હમાસે એક મહત્વના ઘટનાક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને કહ્યું હતું કે, ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂની જાહેરાત કે તેમનો દેશ ગાઝામાં તેના નિયંત્રણ વિસ્તારનો વિસ્તાર કરશે તે ખતરનાક વધઘટ છે, કારણ કે યુરોપિયન રાજ્યો અને પેલેસ્ટિનિયન પ્રદેશના રહેવાસીઓએ પણ આ યોજના પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
ઓક્ટોબરમાં થયેલા યુદ્ધવિરામ કરાર હેઠળ ઇઝરાયલની સેના ગાઝાના ૫૩% ભાગ પર નિયંત્રણ રાખવાની હતી, પરંતુ નેતન્યાહૂએ શુક્રવારે કહ્યું હતું કે તે વિગતો અથવા સમયરેખા આપ્યા વિના તે વિસ્તારને પ્રારંભિક ૭૦% સુધી વધારશે.
પેલેસ્ટિનિયન આતંકવાદી જૂથ, જેણે ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ ના રોજ ઇઝરાયલ પર હુમલો કરીને ગાઝામાં બે વર્ષ સુધી વિનાશક યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું, તેમણે તેમની ટિપ્પણીઓને વંશીય સફાઇ અને પેલેસ્ટિનિયનોના બળજબરીથી વિસ્થાપન માટેની યોજના તરીકે વર્ણવી હતી.
મુખ્ય વિવાદો મુલતવી રાખવામાં આવ્યા
“ગાઝામાં કબજાની નવી વાસ્તવિકતા લાદવાનો કોઈપણ પ્રયાસ શૂન્ય અને ગેરકાયદેસર છે,” હમાસ સંચાલિત ગાઝા સરકારી મીડિયા ઓફિસના વડા ઇસ્માઇલ અલ-થવાબ્તાએ જણાવ્યું હતું, અને ઉમેર્યું હતું કે નેતન્યાહૂનું નિવેદન “ખતરનાક વધઘટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે”.
યુદ્ધવિરામના આઠ મહિનાથી વધુ સમય પછી, અને ઈરાનમાં યુદ્ધ પર વૈશ્વિક ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું હોવા છતાં, ગાઝાનો અંતર્ગત સંઘર્ષ સતત ઇઝરાયલી હુમલાઓ, નાગરિકો સુધી ઓછી સહાય પહોંચવા અને મોટી નવી હિંસાના જાેખમને કારણે વણઉકેલાયેલો રહ્યો છે.
ઇઝરાયલે પહેલાથી જ ગાઝામાં તેના નિયંત્રણ ક્ષેત્રને યુદ્ધવિરામ કરારમાં દર્શાવેલ “પીળી રેખા” પાછળના ૫૩% થી વધારીને લગભગ ૬૪% કરી દીધું છે, જેમાં તેણે સહાય જૂથો સાથે શેર કરેલા નકશામાં પ્રતિબંધિત તરીકે નિયુક્ત કરેલ વિસ્તાર છે.
નાના પેલેસ્ટિનિયન પ્રદેશમાં તંબુઓમાં ભરાયેલા ૨ મિલિયનથી વધુ ગાઝા રહેવાસીઓ માટે ઉપલબ્ધ જગ્યામાં વધુ ઘટાડો કરવાથી ત્યાં પહેલાથી જ ખરાબ પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થવાનું જાેખમ છે.
“આપણે ક્યાં જઈએ? સમુદ્રમાં? કોઈ જગ્યા નથી,” ખાન યુનિસમાં ૭૨ વર્ષીય મોહમ્મદ અલ-શગરાએ કહ્યું.
ગયા વર્ષે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલા કરારમાં તબક્કાવાર યુદ્ધવિરામની દેખરેખ માટે શાંતિ બોર્ડની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા તેને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
જાેકે, હમાસના નિ:શસ્ત્રીકરણ, ઇઝરાયલી સંપૂર્ણ પાછી ખેંચી લેવા અને ગાઝા સરકાર બનાવવા સહિતના વિવાદના ઘણા મુશ્કેલ ક્ષેત્રોને પ્રક્રિયાના અંત સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યા હતા. શાંતિ બોર્ડના વાટાઘાટકારો નિ:શસ્ત્રીકરણ મુદ્દા પર બંને પક્ષો સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે.
ઇઝરાયલ અને હમાસે વારંવાર એકબીજા પર યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. યુદ્ધવિરામની શરૂઆતથી ગાઝામાં ઇઝરાયલી હુમલાઓમાં ૯૦૦ થી વધુ પેલેસ્ટિનિયનો માર્યા ગયા છે જ્યારે પેલેસ્ટિનિયન આતંકવાદી હુમલાઓમાં ચાર ઇઝરાયલી સૈનિકો માર્યા ગયા છે.
