આરોગ્યસંભાળનો આધાર દર્દી અને હોસ્પિટલ વચ્ચેના વિશ્વાસ પર રહેલો છે. જ્યારે કોઈ દર્દી હોસ્પિટલમાં આવે છે, ત્યારે તે પોતાના સ્વાસ્થ્યની જવાબદારી ડૉક્ટર, નર્સ અને અન્ય આરોગ્યકર્મીઓના હાથમાં સોંપે છે.
પરંતુ દર્દીની સુરક્ષા માત્ર એક વ્યક્તિની જવાબદારી નથી. સારવારના દરેક તબક્કે કરવામાં આવતી અનેક નાની-નાની ચકાસણીઓ અને સાવચેતીઓ મળીને દર્દીની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. દર વર્ષે 17 સપ્ટેમ્બરે ઉજવાતા વિશ્વ દર્દી સુરક્ષા દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે દર્દીની સુરક્ષા માત્ર મોટી તબીબી ભૂલો ટાળવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેમાં રોજિંદી પ્રેક્ટિસનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમ કે યોગ્ય દર્દીની ઓળખ ચકાસવી, યોગ્ય દવા આપવી, સ્વચ્છતા જાળવવી, દર્દીની મહત્વપૂર્ણ તબીબી માહિતી તપાસવી અને સારવાર અંગેની સૂચનાઓ દર્દીને સરળતાથી સમજાય તે સુનિશ્ચિત કરવું. દર્દી પણ સારવારનો મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર દર્દી અને તેના પરિવારજનો પોતાની સારવારમાં સક્રિય રીતે જોડાય તો તેનાથી પણ ફરક પડી શકે છે.
દર્દીએ પોતાની અગાઉની બીમારીઓ, હાલમાં લેવામાં આવતી દવાઓ અને કોઈપણ જાણીતી એલર્જી વિશે ડૉક્ટરને સંપૂર્ણ માહિતી આપવી જોઈએ. જો કોઈ દવા, સારવાર અથવા ડૉક્ટરની સૂચના સમજવામાં ન આવે, તો દર્દીએ નિઃસંકોચ પ્રશ્ન પૂછવો જોઈએ. પોતાની સારવાર વિશે યોગ્ય માહિતી સમજવી અને જરૂર પડે ત્યારે સવાલ પૂછવો સારવારને વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. દર્દીની સુરક્ષા માત્ર સારવારથી શરૂ થતી નથી, પરંતુ યોગ્ય વાતચીત અને દરેક બાબતમાં સાવચેતી રાખવાથી શરૂ થાય છે.
આરોગ્યકર્મીઓ માટે સલામતીના નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે, પરંતુ દર્દી અને પરિવારજનો પણ આ પ્રક્રિયાના મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે. પ્રશ્નો પૂછવા, સંપૂર્ણ માહિતી આપવી અને પોતાની મૂંઝવણો દૂર કરવી સારવારને વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે.