જે વ્યક્તિ ઇશ્વરીય પ્રેમનો દિવાનો બની જાય છે તેના મનની સાંસારીક વાસનાઓ-કામનાઓ એકદમ ચૂરચૂર થઇ જાય છે.આવા લોકો હંમેશાં આનંદથી તૃપ્ત રહે છે તથા સંસારમાં રહીને પરમાત્માનો સાક્ષાત્કાર કરી લે છે.
એક રાજા હતા જે એક આશ્રમને સંરક્ષણ આપી રહ્યા હતા.આ આશ્રમ એક જંગલમાં હતો.આશ્રમના આકાર અને તેમાં રહેનારાઓની સંખ્યા દિવસે દિવસે વધી રહી હતી તેથી રાજા આશ્રમના લોકોના રહેઠાણ અને ભોજન માટે આર્થિક સહાયતા કરતા હતા.જે યોગી આ આશ્રમનું સંચાલન કરતા હતા તે આશ્રમના સર્વેસર્વા હતા,તેમના રાજા સાથે નજીકના સબંધો હતા.મોટાભાગના પ્રસંગોએ રાજા તેમની સલાહ લેતા હતા અને તેથી રાજાના મંત્રીઓને આ યોગી ઉપર ઇર્ષા થવા લાગી.એક દિવસ મંત્રીઓએ રાજાને કહ્યું કે હે રાજન..આપ રાજકોષમાંથી આશ્રમના માટે આટલા બધા પૈસા આપો છો તો આપ એકવાર ત્યાં જઇને તપાસ તો કરો કે તેઓ આધ્યાત્મિક લાગે છે કેમ? રાજાને પણ લાગ્યું કે મારા દ્વારા આપવામાં આવતા પૈસા ખોટી રીતે તો નથી ઉડાડતાને? તેમછતાં બીજી બાજું યોગીના પ્રત્યે મનમાં ઘણું જ સન્માન હતું એટલે રાજાએ યોગીને બોલાવીને કહ્યું કે આપના આશ્રમના વિશે મને ખોટી-ખરી વાતો સાંભળવા મળી છે.એવું લાગે છે કે ત્યાં અધ્યાત્મ સબંધિત કોઇ કામ કરવામાં આવતું નથી.આશ્રમના માણસો ખાઇ-પીને સરસ મસ્તમૌલા જોવા મળે છે.આવા સંજોગોમાં હું શા માટે આશ્રમને પૈસા આપું? ત્યારે યોગીએ કહ્યું કે રાજન.. આજે સાંજે રાત પડે ત્યારે આપ મારી સાથે ચાલો.હું આપને કંઇક બતાવવા માંગું છું.
રાત પડતાં જ યોગી રાજાને આશ્રમમાં લઇ જાય છે.રાજાએ વેશ બદલ્યો હતો.સૌથી પહેલાં રાજા રાજ્યના મુખ્ય-મંત્રીના ઘેર જાય છે.બંન્ને ચોરી છુપીથી તેમના શયનકક્ષ નજીક જાય છે.તેમને એક ડોલ પાણી લઇને તેમની ઉપર રેડ્યું.મંત્રી ચોકી ગયા અને ગાળો બોલવા લાગ્યા.તે બંન્ને ત્યાંથી ભાગી જાય છે. ત્યાર પછી બંન્ને રાજ્યના સેનાપતિના ઘેર જાય છે કે જે આશ્રમમાં પૈસા આપવાનો વિરોધ કરતો હતો. બંન્નેએ સેનાપતિના શયનકક્ષમાં નજર નાખી અને એક ડોલ પાણી લઇને તેના ઉપર રેડ્યું.આ વ્યક્તિ ઘણી જ ગંદી ગાળો બોલવા લાગ્યો.ત્યારબાદ યોગી રાજાને આશ્રમમાં લઇને જાય છે,ત્યાં ઘણા જ સંન્યાસીઓ સૂઇ રહ્યા હતા.
આશ્રમમાં જઇને યોગીએ એક સન્યાસી ઉપર પાણી રેડ્યું,તો તેને નવાઇ લાગે છે અને તે બોલી ઉઠે છે.શિવ..શિવ..પછી તેમને બીજા એક સંન્યાસી ઉપર પાણી રેડ્યું તો તેના મુખમાંથી ઉદગાર નીકળે છે હે શંભો..! યોગીએ રાજાને સમજાવ્યું કે મહારાજ ! આપ અંતર જુઓ.આ સંન્યાસીઓ સૂઇ રહ્યા હોય કે જાગી રહ્યા હોય,તેમના મનમાં હંમેશાં ભક્તિનો ભાવ રહે છે.આપ પોતે આ ફર્ક જોઇ શક્યા છો.
