નવીદિલ્હી
લેડી મહેરબાઈ ટાટા જમશેદજી ટાટાના મોટા પુત્ર સર દોરાબજી ટાટાના પત્ની હતા. તે જ સમયે તેમના પિતા એચજી બાબા શિક્ષણવિદ હતા. તેઓ મહિલાઓના ઉત્થાન માટે કામ કરવા માટે જાણીતા હતા. જાેકે બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે તેને ટેનિસ રમવાનો ખૂબ જ શોખ હતો અને તેણે આ રમતમાં ઓલિમ્પિકમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ પણ કર્યું હતું. ભારતે વર્ષ ૧૯૨૪માં પ્રથમ વખત પેરિસ ઓલિમ્પિકમાં સંપૂર્ણ ટીમ સાથે ભાગ લીધો હતો. આ ભારતીય ટીમમાં સાત ટેનિસ ખેલાડીઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં મહેરબાઈનું નામ પણ હતું. તે સમયે સરકાર ખેલાડીઓનો ખર્ચ ઉઠાવતી ન હતી. આવી સ્થિતિમાં દોરાબજીએ ટીમનો સમગ્ર ખર્ચ ઉઠાવી લીધો. મહેરબાઈ વિશે આશ્ચર્યજનક બાબત એ હતી કે, જ્યારે અન્ય વિદેશી ખેલાડીઓ સ્કર્ટ પહેરીને રમતા હતા, ત્યારે મહેરબાઈ હંમેશા સાડી પહેરીને ટેનિસ રમતી હતી. આજે સાંભળીને નવાઈ લાગશે પણ ત્યારે સત્ય હતું. મહેરબાઈએ જ્યારે ઓલિમ્પિકમાં ભાગ લીધો ત્યારે તે ૪૫ વર્ષની હતી. ઓલિમ્પિક રેકોર્ડ્સ અનુસાર, તેને અને તેના પાર્ટનર સલીમને પ્રથમ રાઉન્ડમાં બાય મળ્યો, જાે કે ૈં્હ્લ રેકોર્ડમાં દ્ગછ લખાયેલ છે એટલે કે નોન-એક્ટિવ. મહેરબાઈ વિમ્બલ્ડનમાં જાણીતું નામ હતું અને ઘણી વખત ત્યાં સેન્ટર કોર્ટ પર પ્રેક્ટિસ કરતી હતી. લેડી મહેરબાઈ ટાટા તે યુગની ખૂબ જ આગળની વિચારસરણી ધરાવતી મહિલા હતી, તેમણે બાળ લગ્નથી લઈને મહિલાઓના મતાધિકાર સુધી અને છોકરીઓના શિક્ષણથી લઈને પડદા પ્રથા સુધીની દરેક બાબતને દૂર કરવા માટે સખત પ્રયાસ કર્યા હતા. આ ઉપરાંત, લેડી મહેરબાઈ ટાટા ૧૯૨૯માં પસાર થયેલા શારદા અધિનિયમ અથવા બાળ લગ્ન નિષેધ કાયદામાં પણ સલાહકાર હતા, તેમણે ભારતમાં તેમજ વિદેશમાં તેના માટે સક્રિયપણે ઝુંબેશ ચલાવી હતી.આજના સમયમાં, જ્યારે તમે મહિલાઓને ટેનિસ રમતી જુઓ છો, ત્યારે તમે હંમેશા ટી-શર્ટ અને શોટ અથવા સ્કર્ટ પહેરીને જાેવા મળે છે. ખેલાડીઓ આ રીતે રમવામાં આરામદાયક લાગે છે. ક્યારેક તેમના પોશાક પણ ચર્ચાનું કારણ બની જાય છે. ભારતીય ટેનિસ સ્ટાર સાનિયા મિર્ઝાએ જ્યારે ઈન્ટરનેશનલ લેવલ પર રમવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે તેના સ્કર્ટની પણ ખૂબ ચર્ચા થઈ હતી. ભારતની પ્રથમ ટેનિસ સ્ટાર અને ઓલિમ્પિકમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરનાર પ્રથમ મહિલા ખેલાડી મેહરબાઈ ટાટા તેની રમતની સાથે આ એક કારણથી પણ ચર્ચામાં હતી. અમે તમને એવા ખેલાડીઓની વાર્તાઓ જણાવીએ છીએ જેમણે રમતની દુનિયામાં પોતાના દેશનું નામ રોશન કર્યું પરંતુ આજે તેમની ઓળખ ખોવાઈ ગઈ છે. આજે જ્યારે ટેનિસ ખેલાડી મેદાન પર આવતો ત્યારે લોકો તેના કપડા અને તેની રમતના દિવાના બની જતા હતા.
