અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહેલા પાકિસ્તાને શાંતિથી ઈરાની લશ્કરી વિમાનોને તેના એરફિલ્ડ્સ પર પાર્ક કરવાની મંજૂરી આપી, સંભવત: તેમને અમેરિકન હુમલાઓથી બચાવવા માટે, એક નવા અહેવાલમાં જણાવાયું છે, જે ઘટનાક્રમથી વાકેફ અમેરિકન અધિકારીઓને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મોટાભાગે ૮ એપ્રિલથી યુદ્ધવિરામ ચાલુ છે. ગયા મહિને પાકિસ્તાનમાં બંને પક્ષો વચ્ચે થયેલી સામ-સામે વાટાઘાટોમાં ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા ઈરાન પર હુમલાઓ કર્યા પછી શરૂ થયેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે કોઈ કરાર થયો ન હતો.
રવિવારે, ઈરાને પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધનો અંત લાવવાના હેતુથી અમેરિકાના શાંતિ પ્રસ્તાવનો જવાબ આપ્યો, જેમાં યુદ્ધ સંબંધિત નુકસાન માટે વળતર અને અમેરિકન નૌકાદળના નાકાબંધીનો અંત લાવવાની માંગ કરવામાં આવી. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો, ઈરાનના પ્રતિભાવને “સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય” ગણાવ્યો.
પાકિસ્તાને ઈરાનને તેના એરફિલ્ડ્સ પર લશ્કરી વિમાનો પાર્ક કરવાની મંજૂરી આપી: રિપોર્ટ
ઈસ્લામાબાદ, જે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કામ કરી રહ્યું છે, તેણે શાંતિથી ઈરાની લશ્કરી વિમાનોને તેના એરફિલ્ડ્સ પર પાર્ક કરવાની મંજૂરી આપી, સંભવત: તેમને અમેરિકન હવાઈ હુમલાઓથી બચાવી રહ્યું છે, મીડિયા સૂત્રોએ આ બાબતથી પરિચિત અમેરિકન અધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું.
ઈરાને પણ પડોશી દેશ અફઘાનિસ્તાનમાં નાગરિક વિમાનો ખસેડ્યા. અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તે ફ્લાઇટ્સમાં લશ્કરી વિમાનોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો કે નહીં તે સ્પષ્ટ નથી.
એકસાથે લેવામાં આવે તો, વિમાનોની ગતિવિધિઓ ઈરાનની બાકી રહેલી લશ્કરી અને ઉડ્ડયન સંપત્તિઓને સુરક્ષિત રાખવાના પ્રયાસનો ભાગ હોવાનું જણાય છે કારણ કે સંઘર્ષ વધ્યો હતો.
અમેરિકન અધિકારીઓ, જેમણે નામ ન આપવાની શરતે મીડિયા સ્ત્રોતો સાથે વાત કરી હતી, તેમણે જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પે એપ્રિલની શરૂઆતમાં યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કર્યાના થોડા દિવસો પછી જ તેહરાને પાકિસ્તાન એરફોર્સ બેઝ નૂર ખાન પર ઘણા વિમાનો મોકલ્યા હતા. નોંધનીય છે કે, આ બેઝ પાકિસ્તાનના રાવલપિંડી શહેર નજીક સ્થિત એક વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ લશ્કરી સુવિધા છે.
આ વિમાનમાં ઈરાની એરફોર્સ ઇઝ્ર-૧૩૦ શામેલ હોવાનું કહેવાય છે, જે લોકહીડ ઝ્ર-૧૩૦ હર્ક્યુલસ ટેક્ટિકલ ટ્રાન્સપોર્ટ પ્લેનનું સર્વેલન્સ અને ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરતું વેરિઅન્ટ છે.
પાકિસ્તાને દાવાઓને નકાર્યા
એક વરિષ્ઠ પાકિસ્તાની અધિકારીએ નૂર ખાન એર બેઝ સંબંધિત દાવાઓને ફગાવી દીધા. મીડિયા સાથે વાત કરતા, અધિકારીએ કહ્યું, “નૂર ખાન બેઝ ચશહેરનાૃ હૃદયમાં છે, ત્યાં પાર્ક કરેલા વિમાનોનો મોટો કાફલો ચલોકોનીૃ નજરથી છુપાવી શકાતો નથી.”
એક અફઘાન નાગરિક ઉડ્ડયન અધિકારીએ મીડિયા આઉટલેટને જણાવ્યું હતું કે મહાન એર દ્વારા સંચાલિત એક ઈરાની નાગરિક વિમાન યુદ્ધ શરૂ થયાના થોડા સમય પહેલા કાબુલમાં ઉતર્યું હતું. ઈરાની હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ થયા પછી, વિમાન કાબુલ એરપોર્ટ પર જ પાર્ક રહ્યું હતું.
તાલિબાનના મુખ્ય પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લાહ મુજાહિદે અફઘાનિસ્તાનમાં કોઈ ઈરાની વિમાન હાજર હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે સીબીએસ ન્યૂઝને કહ્યું, “ના, તે સાચું નથી અને ઈરાનને એવું કરવાની જરૂર નથી.”
યુએસ સેનેટર રિપોર્ટ પર પ્રતિક્રિયા આપે છે
રિપોર્ટના જવાબમાં, યુએસ સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામે કહ્યું કે જાે દાવાઓ સાચા સાબિત થાય તો ઈરાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને અન્ય પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે પાકિસ્તાનની ભૂમિકાનું “સંપૂર્ણ પુનર્મૂલ્યાંકન” કરવાની જરૂર પડશે.
“ઇઝરાયલ પ્રત્યે પાકિસ્તાની સંરક્ષણ અધિકારીઓના અગાઉના કેટલાક નિવેદનોને જાેતાં, જાે આ સાચું હોય તો મને આઘાત લાગશે નહીં,” તેમણે X પર એક પોસ્ટમાં લખ્યું.
નોંધનીય છે કે, ઇસ્લામાબાદે કટોકટી દરમિયાન બંને પક્ષો સાથે સંબંધો જાળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેણે વોશિંગ્ટન સમક્ષ સ્થિરતા માટે એક બળ તરીકે પોતાને રજૂ કર્યું છે જ્યારે ઈરાન અથવા ચીનને અસ્વસ્થ કરી શકે તેવી ક્રિયાઓ ટાળી છે.