નવીદિલ્હી
ભારતની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ રહેલ ય્૨૦ બેઠકની વિશ્વની મુખ્ય વિકસિત અને વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થાઓ ધરાવતા દેશોનો સમૂહ છે. આ જૂથમાં આજેર્ન્ટિના, ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રાઝિલ, કેનેડા, ચીન, ફ્રાન્સ, જર્મની, ભારત, ઇન્ડોનેશિયા, ઇટાલી, જાપાન, કોરિયા પ્રજાસત્તાક, મેક્સિકો, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા, તુર્કી, યુકે, યુએસએ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ બેઠકના મુદ્દા વૈશ્વિક જીડીપીના ૮૫ ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.વૈશ્વિક વેપારનો હિસ્સો ૭૫ ટકાથી વધુ છે. વિશ્વની કુલ વસ્તીના બે તૃતીયાંશ લોકો ય્૨૦ દેશોની છે. ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઈચ્છે છે કે ય્૨૦ને ય્૨૧ બનાવવામાં આવે. પીએમ મોદીનું માનવું છે કે આફ્રિકન યુનિયન જેમાં કુલ ૫૫ દેશો સભ્ય છે. તેમને યુરોપિયન યુનિયન અને અન્ય દેશોની સાથે ય્૨૦માં સામેલ કરવા જાેઈએ. તેમણે આ માટે ય્-૨૦ પહેલાથી સામેલ દેશોને પ્રસ્તાવ આપ્યો છે. જૂનમાં, પીએમ મોદીએ જી-૨૦ દેશોના નેતાઓને ૯ અને ૧૦ સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી જી-૨૦ સમિટને લઈને પત્ર લખ્યો હતો. જેમાં તેમણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે આ કોન્ફરન્સમાં આફ્રિકન યુનિયનને ય્-૨૦નું સંપૂર્ણ સ્થાયી સભ્યપદ આપવામાં આવે. તમને જણાવી દઈએ કે આફ્રિકન યુનિયનને હાલમાં સર્વોચ્ચ સમૂહ માનવામાં આવે છે જે તેમાં સામેલ ઘણા દેશોના પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ જૂથ આફ્રિકન દેશોની પ્રગતિ અને આર્થિક વૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. જૂથ સત્તાવાર રીતે ૨૦૦૨ માં શરૂ થયું હતું. મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ પીએમ મોદીએ જાન્યુઆરીમાં આયોજિત ‘વોઈસ ઓફ ધ ગ્લોબલ સાઉથ’ સમિટમાં ય્૨૦માં આફ્રિકન યુનિયનને સામેલ કરવાનો વિચાર કર્યો હતો જેમાં આફ્રિકન ખંડના ૫૪ દેશોમાંથી મોટા ભાગના લોકોએ ભાગ લીધો હતો. આ પછી આદીસ અબાબા, ઇથોપિયામાં ચર્ચા કરવામાં આવી જ્યાં આફ્રિકન યુનિયનનું મુખ્યાલય આવેલું છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આવા પગલા માટે તમામ ય્૨૦ નેતાઓની સંમતિની જરૂર પડશે. ભારત આ વર્ષે ય્૨૦ની અધ્યક્ષતા કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં પીએમ મોદી ખાસ કરીને જી-૨૦ એજન્ડામાં આફ્રિકન દેશોની પ્રાથમિકતાઓને સામેલ કરવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. મળતી માહિતી મુજબ પીએમ મોદીએ આફ્રિકન યુનિયનની વિનંતી બાદ જી-૨૦ નેતાઓને પત્ર લખ્યો છે. તેનો હેતુ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર આફ્રિકન યુનિયનનો અવાજ ઉઠાવવાનો છે. તેની સાથે ભવિષ્યની દુનિયાને પણ ઘડવી પડશે. હકીકતમાં, આફ્રિકન ખંડ, જે ખનિજ સંસાધનોથી સમૃદ્ધ છે, તેના અર્થતંત્રને પુનર્જીવિત કરવા માટે મદદની જરૂર છે. આવી સ્થિતિમાં ય્૨૦ વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થા અને ગવર્નન્સ સ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. જાે વિકસિત દેશો આફ્રિકાની આર્થિક સ્થિરતા અને તાકાત વધારવામાં રસ ધરાવતા હોય છે. આફ્રિકા આર્થિક રીતે મજબૂત બને તે વિકસિત અર્થતંત્રોના હિતમાં હશે. આ વર્ષે ય્૨૦ એ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા, વિશ્વ બેંક અને ૈંસ્હ્લ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ ઉપરાંત બાંગ્લાદેશ, સિંગાપોર, સ્પેન અને નાઇજીરીયા સહિત નવ બિન-સભ્ય ‘અતિથિ’ દેશોને પણ આમંત્રણ આપ્યું છે. પીએમ મોદી વિશે વાત કરીએ તો, તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર વૈશ્વિક દક્ષિણ દેશો, ખાસ કરીને આફ્રિકન દેશોને મોટો અવાજ આપવામાં વિશ્વાસ રાખે છે.