ભક્ત હોવાનો અર્થ એ નથી કે તે દિવસ-રાત પૂજા જ કરતા રહે.ભક્ત એ છે કે જે હર હંમેશાં પ્રભુ પરમાત્માની સાથે લાગેલા રહેતા હોય છે,તે પોતાના ભક્તિમાર્ગથી એક પળ પણ વિચલિત થતા નથી. જીવનમાં જ્યારે ભક્તિ આવે છે ત્યારે જીવનમાં ઉંડાણ આવે છે.મંદિરમાં જઇને ફક્ત રામ રામ કરવું એ ભક્તિ નથી.સદગુરૂ કૃપાથી જે એકમાત્ર લક્ષ્ય પ્રભુ પરમાત્મામાં એકાગ્રચિત્ત થવું અને જે કંઇ કર્મ કરીએ તેમાં સમર્પિતભાવ એ સાચા ભક્તની નિશાની છે.તેમને ભક્તિ માટે કોઇ દેવી-દેવતાની આવશ્યકતા હોતી નથી કેમકે તેમને એક ઇશ્વરની અનુભૂતિ કરેલ હોય છે.
જ્ઞાન જ્યારે દ્રઢ થતાં થતાં પ્રેમમાં ૫રીણત થાય છે તો તે ભક્તિ કહેવાય છે.જ્ઞાન વિના ભક્તિ સંભવ નથી અને ભક્તિથી જ્ઞાન સુદ્રઢ થાય છે.ભક્ત ૫ણ પોતાના સ્વામીને સમર્પિત થઇને નિશ્ચિંત બની જાય છે.જો માલિક હરિ પરમાત્માની ઓળખાણ નથી તો ભક્તિ કેવી રીતે અને કોની કરીશું?
સાંસારીક દ્રષ્ટ્રિથી નાનામાં નાનો વ્યક્તિ ૫ણ જે ભક્ત છે તો પ્રભુને પ્રાણ પ્રિય બની તમામ સુખોનો ભાગીદાર બને છે.પ્રભુનો અનન્ય ભક્ત એ છે કે જે સર્વવ્યાપી નિરાકાર પરમાત્માનાં ઘટ ઘટમાં દર્શન કરીને તમામની સાથે પ્રેમ કરે છે અને તેમને પ્રભુનું સ્વરૂ૫ સમજીને તમામનો સત્કાર કરે છે.સંસારના તમામ માનવોને આ પ્રભુ ૫રમાત્માની સાથે જોડે છે અને માનવને ભવસાગરથી પાર કરવામાં સહાયતા કરે છે.મનુષ્યની આત્માને ૫રમાત્મા સંગ જોડવા જેવો સંસારમાં બીજો કોઇ ૫રો૫કાર નથી.સંસારમાં આવીને પ્રભુને જાણવા એ જ મનુષ્યજીવનનું લક્ષ્ય છે. પ્રભુ અનન્ય ભક્ત શ્વાસે શ્વાસે પ્રભુનું સુમિરણ કરે છે તે પ્રભુ ૫રમાત્માને ક્યારેય ભૂલતા નથી.આજનો માનવ અજ્ઞાનતાના કારણે દુઃખી છે તેમને પ્રભુજ્ઞાન પ્રદાન કરવું એ જ સૌથી મોટું ભલાઇનું કાર્ય છે. જેને ઇશ્વરનાં દર્શન થઇ જાય છે તેમની વૃત્તિ વિશાળ બની જાય છે..તેમનામાં વિશ્વબંધુત્વની ભાવના જાગ્રત થઇ જાય છે.
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન કહે છે કેઃજે અનન્ય પ્રેમી ભક્તજનો મુજ પરમેશ્વરને નિરંતર ચિંતન કરતાં નિષ્કામભાવે ભજે છે, એ નિરંતર મારૂં ચિંતન કરનારા ભક્તોના યોગક્ષેમનું હું પોતે વહન કરૂં છું.સાચો ભક્ત દિવસ રાત દરેક સમયે સદગુરૂની મહિમા ગાવામાં નિમગ્ન રહે છે,તે સમર્પિત ભાવથી પૂર્ણ શ્રધ્ધા,વિશ્વાસ તથા આસ્થાથી સદગુરૂના પ્રત્યે નિષ્ઠાવાન હોય છે.
ભક્ત ભલે ગમે તે યુગમાં આવ્યા..તેમને હંમેશાં સંસારના ભલા માટે જ કામના કરી છે અને પોતાનો એક એક શ્વાસ આ કાર્ય માટે સમર્પિત કર્યો છે.તેમને પોતાનું જીવન સહજતા..પ્રેમ અને સુખદભાવથી વ્યતિત કર્યું છે.આવું જીવન જીવીને તેમને સંસારને માર્ગદર્શન આપ્યું.સંસારના માનવોને જીવન જીવવાની રીત શીખવી.
ભક્તજનો ૫રોપકારી હોય છે,તે માનવમાત્રને સંદેશ આપે છે કેઃ હે માનવ..! આ સત્ય ૫રમાત્માનો બોધ કરી લે..તેમને જાણીને..માનનીને ભક્તિ કરી લે..તેનું જ નૂર ઘટ ઘટમાં સમાયેલું જોઇ.. નફરતની તમામ દિવાલો પાડી દે અને ભાઇચારાની ભાવનાથી યુક્ત બની એક માનવ ૫રીવારનું અંગ બનીને રહે.
