યુએસ સૈન્યએ ઈરાની રડાર અને ડ્રોન સુવિધાઓ પર હુમલા કર્યા છે, અને કહ્યું છે કે આ કાર્યવાહી ઈરાન દ્વારા આક્રમક કાર્યવાહી તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા બાદ સ્વ-બચાવમાં કરવામાં આવી હતી. સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરાયેલા એક નિવેદનમાં, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ) એ જણાવ્યું હતું કે આ હુમલાઓ સપ્તાહના અંતે ગોરુક અને કેશમ ટાપુ પર રડાર સ્થાપનો અને ડ્રોન કમાન્ડ-એન્ડ-કંટ્રોલ સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા હતા.
ડ્રોન શૂટડાઉનનો જવાબ
સેન્ટકોમ અનુસાર, ઈરાન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય પાણી ઉપર ઉડતા યુએસ સ્ઊ-૧ ડ્રોનને કથિત રીતે તોડી પાડ્યા બાદ આ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી. યુએસ સૈન્યએ કહ્યું કે આ હુમલાઓ “માપેલા અને ઇરાદાપૂર્વક” કરવામાં આવ્યા હતા અને તેનો હેતુ પ્રદેશમાં ઈરાની લશ્કરી સંપત્તિઓ દ્વારા ઉભા થયેલા તાત્કાલિક જાેખમોને સંબોધવાનો હતો.
યુએસએ ઈરાની રડાર અને ડ્રોન સ્થળો પર હુમલા કર્યા
સેન્ટકોમે કહ્યું કે યુએસ ફાઇટર એરક્રાફ્ટે ઈરાની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ, એક ડ્રોન નિયંત્રણ સ્ટેશન અને બે એક-માર્ગી હુમલાના ડ્રોનને નિશાન બનાવ્યા અને નાશ કર્યા. સૈન્યએ દાવો કર્યો કે ડ્રોન પ્રાદેશિક પાણીમાં કાર્યરત વાણિજ્યિક અને લશ્કરી જહાજાે માટે સીધો ખતરો છે, જેના કારણે ઝડપી પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી.
કોઈ યુએસ જાનહાનિના અહેવાલ નથી
અમેરિકન અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે કાર્યવાહી દરમિયાન કોઈ અમેરિકન લશ્કરી કર્મચારી ઘાયલ થયો નથી. આ હુમલાઓ વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે સતત તણાવ વચ્ચે થયા છે, જાેકે આ ક્ષેત્રમાં નાજુક યુદ્ધવિરામ જાળવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.
સેન્ટકોમે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે યુએસ દળો કોઈપણ ધમકીઓ સામે અમેરિકન કર્મચારીઓ, સંપત્તિ અને હિતોનું રક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખશે. કમાન્ડે કહ્યું કે તે પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખતી વખતે “અનધિકૃત ઈરાની આક્રમણ” તરીકે વર્ણવેલ જવાબ આપવા માટે તૈયાર છે.
અમેરિકા સાથે કોઈપણ સોદા માટે ઈરાનની શરતો
ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી તેના રાષ્ટ્રીય હિતો અને અધિકારોનું સંપૂર્ણ રક્ષણ ન થાય ત્યાં સુધી તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે કોઈપણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરશે નહીં તેના એક દિવસ પછી આ આવ્યું છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે મહિનાઓથી ચાલી રહેલા તણાવને ઉકેલવા માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલુ છે.
ટેલિવિઝન સંબોધનમાં બોલતા, ઈરાનના સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે કહ્યું કે ઈરાની વાટાઘાટકારો અમેરિકન પ્રતિબદ્ધતાઓ પ્રત્યે સાવધ રહે છે. તેમણે કહ્યું કે તેહરાન ફક્ત વોશિંગ્ટન તરફથી મળેલા ખાતરીઓ પર આધાર રાખતું નથી અને ઈરાની લોકોના અધિકારોનું સંપૂર્ણ રક્ષણ થાય તે સુનિશ્ચિત કર્યા પછી જ કરારને મંજૂરી આપશે.
વાટાઘાટોમાં ઈરાનની મુખ્ય માંગણીઓમાંની એક યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને તેના સાથીઓ દ્વારા લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધોને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવાની છે. તેહરાન વિદેશી બેંકોમાં સ્થિર રહેલી અબજાે ડોલરની સંપત્તિ સુધી પહોંચ મેળવવા પણ માંગે છે.
ઈરાની અધિકારીઓ વારંવાર દલીલ કરી રહ્યા છે કે કોઈપણ સ્થાયી કરાર માટે અર્થપૂર્ણ પ્રતિબંધો રાહત જરૂરી છે.
ઈરાન વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા માર્ગોમાંથી એક, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંબંધિત ગેરંટી માટે પણ દબાણ કરી રહ્યું છે. વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ શિપમેન્ટનો નોંધપાત્ર હિસ્સો સાંકડી જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે, જે તેની સુરક્ષાને પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો બંને માટે મુખ્ય ચિંતા બનાવે છે.
જ્યારે અહેવાલો સૂચવે છે કે વાટાઘાટકારોએ ઘણા મુદ્દાઓ પર પ્રગતિ કરી છે, ત્યારે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ અસંમતિનો સૌથી મુશ્કેલ મુદ્દો રહ્યો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ લાંબા સમયથી તેહરાનની પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ પર મર્યાદા માંગી રહ્યું છે, જ્યારે ઈરાન જાળવી રાખે છે કે તેનો કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે છે.
બાકી રહેલા તફાવતો હોવા છતાં, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં વાટાઘાટો અંગે આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો હતો, અને કહ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન એક કરારની નજીક જઈ રહ્યા છે. ટ્રમ્પના મતે, ચર્ચામાં પ્રગતિ થઈ છે, અને ઈરાને તેની પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓને લગતી ચિંતાઓને દૂર કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
જાેકે, મુખ્ય મુદ્દાઓ હજુ પણ વણઉકેલાયેલા હોવાથી, અંતિમ સોદો થાય તે પહેલાં વાટાઘાટકારોને નોંધપાત્ર પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે.