નવીદિલ્હી
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના આ યુગમાં ભારતમાં મેડિકલ એજ્યુકેશનના વિષય પર ઘણી ચર્ચા થઈ રહી છે. દેશમાં જ મેડિકલ કોલેજાેની સુવિધાઓ કેવી રીતે સુધારી શકાય તેના પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને મેડિકલનો અભ્યાસ કરવા વિદેશ જવું ન પડે. આ ચર્ચાઓ વચ્ચે સોમવારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જાહેરાત કરી છે કે દેશની ખાનગી મેડિકલ કોલેજાેની અડધી બેઠકો સરકારી કોલેજાે પ્રમાણે લેવામાં આવશે. જાે કોઈ વ્યક્તિ સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં એડમિશન મેળવવા સક્ષમ ન હોય તો પણ તે જ ફીમાં ખાનગી કોલેજમાંથી અભ્યાસ કરી શકે છે. પીએમની આ જાહેરાત બાદ ડોક્ટર બનવા ઇચ્છુક વિદ્યાર્થીઓમાં ભારે ઉત્સાહ જાેવા મળી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં સરકારના આ પગલાથી વિદ્યાર્થીઓને ખરેખર ફાયદો થશે કે કેમ તે જાણવું પણ જરૂરી છે. શું સરકારની આ યોજના યોગ્ય રીતે મેદાનમાં ઉતરી શકશે? સરકારનો આ ર્નિણય આવકાર્ય છે, પરંતુ આ ર્નિણયનો અમલ કરવો બહુ સરળ નથી. પહેલા આપણે મૂલ્યાંકન કરવું પડશે કે શું ખાનગી કોલેજાે સરકારી કોલેજાેના હિસાબે ફી વસૂલીને અડધી બેઠકો પર ચાલી શકશે? શું આનાથી તેમને નુકસાન નહીં થાય? જાે ખાનગી કોલેજાે ઓછી ફીમાં પણ ચાલી શકશે તો આ એક સારું પગલું છે, પરંતુ જાે તેમ ન થાય તો સરકારે આ માટે નીતિ બનાવવી પડશે. આ એટલા માટે છે કારણ કે કોઈપણ ખાનગી કોલેજ તેનું નુકસાન ઈચ્છતી નથી. સરકારે ખાનગી કોલેજાેને ગ્રાન્ટ આપવી જાેઈએ. આ અનુદાનની સમય મર્યાદા મહત્તમ પાંચ વર્ષની છે. જે બાદ સરકારે તેને રોકવું જાેઈએ. ગ્રાન્ટ બંધ કર્યા પછી ખાનગી કોલેજ ચાલી શકે તો કોઈ વાંધો નથી, પરંતુ જાે કોલેજ ન ચાલે તો સરકારે તેને ટેકઓવર કરવી પડશે. તમામ મેનેજમેન્ટ તમારા હાથમાં લો અને તેને તમારા પોતાના ભંડોળથી સરકારી કોલેજની જેમ ચલાવો. ખાનગી કોલેજ પાસે ગ્રાન્ટ આપવા માટે પાંચ વર્ષની મર્યાદા બાદ બે વિકલ્પ હોવા જાેઈએ. એક તે સરકારમાં વિલીન થઇ જાય અથવા ગ્રાન્ટ વિના કોલેજ ચલાવતા રહે અને સરકારી કોલેજાે પ્રમાણે ૫૦ ટકા સીટો વસૂલ કરે. સરકારે દરેક રાજ્યની કેટલીક ખાનગી કોલેજાે પર આ નીતિ લાગુ કરવી પડશે. આમ કરવાથી સરકારી કોલેજાેની સંખ્યા પણ વધશે અને આ કોલેજાેની ફી પણ ઓછી થશે. જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓને ઘણો ફાયદો થશે. સરકારે જાેવું પડશે કે સરકારી કોલેજાે ચાલે છે. તેમાં બાળકોના શિક્ષણથી લઈને સ્ટાફ અને અન્ય જરૂરિયાતો માટે કેટલો ખર્ચ થાય છે. ખાનગી કોલેજાે સાથે આ ખર્ચની સરખામણી કરો. આ પછી જાેવાનું રહેશે કે આ કોલેજાેને કેટલી ગ્રાન્ટની જરૂર છે. તે મુજબ ભંડોળ ફાળવવું જાેઈએ. આ સમગ્ર કામની દેખરેખ રાખવા માટે સરકારે દરેક ખાનગી કોલેજમાં નોડલ ઓફિસરની નિમણૂક કરવી પડશે. આ તમામ કામોની દેખરેખ કોણ કરશે. ખાનગી મેડિકલ કૉલેજમાં એમબીબીએસના શિક્ષણનો ખર્ચ ૧.૫ કરોડ આવે છે, જ્યારે એઈમ્સ અને મૌલાના આઝાદ મેડિકલ કૉલેજ જેવી ટોચની સંસ્થાઓમાં આ ફી માત્ર સાત હજાર રૂપિયા વાર્ષિક છે. ઘણી ખાનગી મેડિકલ કોલેજાેમાં ફી પણ ૪ કરોડ સુધી છે. દર વર્ષે લાખો વિદ્યાર્થીઓ દ્ગઈઈ્નું પેપર આપે છે, પરંતુ તેમાંથી માત્ર ૫ થી ૧૦ ટકાને જ સરકારી કોલેજાેમાં પ્રવેશ મળે છે. ખાનગીમાં ફી વધારે છે અને સરકારી કોલેજાેમાં સીટો નથી તેથી વિદ્યાર્થીઓને વિદેશ જવું પડે છે. વિદેશમાંથી મેડિસિનનો અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ ભારતમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ કરતા ઓછા સક્ષમ છે. જાે સરકાર ખાનગી કોલેજાેને અનુદાન આપે છે અથવા મેળવે છે તો વિદ્યાર્થીઓ ઓછી ફીમાં પણ દેશમાં અભ્યાસ કરી શકશે અને તેમને બહાર જવું પડશે નહીં. તેનાથી દેશમાં સારા ડોક્ટરો તૈયાર થશે.