ભક્ત ધન દૌલતથી ભરપુર હોવા છતાં..ખૂબ જ વિદ્વાન હોવા છતાં તે તન..મન..ધનનું કે પોતાની વિદ્વતાનું અભિમાન કરતા નથી.તેમનામાં વિનમ્રભાવ..દાસભાવના ભરેલી હોય છે.ભક્તના જીવનમાં માન-સન્માન..યશ કિર્તિની કોઇ લાલસા હોતી નથી. ભક્ત સંપૂર્ણ માનવજાતિના પ્રત્યે સદભાવ રાખે છે.ભક્તો પરહિતના માટે ફક્ત પ્રાર્થના જ નથી કરતા,પરંતુ પ્રયત્નો ૫ણ કરે છે.પ્રાર્થનાની સાથે તેના અનુરૂ૫ કર્મ આવશ્યક છે.જે પ્રભુના બનાવેલ માનવોની સાથે પ્રેમ કરે છે તે જ સાચા અર્થમાં પ્રભુની સાથે પ્રેમ કરે છે. ભક્તજનો તપ અને ત્યાગની ભાવનાથી,વિનમ્રતા અને નિર્મલતાના ભાવમાં રહી પ્રેમને જ મહત્તા આપે છે.
ભક્તિથી જીવનમાં નમ્રતા અને સહિષ્ણુતા આવી જાય છે.ભક્તની અર્પણ ભાવનાના કારણે..બીજાના દ્દષ્ટિકોણનો આદર કરવાના કારણે ભક્તનું પ્રેમભર્યું દિલ સમગ્ર જગતને પોતાનો જ ૫રીવાર જુવે છે. વાસ્તવમાં ભક્ત પ્રાચિન સંતોના જીવન અનુસાર પોતાનું જીવન બનાવી દરેકની સાથે નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ કરે છે અને તેથી તેમના જીવનમાં આનંદ આવે છે.
ભક્ત એટલે જે વિભક્ત નથી તે ! ભક્ત જ્ઞાનથી મધુર ભાવવાન હ્રદય..કર્મથી મક્કમ અને પ્રેમનો ભીનો હોય છે.ભક્તિ એટલે મન..બુદ્ધિ પ્રભુને અર્પણ કરવાં.ભક્તિ એ મનનું સ્નાન છે.સંતુષ્ટિ કરૂણા દયા અને પ્રેમની ભાવના ભક્તના જીવનમાં દેખાવવી જોઇએ.
ભગવાન અને ભક્તને જોડનારી કડી ભક્તિ છે.ભગવાન દરેક જગ્યાએ વ્યા૫ક છે તેમ ભક્તિ ૫ણ દરેક જગ્યાએ,દરેક ૫રિસ્થિતિમાં સંભવ છે. ભક્તિ ચતુરાઇથી નહી ૫રંતુ ભાવનાથી કરવાની છે.ભક્તિ બુદ્ધિનો નહી ૫રંતુ હ્રદયનો વિષય છે.બુદ્ધિ તો ફક્ત ભક્તિનાં માધ્યમ સેવા,સુમિરણ,સત્સંગને સકારાત્મક તથા યોગ્ય દિશા માટે સહાયક બને છે.જેમ અમે ભોજન કોઇને બતાવવા માટે નહી ૫રંતુ શરીરની ભુખ દૂર કરવા કરીએ છીએ તેમ ભક્તિ કોઇ૫ણ પ્રકારના બાહ્ય દેખાવ,છળકપટ,બનાવટથી કે બીજાને પ્રભાવિત કરવા માટે નહી ૫રંતુ સાચા હ્રદયથી કરવાની છે.ભક્તિ અમારો આત્મિક ખોરાક છે.
પ્રભુ ૫રમાત્મા અને ભક્તનો સબંધ યુગોથી ચાલ્યો આવ્યો છે.પ્રભુએ સમગ્ર સંસારની તથા પોતાની પ્રતિકૃતિ માનવની રચના કરી છે પરંતુ પ્રકૃતિ અને માયામાં ફસાઇને તે પ્રભુ ૫રમાત્માને ભુલીને સાંસારીક ૫દાર્થોને ભેગા કરવામાં જીવન વ્યર્થ ગુમાવી દે છે અને સત્યની ઓળખાણ કરી શકતો નથી, જે કાર્ય કરવા માટે જન્મ મળ્યો હતો તે ઇશ્વરની ઓળખાણ ના કરવાના લીધે તે જ્યારે શરીર છોડીને પ્રભુના દરબારમાં જવાનું થાય છે ત્યારે તે ગભરાય છે.
વિનોદભાઇ માછી નિરંકારી
૯૭૨૬૧૬૬૦૭૫(મો)
