National

૨૮ થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન બેંક હડતાળ: કઈ સેવાઓ પ્રભાવિત થશે અને કઈ નહીં?

બેંક ગ્રાહકોએ અગાઉથી આયોજન કરવાની જરૂર પડી શકે છે કારણ કે ‘યુનાઈટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ‘ ૨૮ થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ત્રણ દિવસીય દેશવ્યાપી હડતાળની તૈયારી કરી રહ્યું છે. તેની અસર ખાસ કરીને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની ભૌતિક શાખાઓ પર જાેવા મળી શકે છે, કારણ કે કર્મચારીઓની ભાગીદારીને લીધે રૂબરૂ પ્રક્રિયાની જરૂર હોય તેવી સેવાઓમાં વિક્ષેપ પડી શકે છે.

જાેકે, આ હડતાળનો અર્થ એ નથી કે બેંકિંગની તમામ ચેનલો કામ કરવાનું બંધ કરી દેશે. ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ અને સ્વ-સેવા સુવિધાઓ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ શાખામાં જઈને કરવાના તાત્કાલિક કે સમય-સંવેદનશીલ કામો ધરાવતા ગ્રાહકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

બેંક શાખાની મુલાકાત લેવાની જરૂર હોય તેવા રોજિંદા કામોમાં વિક્ષેપ પડી શકે છે. આમાં ‘ઓવર-ધ-કાઉન્ટર‘ વ્યવહારો અને ખાતા સંબંધિત સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે જેના માટે બેંક કર્મચારીઓની મદદની જરૂર હોય છે. જે ગ્રાહકોને શાખામાં જરૂરી કામ હોય તેમને હડતાળ શરૂ થાય તે પહેલાં તે કામ પૂરું કરી લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

રોકડ જમા અને ઉપાડ

જાે શાખા બંધ હોય અથવા મર્યાદિત સ્ટાફ સાથે કામ કરતી હોય, તો શાખામાં સીધા કરવામાં આવતા રોકડ વ્યવહારો પર અસર પડી શકે છે. જાેકે, છ્સ્ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે અને નાણાં મંત્રાલયે બેંકોને હડતાળ દરમિયાન પૂરતી રોકડ ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું છે.

ચેક સંબંધિત કામગીરી

ચેક સાથે વ્યવહાર કરતા ગ્રાહકોને તેની પ્રક્રિયા અને ક્લિયરિંગમાં વિલંબનો સામનો કરવો પડી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યાં વ્યવહાર માટે ભૌતિક પ્રક્રિયા (કર્મચારીની સંડોવણી) જરૂરી હોય.

ડિમાન્ડ ડ્રાફ્ટ અને શાખાની અન્ય સેવાઓ

ડિમાન્ડ ડ્રાફ્ટ જારી કરવા, ખાતા સંબંધિત દસ્તાવેજાે અને બેંક કર્મચારીઓ પર આધારિત અન્ય કામો જેવી સેવાઓ હડતાળ દરમિયાન ઉપલબ્ધ ન હોઈ શકે અથવા તેમાં વિલંબ થઈ શકે છે. લોકરનો ઉપયોગ, જેના માટે સ્ટાફની મદદની જરૂર હોય છે, તેના પર પણ અસર પડી શકે છે.

ગ્રાહકો રોજિંદા વ્યવહારો માટે ેંઁૈં, ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ, મોબાઇલ બેંકિંગ અને છ્સ્ નો ઉપયોગ કરી શકશે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને કેનરા બેંક જેવી બેંકોએ ગ્રાહકોને હડતાળ દરમિયાન વૈકલ્પિક ડિજિટલ અને સ્વ-સેવા ચેનલોનો ઉપયોગ કરવાની ખાસ સલાહ આપી છે. તેનો અર્થ એ છે કે જેમને પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા હોય, ેંઁૈં પેમેન્ટ કરવું હોય અથવા ખાતાનું બેલેન્સ તપાસવું હોય, તેમણે સામાન્ય રીતે શાખા ફરી ખૂલે ત્યાં સુધી રાહ જાેવાની જરૂર નથી. તેમ છતાં, ગ્રાહકોએ એવું ન માનવું જાેઈએ કે ઓનલાઇન ઉપલબ્ધ દરેક સેવા શાખા-આધારિત કામનું સ્થાન લઈ શકે છે.

ધ્યાનમાં લેવા જેવી અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે આ હડતાળ બેંકિંગ કેલેન્ડરના ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સમયે આવી રહી છે. ૩૦ સપ્ટેમ્બર એ અર્ધ-વાર્ષિક હિસાબ બંધ કરવાની તારીખ છે, જ્યારે બેંકો વધારાનું સમાધાન, પતાવટ અને બેક-ઓફિસનું કામ સંભાળતી હોય છે, જેનાથી સંચાલકીય કામનું ભારણ વધી શકે છે.

ગ્રાહકો હડતાળ શરૂ થાય તે પહેલાં જ શાખા-આધારિત વ્યવહારો પૂર્ણ કરીને અસુવિધા ઘટાડી શકે છે. કર્મચારીઓની મદદ, ભૌતિક દસ્તાવેજાે કે કાઉન્ટર પર થતી પ્રક્રિયાઓ સાથે સંકળાયેલા કામમાં વિલંબ થઈ શકે છે, જ્યારે નિયમિત ચૂકવણી અને ટ્રાન્સફર ડિજિટલ બેંકિંગ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે.