નવીદિલ્હી
ભારતે હવે ન્છઝ્ર પર ચીનની કાર્યવાહીનો જડબાતોડ જવાબ આપવા માટે નક્કર તૈયારીઓ કરી છે. આ અંતર્ગત ભારતે અરુણાચલ પ્રદેશના સરહદી ગામોને ‘ટૂરિસ્ટ હબ’ બનાવવાની દિશામાં પગલું ભર્યું છે. નાગરિક-લશ્કરી ભાગીદારી હેઠળ, સરહદી ગામોના આ નવજીવનને ચીનના કહેવાતા મોડલ વિલેજ પ્રોગ્રામની ધૂળ ચાટવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે. ગયા અઠવાડિયે બેઇજિંગે ભારતીય રાજ્યના ૧૧ સ્થાનોનું નામ બદલીને, જેને તે “જંગનાન, તિબેટનો દક્ષિણ ભાગ” કહે છે તે પછી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો. ફર્સ્ટપોસ્ટના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, છેલ્લા ૧૦ વર્ષોમાં લદ્દાખથી અરુણાચલ પ્રદેશ સુધીના વિસ્તારોમાં એલએસીની નજીક આવેલા ચીનના કહેવાતા મોડલ ગામો અથવા ઝિયાઓકાંગને ભારતની પ્રતિક્રિયા તરીકે વિકાસને જાેવામાં આવી રહ્યો છે. આમાંના મોટાભાગના ગામો ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે, જે ભારતમાં સરહદી દળોમાં ચિંતાનું કારણ છે. ચીન સાથે સંઘર્ષના કિસ્સામાં, આ વિસ્તારોનો ઉપયોગ કેમ્પ તરીકે થઈ શકે છે. રિપોર્ટમાં એક સૈન્ય અધિકારીને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે, “પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (ઁન્છ) દ્વારા બનાવવામાં આવેલા આ મોડલ ગામોમાંથી મોટાભાગના પર મજૂરો અથવા તેના સૈનિકો દ્વારા કબજાે કરવામાં આવ્યો છે જેનો ઉપયોગ ઁન્છ દ્વારા ન્છઝ્ર નજીકના વિવિધ બાંધકામ માટે કરવામાં આવે છે.” સેના અધિકારીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું. કે અરુણાચલમાં સરહદી ગામોને પ્રવાસન કેન્દ્રો તરીકે વિકસાવવા ખરેખર એલએસી પર આપણી (ભારતની) સાર્વભૌમત્વની ખાતરી કરવા માટે જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતનું નાગરિક-લશ્કરી સંકલન આ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે “ઐતિહાસિક” રહ્યું છે. આ પ્રવાસન કેન્દ્રો અરુણાચલ પ્રદેશની અર્થવ્યવસ્થાને વેગ આપશે અને રોજગારીની સારી તકો માટે સરહદી ગામડાઓમાંથી યુવાનોને શહેરોમાં સ્થળાંતર કરતા અટકાવશે. હોમસ્ટે, ટ્રેક્સ, કેમ્પિંગ સાઇટ્સ, એડવેન્ચર સ્પોર્ટ્સ એક્ટિવિટીઝ અને આધ્યાત્મિક પર્યટન વિકસાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે, એમ રિપોર્ટમાં લોકોને ટાંકવામાં આવ્યું છે. પૂર્વી અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારત-ચીન સરહદ પર આવેલા પ્રથમ ગામો, કાહો અને કિબિથુ સાથે મેશાઈમાં હોમસ્ટે, કેમ્પિંગ સાઇટ્સ, ઝિપ-લાઈન અને ટ્રેકિંગ રૂટનું બ્યુટીફિકેશન પૂરજાેશમાં ચાલી રહ્યું છે. અન્ય વિસ્તારો કે, જેનો વિકાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે, તેમાં અરુણાચલના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અંજાવ જિલ્લોનો સમાવેશ થાય છે, જે મિશ્મી અને મેયર જાતિઓનું ઘર છે. પ્રવાસીઓને આકર્ષવા માટે, અરુણાચલ પ્રદેશ સરકાર રાજ્યમાં બીજા વિશ્વયુદ્ધના પ્લેન ક્રેશ સાઇટ્સ પર પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સક્રિયપણે વિચારણા કરી રહી છે, જે ચીન સાથે ૧,૧૨૯ કિમીની લિંક ધરાવે છે, અહેવાલમાં લોકોએ જણાવ્યું હતું કે, (લગભગ ૭૦૧.૫૩ માઇલ) સૌથી લાંબુ છે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ. યુએસએ બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન “ધ હમ્પ” ખાતે લગભગ ૬૫૦ એરક્રાફ્ટ અને લગભગ ૪૦૦ એરમેન ગુમાવ્યા હતા.
