અમેરિકાના વિદેશ વિભાગના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે, ગાઝામાં હમાસ શાસન કરશે નહીં
ચિકન ભાવ નિયમનથી લઈને સિગારેટ પર ફી વસૂલવા સુધી, હમાસ ગાઝા પર નિયંત્રણ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે કારણ કે યુએસ તેના ભવિષ્ય માટે ધીમે ધીમે યોજનાઓ બનાવી રહ્યું છે, ગાઝાના લોકો કહે છે કે, તે વચન મુજબ સત્તા સોંપશે કે નહીં તે અંગે હરીફોની શંકાઓમાં વધારો કરે છે.
ગયા મહિને યુદ્ધવિરામ શરૂ થયા પછી, હમાસે ઝડપથી તે વિસ્તારો પર પોતાનો કબજાે ફરીથી સ્થાપિત કર્યો જ્યાંથી ઇઝરાયલ પાછો ખેંચી ગયો, ઇઝરાયલ સાથે સહયોગ, ચોરી અથવા અન્ય ગુનાઓનો આરોપ લગાવતા ડઝનેક પેલેસ્ટિનિયનોની હત્યા કરી. વિદેશી શક્તિઓ જૂથને નિ:શસ્ત્ર કરવા અને સરકાર છોડી દેવાની માંગ કરે છે પરંતુ હજુ સુધી તેમની જગ્યા કોણ લેશે તે અંગે સંમત થયા નથી.
હવે, એક ડઝન ગાઝાના લોકો કહે છે કે તેઓ અન્ય રીતે હમાસનું નિયંત્રણ અનુભવી રહ્યા છે. અધિકારીઓ હમાસના કબજા હેઠળના ગાઝાના વિસ્તારોમાં આવતી દરેક વસ્તુ પર નજર રાખે છે, ઇંધણ તેમજ સિગારેટ સહિત કેટલાક ખાનગી આયાતી માલ પર ફી વસૂલ કરે છે અને માલ માટે વધુ પડતો ચાર્જ લેતા વેપારીઓને દંડ કરે છે, ગાઝાના ૧૦ લોકો અનુસાર, જેમાંથી ત્રણ વેપારીઓ સીધા જ્ઞાન ધરાવતા હતા.
હમાસ સરકારના મીડિયા ઓફિસના વડા ઇસ્માઇલ અલ-થવાબ્તાએ જણાવ્યું હતું કે હમાસ દ્વારા સિગારેટ અને ઇંધણ પર કર લાદવાના અહેવાલો ખોટા છે, સરકાર કોઈપણ કર વધારી રહી હોવાનો ઇનકાર કરે છે.
વિશ્લેષકે હમાસને પ્રવેશતા જાેયો
થોબ્તાએ કહ્યું કે સત્તાવાળાઓ ફક્ત તાત્કાલિક માનવતાવાદી અને વહીવટી કાર્યો કરી રહ્યા હતા, જ્યારે ભાવોને નિયંત્રિત કરવા માટે “સખત પ્રયાસો” કરી રહ્યા હતા. તેમણે નવા ટેકનોક્રેટિક વહીવટને સોંપવાની હમાસની તૈયારીનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, અને કહ્યું કે તેનો હેતુ ગાઝામાં અરાજકતા ટાળવાનો છે: “અમારું લક્ષ્ય સંક્રમણ સરળતાથી આગળ વધે”.
ગાઝા મોલના માલિક હાતેમ અબુ દલાલે કહ્યું કે ભાવ ઊંચા હતા કારણ કે ગાઝામાં પૂરતો માલ આવી રહ્યો ન હતો. સરકારી પ્રતિનિધિઓ અર્થતંત્રમાં વ્યવસ્થા લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા – આસપાસ પ્રવાસ કરી રહ્યા હતા, માલની તપાસ કરી રહ્યા હતા અને કિંમતો નક્કી કરી રહ્યા હતા, તેમણે કહ્યું.
