મોટા ભાગના રાજ્યોમાં વિનાશ સર્જ્યાના કલાકો પછી બુધવારે વહેલી સવારે મેલિસા વાવાઝોડું ક્યુબામાં ત્રાટક્યું, જે કેરેબિયન ટાપુ રાષ્ટ્રને ફટકારનારા અત્યાર સુધીના સૌથી શક્તિશાળી વાવાઝોડા તરીકે ઓળખાય છે.
યુ.એસ. નેશનલ હરિકેન સેન્ટર એ જણાવ્યું હતું કે મેલિસા પૂર્વી ક્યુબાના દક્ષિણ કિનારા પર 120 mph (195 kph) ની મહત્તમ ગતિએ પવન સાથે ત્રાટક્યું હતું.
આજે સવારે “જીવલેણ તોફાન, અચાનક પૂર અને ભૂસ્ખલન અને નુકસાનકારક વાવાઝોડાના પવનો ચાલુ છે,” કેન્દ્રએ જણાવ્યું હતું.
વૈશ્વિક અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે વાવાઝોડું નજીક આવતાની સાથે પૂર્વી ક્યુબામાં લગભગ ૭૩૫,૦૦૦ લોકોને તેમના ઘરોમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. ક્યુબાના રાષ્ટ્રપતિ મિગુએલ ડિયાઝ-કેનેલે મંગળવારે ચેતવણી આપી હતી કે વાવાઝોડાથી “નોંધપાત્ર નુકસાન” થશે અને લોકોને સ્થળાંતરના આદેશોનું પાલન કરવા વિનંતી કરી હતી.
મંગળવારે જમૈકાના દક્ષિણપશ્ચિમ શહેર ન્યૂ હોપ નજીક કિનારે ત્રાટક્યા બાદ મેલિસા હજુ પણ ખતરનાક કેટેગરી ૩ વાવાઝોડામાં નબળું પડી ગયું હતું, જે ૧૮૫ દ્બॅર સુધીની ઝડપે સતત પવન સાથે હતું, જે સેફિર-સિમ્પસન વાવાઝોડા સ્કેલ પરનું ઉચ્ચતમ સ્તર, કેટેગરી ૫ માટે ૧૫૭ દ્બॅર થ્રેશોલ્ડથી ઘણું ઉપર હતું.
‘કેટલાક જાનહાનિની અપેક્ષા છે,‘ જમૈકાના નેતા કહે છે
દક્ષિણપશ્ચિમ જમૈકામાં, સેન્ટ એલિઝાબેથનો પેરિશ “પાણીમાં” રહી ગયો હતો, એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું, જેમાં ૫૦૦,૦૦૦ થી વધુ રહેવાસીઓ વીજળી વિના હતા.
જૈકાના વડા પ્રધાન એન્ડ્રૂ હોલનેસે વાવાઝોડું પસાર થયા પછી ઝ્રદ્ગદ્ગ પર જણાવ્યું હતું કે, “અત્યાર સુધી અમને જે અહેવાલો મળ્યા છે તેમાં હોસ્પિટલોને નુકસાન, રહેણાંક મિલકત, રહેણાંક અને વાણિજ્યિક મિલકતને નોંધપાત્ર નુકસાન અને અમારા માર્ગ માળખાને નુકસાનનો સમાવેશ થશે.
હોલ્નેસે કહ્યું કે સરકારને વાવાઝોડાથી કોઈ પુષ્ટિ થયેલા મૃત્યુના સમાચાર મળ્યા નથી, પરંતુ વાવાઝોડાની તાકાત અને નુકસાનની હદને જાેતાં, “અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે કેટલાક જાનહાનિ થશે.”
બુધવારે વહેલી સવારે જમૈકામાં સૂર્યપ્રકાશ પાછો ફર્યો ત્યારે, પ્રત્યક્ષદર્શીઓના અહેવાલો અને સોશિયલ મીડિયા પરના વીડિયોમાં ખેતરો અને રસ્તાઓ પર પડેલા વૃક્ષો, ધોવાઈ ગયેલા રસ્તાઓ અને છતો ઉછળેલા દેખાતા હતા.
મોન્ટેગો ખાડીમાં એરપોર્ટના વીડિયોમાં પાણી ભરાઈ ગયેલા બેસવાની જગ્યાઓ, તૂટેલા કાચ અને છત તૂટી પડી હતી.
એક્યુવેધરના હવામાનશાસ્ત્રીઓએ જણાવ્યું હતું કે મેલિસા કેરેબિયનમાં જાેવા મળેલા ત્રીજા સૌથી તીવ્ર વાવાઝોડા તરીકે ક્રમે છે, ૨૦૦૫માં વિલ્મા અને ૧૯૮૮માં ગિલ્બર્ટ પછી – જમૈકામાં લેન્ડફોલ કરનાર છેલ્લું મોટું વાવાઝોડું.
વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનને કારણે સમુદ્રના પાણી ગરમ થવાના પરિણામે વાવાઝોડા વધુ ઝડપથી અને વધુ તીવ્ર બની રહ્યા છે. ઘણા કેરેબિયન નેતાઓએ શ્રીમંત, ભારે પ્રદૂષિત રાષ્ટ્રોને ઉષ્ણકટિબંધીય ટાપુ દેશોને સહાય અથવા દેવા રાહતના રૂપમાં વળતર આપવા હાકલ કરી છે.
મેલિસાના પવનો શાંત થયા કારણ કે વાવાઝોડું જમૈકાના પર્વતો પરથી પસાર થયું, ભૂસ્ખલન અને પૂર માટે સંવેદનશીલ ઉચ્ચપ્રદેશના સમુદાયોને ફટકો પડ્યો.
સ્થાનિક મીડિયાએ તોફાનની તૈયારીઓ દરમિયાન જમૈકામાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ લોકોના મોતની જાણ કરી, અને તોફાનની શરૂઆતમાં એક આપત્તિ સંયોજકને સ્ટ્રોક આવ્યો અને તેમને હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા. મંગળવારે મોડી રાત્રે, ઘણા વિસ્તારો સંપર્ક વિહોણા રહ્યા.
“આપણો દેશ વાવાઝોડા મેલિસાથી તબાહ થયો છે, પરંતુ અમે ફરીથી નિર્માણ કરીશું અને અમે તે પહેલા કરતા પણ વધુ સારી રીતે કરીશું,” વડા પ્રધાન હોલ્નેસે બુધવારે વહેલી સવારે જણાવ્યું હતું.
બહામાસમાં, મેલિસાના ઉત્તરપૂર્વ તરફના માર્ગમાં ક્યુબા પછી, સરકારે તે દ્વીપસમૂહના દક્ષિણ ભાગોમાં રહેવાસીઓને સ્થળાંતર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
પૂર્વમાં, હૈતી અને ડોમિનિકન રિપબ્લિક દ્વારા વહેંચાયેલ ટાપુ પર દિવસો સુધી મુશળધાર વરસાદ પડ્યો હતો, જેના કારણે ઓછામાં ઓછા ચાર લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા, તેમ ત્યાંના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું.
ક્યુબા બ્રેક્સ
વાવઝોડાનું કેન્દ્ર, ૧૨૫ માઇલ પ્રતિ કલાકથી વધુની ઝડપે ફૂંકાતા હિંસક પવન અને ભારે વરસાદ સાથે, ટાપુના બીજા સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેર, સેન્ટિયાગો ડી ક્યુબાથી ૨૫ માઇલ પશ્ચિમમાં આવેલા ગ્રામીણ, પર્વતીય વિસ્તાર ગુઆમામાં ત્રાટક્યું હતું.
અધિકારીઓએ લગભગ તમામ પૂર્વીય ક્યુબામાં વીજળી બંધ કરી દીધી હતી, સંવેદનશીલ વિસ્તારો ખાલી કરાવ્યા હતા અને ૪૦૦,૦૦૦ લોકોના શહેર, પ્રાંતીય રાજધાની સેન્ટિયાગોમાં રહેવાસીઓને આશ્રય લેવા કહ્યું હતું.
સ્થાનિક મીડિયા દ્વારા પોસ્ટ કરાયેલા દુર્લભ વીડિયોમાં શહેરથી દૂર ક્યુબાના સિએરા માએસ્ટ્રા પર્વતોના પાયા પર આવેલા અંધારાવાળા શહેરોમાંથી ભૂરા વરસાદી પાણીના પ્રવાહો રસ્તાઓ પર વહેતા જાેવા મળ્યા.
અધિકારીઓએ બુધવારે વહેલી સવારે સેન્ટિયાગોથી ગ્વાન્ટાનામો સુધીના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વ્યાપક પૂરની જાણ કરી હતી, જ્યાં ૩૫% થી વધુ વસ્તીને સ્થળાંતર કરવામાં આવી હતી.
સામ્યવાદી સંચાલિત કેરેબિયન ટાપુ માટે આનાથી ખરાબ સમય હોઈ શકે નહીં. ક્યુબા પહેલાથી જ ખોરાક, બળતણ, વીજળી અને દવાની અછતથી પીડાઈ રહ્યું છે જેણે ઘણા લોકોનું જીવન જટિલ બનાવ્યું છે, જેના કારણે ૨૦૨૧ થી ટાપુ પરથી રેકોર્ડબ્રેક સ્થળાંતર થયું છે.
રાષ્ટ્રપતિ ડિયાઝ-કેનેલે જણાવ્યું હતું કે બુધવારે ટાપુ પર વાવાઝોડું પસાર થયા પછી તરત જ રિકવરી શરૂ કરવા માટે ક્યુબાએ ૨,૫૦૦ ઇલેક્ટ્રિક લાઇન કામદારોને એકત્ર કર્યા છે.
વાવાઝોડાની સીધી અસર રાજધાની હવાના પર થવાની અપેક્ષા નહોતી.