શસ્ત્રોના ઉત્પાદનમાં ભારત આત્મનિર્ભર બન્યું

નવી દિલ્હી
ભારતીય કંપનીઓના કુલ શસ્ત્રોનું વેચાણ ઇં૬.૫ બિલિયન (આશરે રૂ. ૪૮,૭૫૦ કરોડ) હતું, જે ૨૦૧૯ની સરખામણીમાં ૨૦૨૦માં ૧.૭ ટકા વધુ હતું. એટલું જ નહીં, આ આંકડો ટોચની ૧૦૦ કંપનીઓના કુલ (વેચાણ)ના ૧.૨ ટકા છે. તમને જણાવી દઈએ કે ૨૦૨૦માં મોદી સરકારે સ્થાનિક કંપનીઓને ટેકો આપવા અને હથિયારોના ઉત્પાદનમાં આર્ત્મનિભરતા વધારવા માટે સોથી વધુ વિવિધ પ્રકારના લશ્કરી ઉપકરણોની આયાત પર તબક્કાવાર પ્રતિબંધની જાહેરાત કરી હતી. અન્ય દેશોની વાત કરીએ તો શસ્ત્રો અને લશ્કરી સાધનો બનાવવામાં અમેરિકા પછી ચીન હવે બીજા ક્રમે છે. ટોચની ૧૦૦માં સામેલ પાંચ ચીની કંપનીઓના સંયુક્ત શસ્ત્રોનું વેચાણ ૨૦૨૦માં ઇં૬૬.૮ બિલિયન હોવાનો અંદાજ છે. જે ૨૦૧૯ની સરખામણીમાં ૧.૫ ટકાનો વધારો છે. રિપોર્ટ અનુસાર ૨૦૨૦માં ચીની કંપનીઓનું કુલ શસ્ત્ર વેચાણ અમેરિકન કંપનીઓ કરતાં ઓછું અને બ્રિટિશ કંપનીઓ કરતાં વધુ હતું. કુલ ટોચના ૧૦૦ શસ્ત્રોના વેચાણમાં તેનો હિસ્સો ૧૩ ટકા હતો. તમામ પાંચ ચીની આર્મ્સ કંપનીઓ ટોપ ૨૦માં છે. જ્યારે તેમાંથી ત્રણ ટોપ ૧૦માં છે. ર્દ્ગંઇૈંદ્ગર્ઝ્રં (૭મા ક્રમે) ૨૦૨૦માં ઇં૧૭.૯ બિલિયનના અંદાજિત શસ્ત્રોના વેચાણ સાથે ચીનની સૌથી મોટી શસ્ત્ર કંપની છે. ચીનની મુખ્ય લશ્કરી એરક્રાફ્ટ નિર્માતા છફૈંઝ્ર (૮મા ક્રમે) માટે અંદાજિત શસ્ત્રોનું વેચાણ ૨૦૨૦માં ૧.૪ ટકા ઘટીને ઇં૧૭ બિલિયન થયું છે. નોંધનીય છે કે ચીન સતત હથિયારોની રેસમાં લાગેલું છે. જેના પર પોતાને સૌથી શક્તિશાળી સાબિત કરવાનો ક્રેઝ છે.વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ અભિયાનના સકારાત્મક પરિણામો એક નવા રિપોર્ટમાં સામે આવ્યા છે. આ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત સૈન્ય હથિયારો બનાવવામાં ઝડપથી આર્ત્મનિભરતા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે અને આ જ કારણ છે કે વિશ્વની ટોચની ૧૦૦ કંપનીઓમાં ત્રણ ભારતીય કંપનીઓ પણ સામેલ થઈ ગઈ છે. આ કંપનીઓએ શસ્ત્રો, લશ્કરી વિમાનો અને સાધનોનું ઉત્પાદન કરતી ટોચની ૧૦૦ વૈશ્વિક કંપનીઓની યાદીમાં સ્થાન મેળવ્યું છે. સ્વીડિશ થિંક-ટેંક સ્ટોકહોમ ઈન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ (જીૈંઁઇૈં)ના રિપોર્ટમાં આ વાતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ હેઠળ વિશ્વભરમાં સૈન્ય ઉપકરણોનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓમાં ભારતનું વર્ચસ્વ વધ્યું છે. ટોચની ૧૦૦ કંપનીઓમાં સ્થાન મેળવવામાં ત્રણ ભારતીય કંપનીઓ પણ સફળ રહી છે. હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ (૪૨મા ક્રમે) અને ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ (૬૬મા ક્રમે)ના શસ્ત્રોના વેચાણમાં અનુક્રમે ૧.૫ ટકા અને ૪ ટકાનો વધારો થયો છે. જાેકે, ૨૦૨૦ દરમિયાન ભારતીય ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓ (૬૦માં ક્રમે) શસ્ત્રોના વેચાણમાં નજીવો (૦.૨ ટકા) વધારો થયો છે.