મધ્ય ગાઝાના નુસીરાત વિસ્તારમાં ખરીદી કરતા મોહમ્મદ ખલીફાએ કહ્યું કે ભાવોને નિયંત્રિત કરવાના પ્રયાસો છતાં સતત બદલાતા રહે છે. “તે સ્ટોક એક્સચેન્જ જેવું છે,” તેમણે કહ્યું.
“ભાવો ઊંચા છે. કોઈ આવક નથી, સંજાેગો મુશ્કેલ છે, જીવન મુશ્કેલ છે, અને શિયાળો આવી રહ્યો છે,” તેમણે કહ્યું.
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગાઝા યોજનાએ ૧૦ ઓક્ટોબરના રોજ યુદ્ધવિરામ અને ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ ના રોજ ઇઝરાયલ પર હમાસના નેતૃત્વ હેઠળના હુમલા દરમિયાન પકડાયેલા છેલ્લા જીવિત બંધકોને મુક્ત કરવાની ખાતરી આપી.
આ યોજનામાં સંક્રમણ સત્તાની સ્થાપના, બહુરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા દળની તૈનાતી, હમાસનું નિ:શસ્ત્રીકરણ અને પુનર્નિર્માણ શરૂ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
પરંતુ મીડિયા સૂત્રોએ, બહુવિધ સ્ત્રોતોને ટાંકીને, આ અઠવાડિયે અહેવાલ આપ્યો હતો કે ગાઝાના વાસ્તવિક વિભાજનની શક્યતા વધુને વધુ દેખાઈ રહી છે, ઇઝરાયલી દળો હજુ પણ અડધાથી વધુ પ્રદેશમાં તૈનાત છે અને યોજનાને આગળ વધારવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા છે.
ગાઝાના લગભગ ૨ મિલિયન લોકો હમાસ દ્વારા નિયંત્રિત વિસ્તારોમાં રહે છે, જેમણે ૨૦૦૭ માં રાષ્ટ્રપતિ મહમૂદ અબ્બાસની પેલેસ્ટિનિયન ઓથોરિટી (ઁછ) અને તેમના ફતહ ચળવળ પાસેથી પ્રદેશનો નિયંત્રણ કબજે કર્યો હતો.
વોશિંગ્ટન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ થિંક-ટેન્કના વરિષ્ઠ ફેલો ગૈથ અલ-ઓમારીએ જણાવ્યું હતું કે હમાસના પગલાંનો હેતુ ગાઝાવાસીઓ અને વિદેશી શક્તિઓને સમાન રીતે બતાવવાનો હતો કે તેને બાયપાસ કરી શકાતું નથી.
“આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય જેટલો લાંબો સમય રાહ જાેશે, હમાસ વધુ મજબૂત બનશે,” ઓમારીએ કહ્યું.
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ: હમાસ ‘શાસન કરશે નહીં‘
ગાઝાના લોકોના હમાસ દ્વારા કેટલાક માલસામાન પર ફી વસૂલવાના અહેવાલો, અન્ય અહેવાલિત પ્રવૃત્તિઓ પર ટિપ્પણી કરવા માટે પૂછવામાં આવતા, યુ.એસ. સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના પ્રવક્તાએ કહ્યું: “આ જ કારણ છે કે હમાસ ગાઝામાં શાસન કરી શકતું નથી અને કરશે પણ નહીં”.
પ્રવક્તાએ કહ્યું કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ટ્રમ્પની યોજનાને મંજૂરી આપે પછી નવી ગાઝા સરકારની રચના થઈ શકે છે, તેમણે ઉમેર્યું કે બહુરાષ્ટ્રીય દળની રચના તરફ પ્રગતિ થઈ છે.
પીએ ગાઝાની નવી સરકારમાં પોતાનો મત આપવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે, જાેકે ઇઝરાયલ ફરીથી ગાઝા ચલાવવાના વિચારને નકારી કાઢે છે. નવી ગવર્નિંગ બોડી કેવી રીતે બનાવવી જાેઈએ તે અંગે ફતાહ અને હમાસ વચ્ચે મતભેદ છે.
