સુપ્રીમ કોર્ટે યુજીસીના નવા નિયમો પર સ્ટે આપ્યો છે. સીજેઆઈએ એસજી તુષાર મહેતાને કેટલાક પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓની સમિતિ બનાવવાનું વિચારવા કહ્યું જેથી સમાજ એક સાથે વિકાસ કરી શકે અને આવા ભેદભાવ ન કરે. યુજીસીના નવા નિયમોએ વ્યાપક વિવાદ ઉભો કર્યો છે કારણ કે ટીકાકારોએ દલીલ કરી હતી કે તે સામાન્ય શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓ સામે એકતરફી અને ભેદભાવપૂર્ણ છે. યુજીસીના નવા નિયમો સામે અરજીઓ એડવોકેટ વિનીત જિંદાલ, મૃત્યુંજય તિવારી અને રાહુલ દીવાન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી છે.
યુજીસીએ તાજેતરમાં યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજાેમાં ફરિયાદ નિવારણ અને વંચિત જૂથોને ટેકો આપવા માટે એક માળખાગત માળખું રચવા માટે – ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં સમાનતાનો પ્રમોશન રેગ્યુલેશન્સ, ૨૦૨૬ – નિયમોનો એક નવો સેટ સ્થાપિત કર્યો છે. દરમિયાન, યુજીસીના નવા નિયમોએ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને સામાજિક જૂથોમાં હોબાળો મચાવ્યો છે અને યુજીસીના નિયમોમાં “જાતિ આધારિત ભેદભાવ” શબ્દ કેવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યો છે તે અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.
ેંય્ઝ્રના નવા નિયમો મુજબ, દરેક ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાએ સમાન તક કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવું જાેઈએ અને તે નાગરિક સમાજ જૂથો, પોલીસ અને જિલ્લા વહીવટ, ફેકલ્ટી સભ્યો, સ્ટાફ, સ્થાનિક મીડિયા, જિલ્લા વહીવટ અને પોલીસ સાથે સંકલન કરશે. કેન્દ્ર કાનૂની સહાયની સુવિધા માટે જિલ્લા અને રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરશે.
સંસ્થાના વડા દ્વારા રચાયેલ સમાન તક કેન્દ્રમાં અન્ય પછાત વર્ગો (ર્ંમ્ઝ્ર), અનુસૂચિત જાતિ (જીઝ્ર), અનુસૂચિત જનજાતિ (જી્), અપંગ વ્યક્તિઓ (ઁુડ્ઢ), મહિલાઓના પ્રતિનિધિઓ હશે.
ેંય્ઝ્રના નવા નિયમો હેઠળ, કેન્દ્ર સમાનતા સંબંધિત નીતિઓ અને કાર્યક્રમોના અમલીકરણ, વંચિત જૂથોને શૈક્ષણિક, નાણાકીય માર્ગદર્શન પૂરું પાડવા અને અધિકારીઓ અને નાગરિક સમાજ સાથે સંકલન કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.
દરમિયાન, ેંય્ઝ્રના નવા નિયમોએ સોશિયલ મીડિયા પર હોબાળો મચાવ્યો છે, જેમાં ેંય્ઝ્ર નિયમનમાં “જાતિ-આધારિત ભેદભાવ” શબ્દને કેવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યો છે તે અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. “જાતિ-આધારિત ભેદભાવનો અર્થ ફક્ત જાતિ અથવા જનજાતિના આધારે અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ અને અન્ય પછાત વર્ગોના સભ્યો સામે ભેદભાવ થાય છે,” જેમ કે ેંય્ઝ્ર નિયમોમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ઈંજીરટ્ઠદ્ર્બીહેંય્ઝ્ર એ માઇક્રો બ્લોગિંગ પ્લેટફોર્મ પર ટોચના ટ્રેન્ડ્સમાંનો એક છે – ઠ કારણ કે નેટીઝન્સ ેંય્ઝ્ર ના નવા નિયમોને સામાન્ય શ્રેણી વિરોધી કાયદાઓ તરીકે ટીકા કરી રહ્યા છે.
“નવા ેંય્ઝ્ર “ઇક્વિટી” નિયમો ૨૦૨૬ ર્નિલજ્જતાથી સામાન્ય શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓને કેમ્પસમાં હિંસાના ગુનેગારો તરીકે ચિહ્નિત કરે છે – ફક્ત બિન-અનામત પરિવારોમાં જન્મ લેવા બદલ! ઇક્વિટી સમિતિઓ અમારી સામે ઢંકાયેલી છે, ખોટા દાવાઓથી કોઈ રક્ષણ નથી, અને કેમ્પસ જાતિ યુદ્ધના મેદાનમાં ફેરવાઈ રહ્યા છે.”
સુપ્રીમ કોર્ટ નવા ેંય્ઝ્ર નિયમો સામે જાહેર હિતની અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી, જે તમામ ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને ભેદભાવની ફરિયાદોને ઉકેલવા અને સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સમાનતા સમિતિઓની રચના કરવાનો આદેશ આપે છે.
અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે નિયમો અન્યાયી છે અને તેમાં પૂરતા રક્ષણનો અભાવ છે, જેના કારણે સંભવિત દુરુપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે અગાઉ આ મામલાને તાત્કાલિક સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરવા સંમતિ આપી હતી. આ અરજીઓ મૃત્યુંજય તિવારી, એડવોકેટ વિનીત જિંદાલ અને રાહુલ દીવાન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી છે.