એજન્સીઓને ‘અનુકૂલન કરો અથવા……‘ ચેતવણી આપતાં અમેરિકાએ યુએન માનવતાવાદી સહાય માટે ૨ બિલિયન ડોલરનું વચન આપ્યું
સોમવારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે યુએન માનવતાવાદી સહાય માટે ૨ બિલિયન ડોલરની પ્રતિજ્ઞાની જાહેરાત કરી, કારણ કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વહીવટીતંત્ર યુએસ વિદેશી સહાયમાં ઘટાડો કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને નવી નાણાકીય વાસ્તવિકતાઓના સમયમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સીઓને “અનુકૂલન, સંકોચન અથવા મૃત્યુ” માટે ચેતવણી આપે છે.
આ નાણાં ભૂતકાળમાં યુએસ દ્વારા આપવામાં આવેલા યોગદાનનો એક નાનો ભાગ છે પરંતુ તે પ્રતિબિંબિત કરે છે કે વહીવટીતંત્ર ઉદાર રકમ માને છે જે વિશ્વના સૌથી મોટા માનવતાવાદી દાતા તરીકે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સ્થિતિ જાળવી રાખશે.
આ પ્રતિજ્ઞા એક છત્ર ભંડોળ બનાવે છે જેમાંથી નાણાં વ્યક્તિગત એજન્સીઓ અને પ્રાથમિકતાઓને વહેંચવામાં આવશે, જે વિશ્વ સંસ્થામાં ધરખમ ફેરફારો માટે યુએસની માંગનો મુખ્ય ભાગ છે જેણે ઘણા માનવતાવાદી કાર્યકરોને ચિંતામાં મૂક્યા છે અને કાર્યક્રમો અને સેવાઓમાં ગંભીર ઘટાડો કર્યો છે.
યુએનના ડેટા અનુસાર, ૨ બિલિયન ડોલર યુએન-સમર્થિત કાર્યક્રમો માટે પરંપરાગત યુએસ માનવતાવાદી ભંડોળનો માત્ર એક ભાગ છે, જે તાજેતરના વર્ષોમાં વાર્ષિક ઇં૧૭ બિલિયન જેટલો ઊંચો ગયો છે. યુએસ અધિકારીઓ કહે છે કે તેમાંથી માત્ર ઇં૮-ઇં૧૦ બિલિયન સ્વૈચ્છિક યોગદાનમાં છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તેના યુએન સભ્યપદ સંબંધિત વાર્ષિક લેણાંમાં અબજાે પણ ચૂકવે છે.
ટીકાકારો કહે છે કે પશ્ચિમી સહાયમાં કાપ ટૂંકી દ્રષ્ટિથી કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે લાખો લોકો ભૂખમરો, વિસ્થાપન અથવા રોગ તરફ દોરી ગયા છે, અને વિશ્વભરમાં યુએસ સોફ્ટ પાવરને નુકસાન થયું છે.
આ પગલું યુએનના ઘણા સંગઠનો જેમ કે તેની શરણાર્થી, સ્થળાંતર અને ખાદ્ય સહાય એજન્સીઓ માટે કટોકટીના વર્ષને પૂર્ણ કરે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે પહેલાથી જ યુએસ વિદેશી સહાયમાં અબજાે રૂપિયાનો કાપ મૂક્યો છે, જેના કારણે તેઓ ખર્ચ, સહાય પ્રોજેક્ટ્સ અને હજારો નોકરીઓ ઘટાડી રહ્યા છે. અન્ય પરંપરાગત પશ્ચિમી દાતાઓએ પણ ખર્ચ ઘટાડ્યો છે.