ગાઝામાં ફતાહના પ્રવક્તા મુન્થર અલ-હાયકે કહ્યું કે હમાસની કાર્યવાહી “સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે હમાસ શાસન ચાલુ રાખવા માંગે છે”.
ઇઝરાયલ દ્વારા કબજા હેઠળના વિસ્તારોમાં, હમાસનો વિરોધ કરતા નાના પેલેસ્ટિનિયન જૂથોનો પગપેસારો છે, જે તેના માટે એક પડકાર છે.
ગાઝાન લોકો ભયંકર પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરી રહ્યા છે, જાેકે યુદ્ધવિરામ પછી વધુ સહાય આવી છે.
તેઓ ‘બધું રેકોર્ડ કરે છે‘
ગાઝાનના એક વરિષ્ઠ ખાદ્ય આયાતકારે જણાવ્યું હતું કે હમાસ સંપૂર્ણ કરવેરા નીતિમાં પાછા ફર્યા નથી, પરંતુ તેઓ “બધું જુએ છે અને રેકોર્ડ કરે છે”.
તેઓ પ્રવેશ કરતી દરેક વસ્તુનું નિરીક્ષણ કરે છે, રૂટ પર ચેકપોઇન્ટ બનાવે છે, અને ટ્રકોને રોકે છે અને ડ્રાઇવરોની પૂછપરછ કરે છે, એમ તેમણે ઓળખવાનો ઇનકાર કરતા જણાવ્યું હતું. ભાવમાં છેડછાડ કરનારાઓને દંડ કરવામાં આવે છે, જે કેટલાક ભાવ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ તે હજુ પણ યુદ્ધ શરૂ થયા પહેલા કરતા ઘણા વધારે છે અને લોકો ફરિયાદ કરે છે કે તેમની પાસે પૈસા નથી.
યુદ્ધ પહેલા હમાસની ગાઝા સરકારે પોલીસ સહિત ૫૦,૦૦૦ જેટલા લોકોને રોજગારી આપી હતી. થાવબ્તાએ કહ્યું કે તેમાંથી હજારો લોકો માર્યા ગયા હતા, અને બાકીના લોકો નવા વહીવટ હેઠળ કામ કરવાનું ચાલુ રાખવા માટે તૈયાર હતા.
હમાસના અધિકારીઓએ યુદ્ધ દરમિયાન તેમને પગાર ચૂકવવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું, જાેકે તેણે સૌથી વધુ ઘટાડો કર્યો હતો, દર મહિને ૧,૫૦૦ શેકેલ (ઇં૪૭૦) વેતનનું પ્રમાણ બનાવ્યું હતું, હમાસના સૂત્રો અને આ બાબતથી પરિચિત અર્થશાસ્ત્રીઓએ જણાવ્યું હતું. એક રાજદ્વારીએ જણાવ્યું હતું કે એવું માનવામાં આવે છે કે હમાસે વેતન ચૂકવવા માટે સંગ્રહિત રોકડનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
હમાસ સરકારે ચાર પ્રાદેશિક ગવર્નરોને બદલી નાખ્યા હતા, જે માર્યા ગયા હતા, એમ હમાસના નજીકના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું. હમાસના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે જૂથે તેના ગાઝા પોલિટબ્યુરોના ૧૧ સભ્યોને પણ બદલી નાખ્યા હતા જે મૃત્યુ પામ્યા હતા.
ગાઝા સિટીના કાર્યકર્તા અને વિવેચક મુસ્તફા ઇબ્રાહિમે કહ્યું હતું કે હમાસ ટ્રમ્પ યોજનામાં વિલંબનો “પોતાના શાસનને મજબૂત બનાવવા” માટે ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. “શું તેને આમ કરવાનું ચાલુ રાખવા દેવામાં આવશે? મને લાગે છે કે વૈકલ્પિક સરકાર ન આવે ત્યાં સુધી તે ચાલુ રહેશે,” તેમણે કહ્યું.