પાકિસ્તાનના દક્ષિણપશ્ચિમ બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં કોલસાની ખાણમાં થયેલા શક્તિશાળી વિસ્ફોટમાં ઓછામાં ઓછા ૩૨ ખાણિયો માર્યા ગયા હતા અને ૧૦ અન્ય ફસાયેલા હતા. બચાવ ટીમોએ ખાણની અંદર ઊંડાણમાં કામગીરી ચાલુ રાખી હતી, કારણ કે મૃત્યુઆંક વધુ વધી શકે છે, અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે બચી ગયેલા લોકોને શોધવાની શક્યતા ઝડપથી ઘટી રહી છે. બલુચિસ્તાનની પ્રાંતીય રાજધાની ક્વેટાની બહાર આ વિસ્ફોટ થયો હતો. સરકારી ખાણ નિરીક્ષક ગની બલોચના જણાવ્યા અનુસાર, ખાણની અંદર મિથેન ગેસના સંચયને કારણે વિસ્ફોટ થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે ભૂગર્ભ કોલસા ખાણકામમાં એક સામાન્ય પરંતુ જીવલેણ ખતરો છે.
ધૂંધળી આશાઓ વચ્ચે બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે
ચાલુ બચાવ કામગીરી દરમિયાન ૨૫ વધુ શોધવા પહેલાં કટોકટી ટીમોએ શરૂઆતમાં સ્થળ પરથી સાત મૃતદેહો બહાર કાઢ્યા હતા, જેનાથી મૃત્યુઆંક ૩૨ થયો હતો. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ૧૦ ખાણિયો હજુ પણ ભૂગર્ભમાં ફસાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે કારણ કે બચાવકર્તાઓ તેમના સુધી પહોંચવા માટે સાવધાનીપૂર્વક કામ કરી રહ્યા હતા.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરેક ફસાયેલા કામદારનો હિસાબ ન મળે ત્યાં સુધી શોધ કામગીરી ચાલુ રહેશે. જાે કે, અધિકારીઓએ સ્વીકાર્યું કે પરિસ્થિતિ ગંભીર રહી છે કારણ કે મિથેન વિસ્ફોટો ભૂગર્ભ ખાણોમાં ઝડપથી ઓક્સિજનનો ઉપયોગ કરે છે. “મીથેન ગેસ વિસ્ફોટ પછી કોઈને જીવતા શોધવાની શક્યતા ઓછી થઈ જાય છે કારણ કે ઓક્સિજનનું સ્તર શૂન્ય થઈ જાય છે, અને બચાવકર્તાઓ ખાણની અંદર પણ સાવધાનીપૂર્વક આગળ વધી રહ્યા છે,” બલોચે કહ્યું.
મૃતદેહો પરિવારોને સોંપવામાં આવ્યા
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ખાણમાંથી મળેલા મૃતદેહોને દફનાવવા માટે પીડિતોના પરિવારોને સોંપવામાં આવી રહ્યા છે. દરમિયાન, હજુ પણ ફસાયેલા લોકોના ચિંતિત સંબંધીઓ બચાવ ટીમો તરફથી સકારાત્મક સમાચારની આશા રાખીને સ્થળ પર રાહ જાેતા રહ્યા. બલુચિસ્તાનના ખાણ અને ખનિજ મંત્રી શોએબ નોશેરવાનીએ જણાવ્યું હતું કે બચાવ કર્મચારીઓ બાકીના ખાણિયાઓ સુધી પહોંચવા માટે અત્યંત પડકારજનક પરિસ્થિતિઓમાં કામ કરી રહ્યા છે. શોકગ્રસ્ત પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરતા, નોશેરવાનીએ વિસ્ફોટમાં જીવ ગુમાવનારા દરેક ખાણિયોના પરિવાર માટે ૫૦૦,૦૦૦ પાકિસ્તાની રૂપિયા (લગભગ ેંજીડ્ઢ ૧,૮૦૦) ની નાણાકીય સહાયની જાહેરાત કરી.
વિસ્ફોટની તપાસનો આદેશ
પ્રાંતીય મંત્રીએ કહ્યું કે વિસ્ફોટનું ચોક્કસ કારણ નક્કી કરવા માટે અધિકારીઓ વિગતવાર તપાસ કરશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સરકાર ખામીઓ ઓળખવા અને સમાન દુર્ઘટનાઓ અટકાવવા માટે સલામતીના પગલાં મજબૂત કરવા માટે હાલના ખાણકામ સલામતી પ્રોટોકોલની સમીક્ષા કરશે.
મજૂર સંગઠને બેદરકારીનો આરોપ લગાવ્યો
કોલસા ખાણકામ કરનારાઓના મજૂર સંગઠને આ ઘટના માટે કથિત બેદરકારીનો આરોપ લગાવ્યો અને જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી. એક નિવેદનમાં, પાકિસ્તાન સેન્ટ્રલ માઇન્સ લેબર ફેડરેશનએ સરકારને ખાણ સલામતી નિયમોનો કડક અમલ સુનિશ્ચિત કરવા અને સલામતી ધોરણોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહેલી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવા વિનંતી કરી.
પાકિસ્તાનમાં કોલસા ખાણ અકસ્માતો શા માટે સામાન્ય છે
પાકિસ્તાનમાં, ખાસ કરીને બલુચિસ્તાનમાં, જીવલેણ ખાણકામ અકસ્માતો વારંવાર બનતા રહે છે, જ્યાં ઘણી કોલસા ખાણોની પૂરતી વેન્ટિલેશન સિસ્ટમ, મિથેન ગેસ મોનિટરિંગ સાધનો અને અન્ય આવશ્યક સલામતી માળખાના અભાવ માટે ટીકા કરવામાં આવે છે. મજૂર સંગઠનોએ વારંવાર ખાણ સંચાલકો પર ફરજિયાત સલામતી ધોરણોને અવગણવાનો અને કામદારોને પૂરતા રક્ષણાત્મક સાધનો પૂરા પાડવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, જાેખમી કાર્યકારી વાતાવરણ હોવા છતાં.
બલુચિસ્તાનનું ખાણકામ ક્ષેત્ર અને તેના પડકારો
બલુચિસ્તાન ક્ષેત્રની દ્રષ્ટિએ પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો પ્રાંત છે પરંતુ તે તેના સૌથી ઓછા વિકસિત પ્રદેશોમાંનો એક છે. ખતરનાક કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ અને પ્રમાણમાં ઓછા વેતન હોવા છતાં, મર્યાદિત રોજગાર તકો અને વ્યાપક ગરીબીને કારણે હજારો પરિવારો તેમની આજીવિકા માટે કોલસા ખાણકામ પર આધાર રાખે છે. આ તાજેતરની દુર્ઘટનાએ ફરી એકવાર પાકિસ્તાનમાં ખાણ સલામતી અંગે લાંબા સમયથી ચાલી આવતી ચિંતાઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું છે અને દેશના ખાણકામ ક્ષેત્રમાં વ્યાવસાયિક સલામતી ધોરણોના મજબૂત અમલીકરણ માટે નવી માંગણીઓ કરી છે.