વિશ્વના ટોચના માનવતાવાદી સહાય પ્રદાતા અને યુએસ માનવતાવાદી સહાય નાણાંના સૌથી મોટા પ્રાપ્તકર્તા – સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સહાય કાર્યક્રમો માટે જાહેર કરાયેલ યુએસ પ્રતિજ્ઞા – ભૂતપૂર્વ બ્રિટિશ રાજદ્વારી અને સરકારી અધિકારી ટોમ ફ્લેચર દ્વારા સંચાલિત યુએન ઓફિસ ફોર ધ કોઓર્ડિનેશન ઓફ હ્યુમેનિટેરિયન અફેર્સ, અથવા ર્ંઝ્રૐછ સાથેના પ્રારંભિક સોદામાં આકાર લે છે.
અમેરિકા તેની સહાય પાછી ખેંચી રહ્યું છે તેમ છતાં, વિશ્વભરમાં જરૂરિયાતો વધી ગઈ છે: આ વર્ષે સંઘર્ષગ્રસ્ત સુદાન અને ગાઝાના કેટલાક ભાગોમાં દુકાળ નોંધાયો છે, અને પૂર, દુષ્કાળ અને કુદરતી આફતો જેને ઘણા વૈજ્ઞાનિકો આબોહવા પરિવર્તનને આભારી છે, તેના કારણે ઘણા લોકો માર્યા ગયા છે અથવા હજારો લોકોને તેમના ઘર છોડીને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા છે.
આ કાપથી યુએનના સહયોગીઓ જેમ કે ઇન્ટરનેશનલ ઓર્ગેનાઇઝેશન ફોર માઇગ્રેશન, વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામ અને રેફ્યુજી એજન્સી યુએનએચસીઆર પર મોટી અસર પડશે. આ વર્ષે તેમને અમેરિકા તરફથી અગાઉના બિડેન વહીવટીતંત્ર દ્વારા વાર્ષિક ફાળવણી કરતાં – અથવા ટ્રમ્પના પહેલા કાર્યકાળ દરમિયાન પણ અબજાે ઓછા મળ્યા છે.
હવે, વિચાર એ છે કે ફ્લેચરનું કાર્યાલય – જેણે ગયા વર્ષે ખર્ચવામાં આવેલા નાણાંની કાર્યક્ષમતા, જવાબદારી અને અસરકારકતા સુધારવા માટે “માનવતાવાદી રીસેટ” શરૂ કર્યું હતું – તે યુએસ અને અન્ય સહાય નાણાં માટે એક ફનલ બનશે જે પછી તે એજન્સીઓને રીડાયરેક્ટ કરી શકાય છે, સહાય માટે વિવિધ વ્યક્તિગત અપીલોમાં વેરવિખેર યુએસ યોગદાનને બદલે.
યુએસ સહાય એકત્રીકરણ માંગે છે
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ યુએન સહાય વિતરણ પ્રણાલીઓમાં “વધુ એકીકૃત નેતૃત્વ સત્તા” જાેવા માંગે છે, એમ જીનીવામાં યુએસ રાજદ્વારી મિશનમાં જાહેરાત પહેલાં વિગતો પ્રદાન કરવા માટે નામ ન આપવાની શરતે બોલતા એક વરિષ્ઠ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું.
યોજના હેઠળ, ફ્લેચર અને તેમની સંકલન કચેરી એજન્સીઓને નાણાં કેવી રીતે વિતરિત કરવામાં આવે છે તેના પર “નિયંત્રણ” કરશે, અધિકારીએ જણાવ્યું હતું.
“યુનાઇટેડ નેશન્સમાં આ માનવતાવાદી પુનર્નિર્માણથી ઓછા કર ડોલર સાથે વધુ સહાય પૂરી પાડવી જાેઈએ – જે યુએસ વિદેશ નીતિ સાથે સુસંગત વધુ કેન્દ્રિત, પરિણામ-આધારિત સહાય પૂરી પાડશે,” યુનાઇટેડ નેશન્સમાં યુએસ એમ્બેસેડર માઈકલ વોલ્ટ્ઝે જણાવ્યું હતું.
