સોમવારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ત્રિપક્ષીય સંરક્ષણ કરારનું સ્વાગત કર્યું અને કહ્યું કે આ કરાર દર્શાવે છે કે દેશો આખરે ‘અર્થપૂર્ણ રીતે‘ ‘પોતાનો બચાવ‘ કરવા માટે કેવી રીતે પ્રગતિ કરી રહ્યા છે.
‘મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર‘ પર હસ્તાક્ષર કરવા બદલ ત્રણેય દેશોને અભિનંદન આપતા, ૮૦ વર્ષીય રિપબ્લિકન નેતાએ આ કરારને “મોટું, બોલ્ડ અને મહત્વપૂર્ણ” પહેલું પગલું ગણાવ્યું.
“સાઉદી અરેબિયા, તુર્કી અને પાકિસ્તાને તાજેતરમાં અને અંતે, મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે તે જાેઈને ખૂબ આનંદ થયો,” ટ્રમ્પે ટ્રૂથ સોશિયલ પર એક પોસ્ટમાં કહ્યું. “તે બતાવે છે કે મધ્ય પૂર્વ કેવી રીતે એક સાથે આવી રહ્યું છે, અને દેશો આખરે કેવી રીતે વધુ અર્થપૂર્ણ રીતે પોતાનો બચાવ કરી શકશે. ઉલ્લેખિત ત્રણ રાષ્ટ્રોના મહાન નેતૃત્વને અભિનંદન.”
મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર
ત્રિપક્ષીય કરાર ૭ ઓગસ્ટના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યો હતો, જે યુએસની આગેવાની હેઠળના ઉત્તર એટલાન્ટિક સંધિ સંગઠન (નાટો) દ્વારા કરવામાં આવેલા કરાર જેવો જ છે, જેના હેઠળ એક સભ્ય પર હુમલો ત્રણેય પર હુમલો માનવામાં આવશે. જાેકે તેઓએ જણાવ્યું છે કે આ કરાર કોઈ ચોક્કસ રાષ્ટ્ર વિરુદ્ધ નથી, તેનો ઉદ્દેશ ત્રણેય દેશોના “સામૂહિક નિવારણને મજબૂત” કરવાનો છે.
કરારમાં “તેમની સામૂહિક સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરવા અને પ્રદેશ અને તેનાથી આગળ શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા” જાહેર કરવામાં આવી છે.
નિરીક્ષકો અને વિશ્લેષકોએ દાવો કર્યો છે કે આ કરાર ઈરાન પર નજર રાખે છે જે મધ્ય પૂર્વમાં પ્રાદેશિક આધિપત્ય તરીકે ઉભરી આવવા માંગે છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે સંઘર્ષમાં રહેલા ઈરાને પણ આ કરારની ટીકા કરી છે અને કહ્યું છે કે તે સાઉદી અરેબિયાને સલામતીની ખાતરી આપશે નહીં, તેને ‘કાગળ કરાર‘ ગણાવ્યો છે.
“સાઉદીઓએ જાણવું જાેઈએ કે તુર્કી અને પાકિસ્તાન સાથેનો કાગળ કરાર તેમને સુરક્ષા આપતો નથી, જેમ વર્ષોથી અમેરિકનોને એકપક્ષીય રીતે દૂધ આપવાથી તેમને સુરક્ષા મળી નથી,” ઈરાનની સંસદ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિ આયોગના સભ્ય ઈબ્રાહિમ રેઝાઈએ અગાઉ X (અગાઉ ટ્વિટર) પર જણાવ્યું હતું.
જાેકે, ત્રણેય રાષ્ટ્રોએ કહ્યું છે કે, આ કરાર કોઈ ચોક્કસ રાષ્ટ્ર વિરુદ્ધ નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું છે કે તેઓ ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના સંઘર્ષને ઉકેલવાના પ્રયાસોમાં ભાગ લેવાની પ્રતિબદ્ધતા શેર કરશે.

