબાણ લાવવાને બદલે વધારાનો સ્ટોક આયાતી ખાંડમાંથી મેળવવામાં આવે.
ખાંડના છૂટક ભાવમાં ૧૦% નો ઘટાડો
ખાંડના છૂટક ભાવ તેમના સર્વોચ્ચ સ્તરથી આશરે ૧૦% ઘટ્યા છે (ઓગસ્ટમાં રૂ. ૬૫ થી ઘટીને રૂ. ૫૮.૫૦). જાેકે, મિલ-ભાવમાં અગાઉથી જ લગભગ ૨૫% નો ઘટાડો થયો છે. સરકારે અવલોકન કર્યું કે છૂટક ભાવમાં ધીમો ઘટાડો દર્શાવે છે કે મિલ-ભાવમાં થયેલા ઘટાડાનો લાભ હજી સુધી સપ્લાય ચેઇન દ્વારા ગ્રાહક સુધી સંપૂર્ણપણે પહોંચાડવામાં આવ્યો નથી.
ૈંજીસ્છ, નેશનલ ફેડરેશન ઓફ કોઓપરેટિવ શુગર ફેક્ટરીઝ અને શુગર ટ્રેડના પ્રતિનિધિઓ સાથે આજે યોજાયેલી સંયુક્ત બેઠકમાં, ખાદ્ય અને સાર્વજનિક વિતરણ વિભાગના સચિવે રેખાંકિત કર્યું કે મિલ-ભાવમાં થયેલો ઘટાડો હજુ સુધી છૂટક ભાવમાં સંપૂર્ણપણે પ્રતિબિંબિત થયો નથી.
સરકારે ખાંડના વેપાર, જથ્થાબંધ વેપારીઓ અને છૂટક વેપારીઓને ખાંડના મિલ-ભાવમાં થયેલા નોંધપાત્ર ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી તુરંત પહોંચાડવા માટે ભારપૂર્વક અપીલ કરી હતી, અને એ વાત પર ભાર મુક્યો હતો કે છૂટક ભાવમાં ઘટાડો મિલ સ્તરે અગાઉથી જ પ્રાપ્ત થયેલા સુધારાની સાથે ગતિ જાળવી રાખવો જાેઈએ. સરકારે આખી ખાંડ વેલ્યુ ચેઇનને આહ્વાન કર્યું હતું કે આગામી તહેવારો દરમિયાન ખાંડ અને ખાંડ આધારિત ઉત્પાદનો ગ્રાહકો માટે પોસાય તેવા અને પહોંચમાં રહે તે સામૂહિક રીતે સુનિશ્ચિત કરે.
સચિવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ખેડૂત અને ગ્રાહક એ ભારતની ખાંડ નીતિના બે કેન્દ્રીય સ્તંભો છે. સરકારે શેરડીના ખેડૂતોના હિતો અને ગ્રાહકો માટે સ્થિર અને વ્યાજબી ખાંડના ભાવ જાળવવાની જરૂરિયાત વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે સતત કામ કર્યું છે. ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી, નવી ખાંડની મોસમની શરૂઆત સાથે, શેરડીના ખેડૂતોને ક્વિન્ટલ દીઠ ?૩૬૫ નો વધારેલો વાજબી અને નફાકારક ભાવ (હ્લઇઁ) મળશે. ખાંડ ક્ષેત્રમાં સંતુલન જાળવવાની સાથે શેરડીના ખેડૂતોને નફાકારક વળતર સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકાર દર વર્ષે હ્લઇઁ માં વધારો કરી રહી છે.
સરકાર સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા અને ભાવ પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખશે અને ગ્રાહકોને ખાંડની પૂરતી ઉપલબ્ધતા તેમજ ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને અન્ય ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતો સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી યોગ્ય પગલાં લેશે.