યુએસ અધિકારીઓ કહે છે કે ઇં૨ બિલિયન એ ર્ંઝ્રૐછ ની વાર્ષિક નાણાં માટેની અપીલને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટેનો પ્રથમ ખર્ચ છે, જે આ મહિનાની શરૂઆતમાં જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. ફ્લેચરે, અપસેટ્ડ સહાય લેન્ડસ્કેપને ધ્યાનમાં લેતા, આ વર્ષે વિનંતીમાં ઘટાડો કરી દીધો છે. બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જર્મની અને જાપાન જેવા અન્ય પરંપરાગત યુએન દાતાઓએ સહાય ફાળવણીમાં ઘટાડો કર્યો છે અને આ વર્ષે સુધારાની માંગ કરી છે.
“કરાર માટે યુએનને અમલદારશાહી ઓવરહેડ, બિનજરૂરી ડુપ્લિકેશન અને વૈચારિક ઘસારો ઘટાડવા માટે માનવતાવાદી કાર્યોને એકીકૃત કરવાની જરૂર છે,” સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું. “વ્યક્તિગત યુએન એજન્સીઓને અનુકૂલન, સંકોચન અથવા મૃત્યુ પામવાની જરૂર પડશે.”
“માનવતાવાદી એજન્સીઓ કરતાં સુધારણા ક્યાંય વધુ મહત્વપૂર્ણ નથી, જે યુએનના કેટલાક સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્ય કરે છે,” વિભાગે ઉમેર્યું. “આજનો કરાર તે સુધારા પ્રયાસોમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, જે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની વિશ્વના સૌથી ઉદાર રાષ્ટ્ર તરીકે રહેવાની પ્રતિબદ્ધતાને સંતુલિત કરે છે, જેમાં આપણે જે રીતે ભંડોળ પૂરું પાડીએ છીએ, દેખરેખ રાખીએ છીએ અને યુએન માનવતાવાદી પ્રયાસો સાથે સંકલન કરીએ છીએ તેમાં સુધારા લાવવાની આવશ્યકતા છે.”
તેના મૂળમાં, સુધારા પ્રોજેક્ટ ભંડોળના પૂલ સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરશે જે ચોક્કસ કટોકટી અથવા જરૂરિયાતમંદ દેશોને નિર્દેશિત કરી શકાય. શરૂઆતમાં કુલ ૧૭ દેશોને લક્ષ્ય બનાવવામાં આવશે, જેમાં બાંગ્લાદેશ, કોંગો, હૈતી, સીરિયા અને યુક્રેનનો સમાવેશ થાય છે.
વિશ્વના સૌથી ભયાવહ દેશોમાંના એક, અફઘાનિસ્તાન, કે પેલેસ્ટિનિયન પ્રદેશોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી, જે અધિકારીઓ કહે છે કે ટ્રમ્પની હજુ સુધી અધૂરી ગાઝા શાંતિ યોજનામાંથી આવતા નાણાં દ્વારા આવરી લેવામાં આવશે.
મહિનાઓથી ચાલી રહેલો આ પ્રોજેક્ટ, ટ્રમ્પના લાંબા સમયથી ચાલતા દૃષ્ટિકોણથી ઉદ્ભવે છે કે વિશ્વ સંસ્થા પાસે મહાન વચનો છે, પરંતુ તે પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ ગયો છે, અને – તેમની નજરમાં – અમેરિકન હિતોને નબળી પાડતી વખતે, કટ્ટરપંથી વિચારધારાઓને પ્રોત્સાહન આપતી અને નકામા, બિનહિસાબી ખર્ચને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે જીવન બચાવવાના તેના મૂળ આદેશથી ખૂબ દૂર નીકળી ગયો છે.
ફ્લેચરે આ સોદાની પ્રશંસા કરતા એક નિવેદનમાં કહ્યું, “વિશ્વભરમાં ભારે તણાવની ક્ષણે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ એ દર્શાવી રહ્યું છે કે તે એક માનવતાવાદી મહાસત્તા છે, જે બધું ગુમાવી ચૂકેલા લોકોને આશા આપે છે.”