વિકલાંગ આ શબ્દ સાંભળતા જ દરેક વ્યક્તિને એક જ ચિત્ર ઊભું થાય છે ,શારીરિક ખામી વારી વ્યક્તિ એટલે વિકલાંગ. પરંતુ વિકલાંગ માત્ર શારીરિક ખામી છે એ જ ??
આપ સૌ ને ખબર છે ભારતમાં કેટલા ટકા વિકલાંગ લોકો છે?2011ના આંકડા આ મુજબ છેઆ ઇન્ફોગ્રાફિક ભારતની વસ્તી ગણતરી 2011 ના ડેટા પર આધારિત છે. આજે આપણે ભારતમાં અક્ષમ વસ્તીના ડેટા રજૂ કરી રહ્યા છીએ. આ આંકડા ભારત સરકારના આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયના સામાજિક આંકડા વિભાગના અહેવાલ પર આધારિત છે
એકંદરે, ભારતીય વસ્તીના 2.21% લોકોમાં એક અથવા બીજી પ્રકારની અપંગતા છે. આનો અર્થ એ કે ભારતમાં 2.68 કરોડ (26.8 મિલિયન) લોકો અપંગ છે.
અક્ષમ પુરુષ વસ્તી
કુલ .3૨.2૨ કરોડ પુરુષ ભારતીય નાગરિકોમાંથી, ભારતમાં 1.5 કરોડ (15 મિલિયન) અપંગ પુરુષો છે.
અક્ષમ સ્ત્રી વસ્તી
કુલ 58.76 કરોડ મહિલા ભારતીય નાગરિકોમાંથી, ભારતમાં 1.18 કરોડ (11.8 મિલિયન) અપંગ મહિલાઓ છે.
ગ્રામીણ / શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા અક્ષમ વસ્તી
એકંદરે અપંગ ભારતીય વસ્તીના આશરે 69% ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહે છે. આ આપણને કહે છે કે 1.86 કરોડ (18.6 મિલિયન) અપંગ લોકો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહે છે.
માત્ર 0.81 કરોડ (8.1 મિલિયન) અપંગ લોકો શહેરી વિસ્તારોમાં રહે છે.
અપંગતાના પ્રકાર દ્વારા અક્ષમ કરેલી વસ્તી
અપંગતાના પ્રકાર દ્વારા અપંગ ભારતીય વસ્તીનું વિભાજન નીચે મુજબ છે. મહેરબાની કરીને નોંધ કરો કે આરપીડબ્લ્યુડી એક્ટ 2016 પહેલાં, ફક્ત સાત પ્રકારની અપંગતાને માન્યતા આપવામાં આવી હતી. આરપીડબલ્યુડી એક્ટ 2016 હેઠળ કુલ 21 પ્રકારના અપંગોને માન્યતા આપવામાં આવી છે.
19% લોકોમાં દ્રષ્ટિ સંબંધિત વિકલાંગતા છે
બીજા 19% લોકોમાં સુનાવણી સંબંધિત અક્ષમતાઓ છે
7% લોકોની વાણી ક્ષતિ છે
20% લોકોમાં લોકોમોટર અક્ષમતાઓ છે
6% લોકો માનસિક મંદતા દ્વારા અસરગ્રસ્ત છે
3% લોકો માનસિક બિમારીથી પીડાઈ રહ્યા છે
18% લોકોમાં અન્ય પ્રકારની અસ્થિરતા છે
આ ગણતરી જોયા પછી વિકલાંગ લોકોને અક્ષમ સાબિત કરવામાં આવે છે કારણ? પહેલાં તો જે ઘરમાં વિકલાંગ બાળક જન્મે છે ત્યારે એ ઘરના સભ્યો એ બાળકને બોજ સમજે છે, સમાજ પરિવાર તરફથી માત્ર સહાનુભૂતિ શબ્દોમાં અણગમો હોય છે. અત્યારે હાલનો કિસ્સો જોઈએ તો ત્રણ માસના બાળકને બચાવવા કહેવાતા ભામાશા આગળ આવી રહ્યા છે.
અહીં હું એક જ સવાલ કરી રહી છું એ બાળકના માતા પિતાને અત્યારથી જ તમે તમારા બાળકની બીમારી નો નારો લગાવી એને બિચારો અક્ષમ સાબિત કરી દીધો .અને એ માતા પિતા દુનિયામાં છવાઈ ગયા. આ કેવી વિકલાંગતા?ભગવાન એ તો જન્મ પછી બીમારી આપી પરંતુ એ બાળકના માતા પિતાએ એ બાળકને અક્ષમ પુરવાર કરી દીધો આ યોગ્ય છે?ઘણા લોકો આ રીતે પોતાના બાળકની દુનિયા સમક્ષ આ રીતે રજુ કરે છે એ યોગ્ય છે?
હર્ષા દલવાડી ‘તનુ’
જામનગર
