નવીદિલ્હી
આ વર્ષે ભારતને ય્૨૦ દેશોની અધ્યક્ષતા કરવાની તક મળી છે. આ અંગે ઘણી બેઠકો યોજાવા જઈ રહી છે અને ઘણી થઈ ચૂકી છે. ય્૨૦ દેશોના નાણા મંત્રીઓ અને કેન્દ્રીય બેંકના ગવર્નરોની બેઠક ઉપરાંત, ભારત અને ઈન્ડોનેશિયા (ૈંહર્ઙ્ઘહીજૈટ્ઠ) એક નવી શરૂઆત કરવા જઈ રહ્યા છે અને હવે બંને દેશો વચ્ચે ‘ભારત-ઇન્ડોનેશિયા આર્થિક અને નાણાકીય સંવાદ’ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. નાણામંત્રી ર્નિમલા સીતારમણ અને ઈન્ડોનેશિયાના નાણા મંત્રી મુલ્યાની ઈન્દ્રાવતીએ આ ખાસ સંવાદ શરૂ કર્યો. આ સંવાદ બંને દેશોને નજીક લાવવાની સાથે સાથે પરસ્પર સહયોગ અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓની સમજણને એક મંચ પર લાવવાનું કામ કરશે. આ સંવાદમાં બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણ વધારવાની સાથે નાણાકીય સેવાઓમાં સુધારો અને મૂળભૂત વિકાસ પર ભાર મૂકવામાં આવશે. આ સંવાદની શરૂઆતના અવસર પર નાણામંત્રી ર્નિમલા સીતારમણે કહ્યું કે આ પ્લેટફોર્મ બંને દેશોના ઉભરતા બજારોને ધ્યાનમાં રાખીને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર સમાન સમજ વિકસાવવાનું કામ કરશે. આ સંવાદ જી-૨૦ દેશોના નાણા મંત્રીઓ અને કેન્દ્રીય બેંકના ગવર્નરોની ત્રીજી બેઠક દરમિયાન યોજાનાર છે. ય્૨૦ સંબંધિત બે દિવસીય બેઠક સોમવારથી શરૂ થઈ રહી છે. નાણામંત્રી ર્નિમલા સીતારમણ અને ઇમ્ૈં ગવર્નર શક્તિકાંત દાસ સંયુક્ત રીતે તેની અધ્યક્ષતા કરશે. ભારતના ડિજિટલ પેમેન્ટનો વાગશે ડંકો કારણ કે, ભારત અને ઈન્ડોનેશિયા વચ્ચેની આ વાતચીતથી ઘણા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ઉકેલાશે. તે જ સમયે, તે ઇન્ડોનેશિયાને આવા કામોમાં મદદ કરશે જેના માટે ભારત સાથે વધુ સારા ઉકેલો ઉપલબ્ધ છે. કારણ કે ડિજિટલ પેમેન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ભારતની પોતાની વિશેષતા છે. નાણામંત્રી ર્નિમલા સીતારમણે કહ્યું કે ભારતે ૧૯૯૧માં ‘લૂક ઈસ્ટ પોલિસી’ શરૂ કરી હતી, જે બાદમાં ‘એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી’માં પરિવર્તિત થઈ હતી. આની અસર એ થઈ કે ઈન્ડોનેશિયા સાથે ભારતના દ્વિપક્ષીય સંબંધો મજબૂત થયા. એટલું જ નહીં, ઈન્ડોનેશિયા આસિયાન જૂથના દેશોમાં ભારતના સૌથી મોટા વેપાર ભાગીદાર તરીકે પણ ઉભરી આવ્યું છે. ગયા વર્ષે બંને દેશો વચ્ચે ૩૮ અબજ ડોલરનો વેપાર થયો હતો. બીજી તરફ ઈન્ડોનેશિયાના નાણા મંત્રી મુલ્યાની ઈન્દ્રાવતીએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ સંવાદ વેપારની સંભાવનાઓ, વિકાસ, જળવાયુ પરિવર્તન, વૈશ્વિક જાહેર આરોગ્ય અને રોકાણ વગેરેને લગતા મુદ્દાઓ પર બંને દેશો વચ્ચે વધુ સારા સંકલન તરફ દોરી જશે.