ઇઝરાયલની સેના અને વડા પ્રધાન કાર્યાલયે નેતન્યાહૂના નિવેદન પર વધારાની માહિતી અને ટિપ્પણી માટે રોઇટર્સની વિનંતીનો તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો નથી.
શાંતિ બોર્ડના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે ?તે નેતન્યાહૂના નિવેદન પર કોઈ ટિપ્પણી કરશે નહીં.
બ્રિટિશ વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે ગાઝામાં ઇઝરાયલી નિયંત્રણનો વધુ વિસ્તરણ અસ્વીકાર્ય રહેશે અને પહેલાથી જ ભયાનક માનવતાવાદી પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરવાનું જાેખમ રહેશે.
યુએન સુરક્ષા પરિષદના સાથી કાયમી સભ્ય ફ્રાન્સે ટિપ્પણી માટેની વિનંતીઓનો તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો નથી.
જર્મન વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે જર્મની ગાઝા પર વધુ કબજાે કરવાની ઇઝરાયલી યોજનાઓ અંગે ચિંતિત છે અને પેલેસ્ટિનિયન પ્રદેશના કાયમી વિભાજનનો વિરોધ કરે છે.
વધુ હિંસાનું જાેખમ
આ વર્ષે ચૂંટણીઓનો સામનો કરી રહ્યા છીએ અને ઇરાન અને લેબનોનમાં યુદ્ધોમાં ઇઝરાયલના વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યોને સુરક્ષિત કરવામાં નિષ્ફળતાના દબાણ હેઠળ, નેતન્યાહુ મતદારોમાં પોતાનું સ્થાન મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હોઈ શકે છે.
“તેઓ મતદારો સામે કઠોર દેખાવા માટે કટિબદ્ધ છે અને તેમના વિરોધીઓ દ્વારા આ સાત મોરચાના યુદ્ધમાં લડ્યા હોવાનો આરોપ મૂકવામાં આવે છે, પરંતુ એક પણ યુદ્ધ જીત્યા નથી,” ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇસિસ ગ્રુપના ઇઝરાયલ-પેલેસ્ટાઇન પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર મેક્સ રોડેનબેકે જણાવ્યું હતું.
“જ્યાં સુધી ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર તરફથી કોઈ પ્રકારનો દબાણ ન આવે ત્યાં સુધી તે ખરેખર ખૂબ જ લોહિયાળ કંઈક તરફ પાછા ફરવાનું જાેખમ રાખે છે,” તેમણે ઉમેર્યું, ઇઝરાયલ હમાસ પર દબાણ વધારી રહ્યું છે તે અન્ય રીતો તરફ ઇશારો કરે છે જેમાં ગાઝા પર સતત સહાય પ્રતિબંધો અને હમાસના નેતાઓને લક્ષ્ય બનાવતા હુમલાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ગાઝાની અંદરના લોકો માટે, જ્યાં યુદ્ધ દરમિયાન લગભગ બધી વસ્તીને પોતાના ઘર છોડીને ભાગી જવું પડ્યું હતું અને મોટાભાગની વસ્તી હજુ પણ કામચલાઉ તંબુઓ અથવા આશ્રયસ્થાનોમાં રહે છે, ઇઝરાયલી લશ્કરી દબાણમાં વધારો થવાની સંભાવના ચિંતાજનક છે.
“અમને કોઈ યુદ્ધવિરામ કે કંઈ દેખાતું નથી અને તેઓ પીળી રેખાથી આગળ વધતા રહે છે. દુનિયા ક્યાં સુધી ચૂપ રહેશે?” ગાઝા શહેરના વિસ્થાપિત વ્યક્તિ મોહમ્મદ અલ-જુન્ડીએ કહ્યું.
ઇઝરાયલમાં, કડક લશ્કરી દબાણ તરફ પાછા ફરવાને સુરક્ષા બાજાે દ્વારા હમાસને નિ:શસ્ત્ર કરવા અને લાંબા ગાળાના કરાર સુધી પહોંચવા માટે દબાણ કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો માનવામાં આવે છે.
“એવું લાગે છે કે આપણે બીજી અથડામણ તરફ એક પગલું ભરી રહ્યા છીએ. પરંતુ મારું માનવું છે કે આ વખતે તે ખૂબ ટૂંકું હશે અને કદાચ નવા ભવિષ્ય તરફનો માર્ગ ખોલશે,” ઇઝરાયલના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર નેશનલ સિક્યુરિટી સ્ટડીઝના સંશોધક અને દેશના વ્યૂહાત્મક બાબતોના મંત્રાલયના ભૂતપૂર્વ અધિકારી કોબી માઇકલે જણાવ્યું.