મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધનો અંત લાવવા, હોર્મુઝ ફરી ખોલવા માટે અમેરિકા અને ઈરાને ડિજિટલી શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા
બુધવારે (સ્થાનિક સમય) અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના ઈરાની સમકક્ષ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેણે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને ગંભીર રીતે વિક્ષેપિત કરી દીધી છે.
દિવસોની તીવ્ર વાટાઘાટો અને વાટાઘાટો પછી બંને નેતાઓ દ્વારા ડિજિટલ રીતે શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, અને ટ્રમ્પના મતે, શાંતિ પ્રાપ્ત કરવી “સરળ” નહોતી.
“આ સરળ નહોતું,” ૮૦ વર્ષીય રિપબ્લિકન નેતાને કરાર પર હસ્તાક્ષર કરતા પહેલા કહેતા સાંભળી શકાય છે, જે સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે.
બાદમાં, ટ્રમ્પે કરાર પણ પ્રદર્શિત કર્યો અને આ વિડિઓ ઠ (અગાઉ ટ્વિટર) પર ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન દ્વારા પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો, જેમણે આ કરારનું સ્વાગત કર્યું અને તેને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિનો માર્ગ મોકળો કરવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાની મંજૂરી આપવા માટે “મહત્વપૂર્ણ પગલું” ગણાવ્યું.
“આપણા દેશબંધુઓ માટે યોગ્ય દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે જે ટૂંક સમયમાં ઊર્જાના ભાવમાં ઘટાડો કરશે,” મેક્રોને ઠ પોસ્ટમાં કહ્યું.
ઈરાન સોદાનું સ્વાગત કરે છે, તેને અમેરિકાની નિષ્ફળતા કહે છે
ઈરાન વતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરનારા પેઝેશ્કિયાન. મધ્ય પૂર્વના રાષ્ટ્રે આ કરારનું સ્વાગત કર્યું છે પરંતુ તેને અમેરિકાની નિષ્ફળતા ગણાવી છે. ઈરાનના મુખ્ય વાટાઘાટકાર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ઈરાન શાંતિ કરારમાં નિર્ધારિત ૬૦ દિવસના ફી-ફ્રી સમયગાળા દરમિયાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજાે પર ચાર્જ વસૂલશે.
“આ કરાર અમેરિકાની નિષ્ફળતાનો રેકોર્ડ છે. લોકો તેને જાેશે અને ન્યાય કરશે,” ગાલિબાફ, જે ઈરાનના સંસદના અધ્યક્ષ છે, તેમને છહ્લઁ દ્વારા ટાંકવામાં આવ્યા હતા. “હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ યુદ્ધ પહેલાની પરિસ્થિતિઓમાં પાછા નહીં ફરે… ઈરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર સાર્વભૌમત્વનો અધિકાર છે અને અલબત્ત અમને સેવાઓ માટે ફી મળશે.”
પરમાણુ હથિયારો નહીં, હોર્મુઝ ખોલો અને ભંડોળ
આ કરાર લેબનોન સહિત સમગ્ર પ્રદેશમાં લશ્કરી કામગીરી સમાપ્ત કરવાની તમામ પક્ષો દ્વારા પ્રતિબદ્ધતા સાથે શરૂ થાય છે. તે દરિયાઈ વેપાર અને નેવિગેશનને પુન:સ્થાપિત કરવાના પગલાંની પણ રૂપરેખા આપે છે, જેમાં વોશિંગ્ટન તેના નૌકાદળ પ્રતિબંધો દૂર કરવા સંમત થાય છે, જ્યારે તેહરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલશે. વધુમાં, ઈરાન અને ઓમાન વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ સાથે સંકળાયેલા ભાવિ સંચાલન અને દરિયાઈ સેવાઓ પર ચર્ચા કરે તેવી અપેક્ષા છે.
આ માળખામાં ઈરાનના પુનર્નિર્માણ અને લાંબા ગાળાના આર્થિક વિકાસને ટેકો આપવાના હેતુથી યુએસ-સમર્થિત ેંજીડ્ઢ ૩૦૦ બિલિયનના આર્થિક પેકેજનો પણ સમાવેશ થાય છે. પરમાણુ મોરચે, ઈરાને પુન:પુષ્ટિ કરી છે કે તે પરમાણુ શસ્ત્રોના વિકાસને આગળ ધપાવશે નહીં. કરારમાં તેહરાનને આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકો સાથે કામ કરવાની પણ જરૂર છે જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (ૈંછઈછ) દ્વારા દેખરેખ હેઠળ સ્થળ પર જ તેના સમૃદ્ધ પરમાણુ સામગ્રીના ભંડારનો નિકાલ કરી શકાય.