કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે બુધવારે ત્રણ બિલ રજૂ કર્યા જેમાં પ્રધાનમંત્રી, મુખ્યમંત્રીઓ, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ સહિત ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓને ગંભીર ગુનાહિત આરોપોના સંદર્ભમાં સતત ૩૦ દિવસ સુધી ધરપકડ કરવામાં આવે અથવા અટકાયતમાં રાખવામાં આવે તો તેમને તેમના પદ પરથી દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
શાહ દ્વારા રજૂ કરાયેલા બિલોમાં બંધારણ (એકસો ત્રીસમો સુધારો) બિલ, ૨૦૨૫, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સરકાર (સુધારા) બિલ, ૨૦૨૫ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન (સુધારા) બિલ, ૨૦૨૫નો સમાવેશ થાય છે.
બિલને ત્નઁઝ્રમાં મોકલવામાં આવશે
ત્રણ બિલ રજૂ કરવાથી ગૃહમાં ભારે હોબાળો થયો, વિપક્ષે આરોપ લગાવ્યો કે કેન્દ્રમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીની આગેવાની હેઠળની રાષ્ટ્રીય લોકશાહી ગઠબંધન સરકાર રાજ્યોમાં બિન-ભાજપ સરકારોને અસ્થિર કરવાનો છે. જાેકે, શાહે કહ્યું કે બિલોને સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (ત્નઁઝ્ર)માં મોકલવામાં આવશે.
વિપક્ષ સરકાર પર નિશાન સાધે છે
ગૃહમાં બોલતા, છૈંસ્ૈંસ્ સાંસદ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ ત્રણ બિલનો વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે તે “સત્તાઓના વિભાજનના સિદ્ધાંત”નું ઉલ્લંઘન કરે છે અને સરકાર પસંદ કરવાના લોકોના અધિકારને નબળી પાડે છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે આ બિલો એક્ઝિક્યુટિવ એજન્સીઓને “નજીકના આરોપો અને શંકાઓના આધારે ન્યાયાધીશ અને જલ્લાદ બનવાની” છૂટ આપશે.
“આ સરકાર પોલીસ રાજ્ય બનાવવા માટે તૈયાર છે. આ ચૂંટાયેલી સરકાર પર મૃત્યુદંડ સમાન હશે. આ દેશને પોલીસ રાજ્યમાં ફેરવવા માટે ભારતના બંધારણમાં સુધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે,” તેમણે કહ્યું.
કોંગ્રેસ સાંસદ મનીષ તિવારીએ પણ ત્રણ બિલોની ટીકા કરી અને તેમને ‘વિનાશક‘ ગણાવ્યા, કહ્યું કે તે એક્ઝિક્યુટિવ એજન્સી અધિકારીને વડા પ્રધાનના ‘બોસ‘ બનાવશે. “બંધારણ કહે છે કે કાયદાનું શાસન હોવું જાેઈએ, અને તેનો આધાર એ છે કે તમે દોષિત સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી નિર્દોષ છો. આ બિલ તેને બદલવાની આશા રાખે છે,” તેમણે કહ્યું.
વિપક્ષી સાંસદોએ બિલોની નકલો ફાડી નાખી
ગૃહની કાર્યવાહી દરમિયાન, કેટલાક વિપક્ષી સાંસદોએ ત્રણ વિવાદાસ્પદ બિલોની નકલો ફાડીને શાહ તરફ ફેંકી દીધી, જેના પગલે ગૃહ બપોરે ૩ વાગ્યા સુધી સ્થગિત કરવામાં આવ્યું. કોંગ્રેસના સાંસદ કે.સી. વેણુગોપાલે પણ સોહરાબુદ્દીન કેસમાં શાહની ‘નૈતિકતા‘ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા, પરંતુ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ પાર્ટીના સૌથી જૂના નેતાનો વિરોધ કરતા કહ્યું કે તેમણે જેલમાં મોકલવામાં આવે તે પહેલાં જ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.
વિપક્ષ જનતા સામે સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો પડી ગયો: અમિત શાહ
આ દરમિયાન, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (ટીએમસી) સાંસદ કલ્યાણ બેનર્જી પણ ગૃહમાં બોલતા કોઈપણ વ્યક્તિ તરફ આગળ વધતા જાેવા મળ્યા હતા, પરંતુ કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી રવનીત સિંહે તેમને અટકાવ્યા હતા.
આ બિલોના ઉદ્દેશ્યો શું છે?
કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સરકાર (સુધારા) બિલ, ૨૦૨૫ કહે છે કે ગંભીર ગુનાહિત આરોપોને કારણે ધરપકડ કરાયેલ અને અટકાયતમાં લેવામાં આવેલા મુખ્ય પ્રધાન અથવા મંત્રીને દૂર કરવા માટે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સરકાર અધિનિયમ, ૧૯૬૩ (૧૯૬૩ ના ૨૦) હેઠળ કોઈ જાેગવાઈ નથી. તેથી, આવા કિસ્સાઓમાં મુખ્યમંત્રી અથવા મંત્રીને દૂર કરવા માટે કાનૂની માળખું પૂરું પાડવા માટે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સરકાર અધિનિયમ, ૧૯૬૩ ની કલમ ૪૫ માં સુધારો કરવાની જરૂર છે. આ બિલ ઉપરોક્ત ઉદ્દેશ્યોને પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
બંધારણ (એકસો ત્રીસમો સુધારો) બિલ, ૨૦૨૫ ના ઉદ્દેશ્યો કહે છે કે ગંભીર ગુનાહિત આરોપોને કારણે ધરપકડ કરાયેલા અને કસ્ટડીમાં રાખેલા મંત્રીને દૂર કરવા માટે બંધારણ હેઠળ કોઈ જાેગવાઈ નથી. તેથી, આવા કિસ્સાઓમાં વડા પ્રધાન અથવા કેન્દ્રીય મંત્રી પરિષદના મંત્રી અને રાજ્યો અને રાષ્ટ્રીય રાજધાની પ્રદેશ દિલ્હીના મંત્રી પરિષદના મુખ્યમંત્રી અથવા મંત્રીને દૂર કરવા માટે કાનૂની માળખું પૂરું પાડવા માટે બંધારણની કલમ ૭૫, ૧૬૪ અને ૨૩૯છછ માં સુધારો કરવાની જરૂર છે. આ બિલ ઉપરોક્ત ઉદ્દેશ્યોને પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન (સુધારા) બિલ, ૨૦૨૫ ના ઉદ્દેશ્યો કહે છે કે જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ, ૨૦૧૯ (૨૦૧૯ ના ૩૪) હેઠળ ગંભીર ગુનાહિત આરોપોને કારણે ધરપકડ કરાયેલ અને અટકાયતમાં લેવામાં આવેલા મુખ્યમંત્રી અથવા મંત્રીને દૂર કરવા માટે કોઈ જાેગવાઈ નથી. તેથી, આવા કિસ્સાઓમાં મુખ્યમંત્રી અથવા મંત્રીને દૂર કરવા માટે કાનૂની માળખું પૂરું પાડવા માટે જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ, ૨૦૧૯ ની કલમ ૫૪ માં સુધારો કરવાની જરૂર છે. બિલ ઉપરોક્ત ઉદ્દેશ્યોને પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.